Uzasadnienie
Uzasadnienie:
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 389/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalił skargę J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu.
Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. orzekł o przejściu na rzecz Skarbu Państwa samochodu m-ki Fiat 126p nr rej. [...], rok prod. 1984, stanowiącego własność T. S., który w dniu [...] grudnia 2002 r. został usunięty z drogi i odholowany na wyznaczony parking strzeżony, prowadzony przez firmę w C. przy ul. [...].
Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. J. B., dalej zwany: "skarżącym" lub "wnioskodawcą", zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o przyznanie wynagrodzenia i zwrotu wydatków za przechowywanie przedmiotowego pojazdu od dnia [...] grudnia 2002 r. do [...] czerwca 2003 r. w kwicie [...] zł, w tym holowanie w kwocie [...] zł – wraz z odsetkami. Do wniosku dołączył kalkulację kosztów prowadzonego przedsiębiorstwa wraz z zestawieniami i fakturami za lata 2002-2005 oraz wyliczenie udziału procentowego dla parkingu i pozostałej części zakładu.
Następnie wnioskodawca nadesłał ekspertyzy opracowane przez mgr inż. A. S., stanowiące kalkulację stawek do rozliczeń usług parkingowych.
Po rozpoznaniu wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego w C., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 17 § 1 i art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), dalej zwaną: "p.e.a.", w zw. z art. 130 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), dalej zwaną: "p.r.d.", przyznał skarżącemu kwotę [...] zł brutto tytułem zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu oraz kwotę [...] zł brutto tytułem kosztów holowania, odmawiając zapłaty odsetek.
W uzasadnieniu organ egzekucyjny stwierdził, że wnioskodawca nie sprecyzował czy domaga się wypłaty należności za dozór pojazdu na podstawie zestawień z dnia 17 grudnia 2012 r., czy też w oparciu o ekspertyzy A. Sadowskiego. Jednakże w ocenie organu, wnioskodawca nie wykazał wysokości wydatków w stosunku do przedmiotowego pojazdu.
Przedłożona ekspertyza stanowi bowiem kalkulację stawek do rozliczeń usług parkingowych, aby te były rentowne i dotyczy funkcjonowania zakładu jako całości, stanowiąc analizę symulacyjną kosztów obsługi parkingu. Organ wskazał, że wnioskodawca wykonuje znacznie szerszy zakres działalności z branży motoryzacyjnej, niż usługi parkingowe. Organ egzekucyjny stwierdził też istotne rozbieżności w wyliczeniach a ekspertyzą, które szczegółowo omówił. Stąd też zdaniem organu, zasadne było przyznanie zwrotu wydatków i wynagrodzenia na podstawie średniej stawki abonamentowej miesięcznej, stosowanej na terenie C. i Ś., obliczonej przy uwzględnieniu stawek dla trzech parkingów ([...]), która w roku 2002 wynosiła [...] zł, zaś w 2003 r. – [...] zł. Nadto, organ wyjaśnił, że za pozostały okres przyznano wnioskodawcy wynagrodzenie zgodnie z wystawioną fakturą. Zdaniem organu, brak też podstaw do zapłaty żądanych odsetek.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, skarżący zakwestionował wysokość przyznanego wynagrodzenia, domagając się jego ustalenia w oparciu o stawki dobowe, wynikające z uchwał Rady Miasta C., bądź też na podstawie przedłożonej ekspertyzy. Żalący się zarzucił nieuzasadnione dowolne ustalenia należności z tytułu dozoru pojazdu w oparciu o nieudokumentowane uśrednione miesięczne stawki abonamentowe, podczas gdy zasadne było odpowiednie stosowanie art. 836 kc, a w konsekwencji, oparcie się na stawkach, wynikających z uchwał rady powiatu.
Zdaniem żalącego się, organ egzekucyjny bezpodstawnie zakwestionował też przedłożoną przez niego ekspertyzę, a wobec wieloletniej zwłoki w wywiązaniu się z należności, należało także uwzględnić poniesioną przez niego szkodę poprzez wypłatę odsetek.
W kolejnym piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. skarżący wniósł nadto o powołanie biegłego sądowego, a także przesłuchania w charakterze świadka A. S. i przesłuchania go w charakterze strony ewentualnie w razie nieuwzględnienia wniosków, o przeprowadzenie wywiadu w zakresie stawek dobowych, stosowanych przez przedsiębiorców z uwzględnieniem infrastruktury parkingów.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, a następnie zaskarżonym postanowieniem orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania organ II instancji stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał wydatków, poniesionych na dozorowanie poszczególnych pojazdów. Nie ma bowiem możliwości wydzielenia takich wydatków z przedstawionej przez niego dokumentacji. Podstawy ustalenia należności nie może też stanowić przedłożona przez stronę ekspertyza, bowiem została opracowana przez osobę, nieposiadającą wiedzy specjalistycznej z tego zakresu, a ponadto, koszty wskazane w ekspertyzie, nie pokrywają się z kosztami, wynikającymi z przedłożonych faktur. W takiej sytuacji zdaniem organu II instancji, zasadne było ustalenie należności za dozór w oparciu o stawki opłat miesięcznych, pobierane na innych parkingach strzeżonych (wskazano na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/GL 708/09).
Odnosząc się zaś do żądania ustalenia należności w oparciu o stawki, określone w uchwałach rady powiatu, organ nadzoru stwierdził, że nie mają wprost zastosowania do Skarbu Państwa (powołano się na wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 494/10 i wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt II SA/GL 463/12). Stwierdzono, że w świetle art. 102 p.e.a., brak też podstaw do uwzględnienia żądania strony co do naprawienia szkody za zwłokę w wypłacie należności za dozór poprzez zapłatę odsetek.
Nadto organ II instancji za niezasadny uznał wniosek o powołanie biegłego, jako że przedłożony materiał dotyczy kosztów całej prowadzonej działalności, a zatem na jego podstawie nie byłoby możliwe sporządzenie opinii. Gdy zaś idzie o przesłuchanie świadka A. S. i o przesłuchanie strony, organ stwierdził, że wniosek ma na celu wykazanie faktów nieistotnych, bądź już udowodnionych przedłożonymi dokumentami. Nadto, żalący się miał możliwość zapoznania się i wypowiedzenia, co do zebranego materiału dowodowego.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący ponowił zarzuty i argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Podniósł, że ustalenie należności za dozór nastąpiło w oparciu o nieracjonalne, nieprawidłowe metody, w sposób całkowicie dowolny. Pominięcie stawek gwarantowanych mu w porozumieniu zawartym z Miastem C., w których wprost wskazano stawki, przyjęte w uchwale, doprowadziło zaś do zaniżenia przysługujących mu należności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Jego zdaniem, brak podstaw do przyjęcia, aby dozorca ponosił większe wydatki, niż podmiot prowadzący parking strzeżony na podstawie umowy cywilnoprawnej, będąc zobowiązany do zapewnienia swobodnego wjazdu i wyjazdu z parkingu. Wskazał też na znikomą wartość przedmiotowego pojazdu ([...] zł).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalając skargę, stwierdził, że organy obydwu instancji prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał, jakie poniósł wydatki z tytułu dozoru przedmiotowego pojazdu za sporny okres od 27 grudnia 2002 r. do 25 czerwca 2003 r. Przedłożone przez niego dokumenty, dotyczą bowiem wszelkich kosztów prowadzenia działalności gospodarczej za lata 2002-2005, obejmującej znacznie szerszy zakres, niż świadczenie usług parkingowych, a polegającej na wykonywaniu napraw powypadkowych. Z kolei opracowana na jego zlecenie ekspertyza nie tylko nie została sporządzona przez osobę legitymującą się wiedzą specjalistyczną z tego zakresu, lecz przede wszystkim nie uwzględnia danych wynikających z dokumentacji źródłowej i stanowi jedynie kalkulację stawek opłat parkingowych, aby działalność z tego tytułu była rentowna.
Sąd I instancji stwierdził, że z uwagi na zakres prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, nie sposób ferować zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 7, 8, 77, 78, 80 i 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a." – poprzez odmowę powołania biegłego. W każdym bowiem wypadku wyliczenia te byłyby szacunkowe, skoro dokumenty dotyczą funkcjonowania całego zakładu, prowadzonego przez skarżącego. Sąd ten wskazał, że skarżący ostatecznie domagał się przyznania mu należności na podstawie stawek opłat dobowych, wynikających z uchwał podejmowanych przez Radę Miasta C. w trybie art. 130a ust. 6 p.r.d., bądź też stawek dobowych, stosowanych na okolicznych parkingach.
Zatem powołanie biegłego było zbędne, podobnie jak i przesłuchanie biegłego w charakterze świadka oraz przesłuchanie skarżącego dla wykazania ponoszonych przez niego wydatków oraz strat z tytułu prowadzenia parkingu dozorowanego. Sąd I instancji, za logiczne uznał wskazanie organu odwoławczego, że niecelowym jest przeprowadzenie tego dowodu w sytuacji, gdy skarżący przedłożył już dokumentację źródłową, własną kalkulację i opracowaną na jego zlecenie ekspertyzę, zaś kwestia poniesionej szkody nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Brak też podstawy prawnej w ocenie tego Sądu, do przyznania odsetek na podstawie art. 102 § 2 p.e.a., ponieważ przyznana należność winna obejmować zwrot koniecznych (niezbędnych) wydatków oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór, a więc zrekompensować trudy pełnionej funkcji.
Sąd I instancji stwierdził, że uchwała podjęta na podstawie art. 130a ust. 6 p.r.d., nie ma waloru wiążącego Skarb Państwa, ani też zawarte przez skarżącego porozumienie z Miastem C. nie gwarantowało mu, że otrzyma takie kwoty w razie przejścia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa i to za okres poprzedzający taki skutek prawny. Podmiot prowadzący parking dozorowany nie mógł liczyć na przyznanie zwrotu wydatków i wynagrodzenia od Skarbu Państwa.
Zdaniem Sądu I instancji, w przypadku jedynie kilkudniowego przechowywania pojazdu związane z tym wydatki są wyższe, niż w sytuacji, gdy pojazd jest unieruchomiony przez okres powyżej 6 miesięcy, co ma zawsze miejsce w przypadku przejęcia na rzecz Skarbu Państwa. Składowanie takiego pojazdu nie wymaga zajęcia większej powierzchni, ani zapewnienia przestrzeni manewrowej. Stąd też zasadnie przyjął organ odwoławczy, że średnia stawka abonamentowa, stosowana na terenie C. i Ś., jako sąsiadujących miast przez podmioty gospodarcze przy zawieraniu umów parkingowych na okres jednego miesiąca, jest miarodajna i najbardziej zbliżona do rzeczywistych wydatków i godziwego wynagrodzenia w przypadku sprawowania dozoru nad pojazdem przez dłuższy okres czasu. Tym bardziej, że podmioty gospodarcze, świadczące tego rodzaju usługi, są zmuszone do właściwej kalkulacji kosztów i kierowania się prawami rynku.
Sąd I instancji przytoczył pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 2536/12 (LEX nr 131157), w którym stwierdzono, że zajmowanie miejsca przez dozorowany pojazd można uznać za równoznaczne ze stałym parkowaniem, podobnie jak wykupienie abonamentu. Oznacza to bowiem posiłkowanie się treścią art. 836 kodeksu cywilnego, czyli określenie należytego wynagrodzenia w danych stosunkach. Zatem zasadnie organy nie znalazły przesłanek do zastosowania stawki dobowej za parkowanie pojazdów.
Zdaniem Sądu I instancji, zasady doświadczenia życiowego przeczą też zawartej w skardze tezie, że wybrane do porównań parkingi mogłyby spełniać niższe wymogi, niż parking prowadzony przez skarżącego. Wszak wartość przedmiotowego pojazdu jest znikoma, na co trafnie zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę. Właściciel z reguły przy wyborze parkingu kieruje się zaś wartością pojazdu i jego stanem. Im pojazd droższy, tym większe wymogi stawiane parkingom z uwagi na troskę o własne mienie.
Z tych względów Sąd I instancji, na podst. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p p s a.", skargę oddalił.
Skarżący, wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj::
1/ naruszenie art. 102 § 2 p.e.a., w zw. z treścią przepisu § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady i Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r., w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez błędną wykładnię: polegającą na przyjęciu przez Sąd, że organ egzekucyjny zasadnie przyjął, iż średnia stawka abonamentowa stosowana na terenie C. i Ś. jest miarodajna;
2/ naruszenie art. 102 § 2 p.e.a., w związku z art. 130a pkt 6 p.r.d., poprzez błędną wykładnię i uznanie przez Sąd, iż: ustalenie należności z tytułu zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za sprawowany dozór według średniej stawki abonamentowej miesięcznej określonej przez organ w oparciu o stawki abonamentowe (stosowane przez trzy podmioty prowadzące w okolicy usługi parkingowe), podczas gdy poczynione w ten sposób ustalenia noszą cechy daleko idącej dowolności;
3/ naruszenie art. 102 § 2 p.e.a., w związku z treścią art. 836 k.c, poprzez niewłaściwą wykładnię skutkującą przyjęciem przez Sąd, iż: w sytuacji niewykazania wysokości poniesionych wydatków, należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, podczas gdy powołany art 102 § 2 p.p.s.a. wskazuje, iż przechowawcy należy się zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, a stosowany posiłkowo art. 836 k.c, ustala, że dopiero gdy wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, gdzie skarżący miał zawarte z Miastem C. porozumienia określające sposób ustalania odpowiedniego wynagrodzenia w stawkach dobowych odsyłające do stawek określonych w uchwałach rady miasta;
4/ naruszenie art. 836 k.c, poprzez:
a/ uznanie przez Sąd, iż porozumienia, na mocy, których skarżący dozorował pojazdy w trybie p.r.d., a które wprost odwoływały się do stawek ustalanych w uchwałach Rady Miasta C. w zakresie rozliczania usługi, nie gwarantowały skarżącemu uzyskania takich stawek od Skarbu Państwa - podczas gdy porozumienia te regulowały obowiązek, sposób i stawki rozliczenia zleconej usługi, której wskazana w porozumieniach wartość, winna stanowić podstawę ustalenia wartości koniecznych wydatków i stosownego wynagrodzenia;
b/ uznanie, iż ustalenie zwrotu wydatków i należnego wynagrodzenia w oparciu o średnie stawki abonamentowe wskazane przez podmioty świadczące podobną działalność do działalności skarżącego, odpowiada wynagrodzeniu w danych stosunkach przyjętemu - podczas gdy wynagrodzenie ustalone w ten sposób, kształtuje się na poziomie zdecydowanie niższym niż rzeczywiście poniesione wydatki i wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach, albowiem określone zostało bez weryfikacji czy parkingi, których stawki zostały uwzględnione przy szacowaniu wynagrodzenia spełniały takie warunki, jakie musiał spełnić skarżący na potrzeby realizacji obciążających go obowiązków;
5/ naruszenie art. 87 ust. 2 Konstytucji R.P. przez przyjęcie, że przepisy prawa miejscowego obowiązują tylko niektóre z podmiotów na obszarze ich działania, w szczególności nie dotyczą jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa jako właściciela pojazdu nieodebranego w terminie;
II/ na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1/ naruszenie art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. poprzez brak oceny, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, oraz czynienie przez Sąd własnych ustaleń nieznajdujących oparcia w aktach sprawy, w przedmiocie przyjęcia, iż koszt przechowania pojazdu uzależniony jest od wartości przechowywanego pojazdu i bezpodstawnego wniosku, że z uwagi na niską wartość pojazdów przechowywanych w trybie wykonania p.r.d. dozorca nie ponosi wysokich kosztów oraz ryzyka związanego z koniecznością zapewnienia odpowiedniej ochrony przechowywanym pojazdom, jak też bezzasadnym uznaniu, że przechowanie pojazdów w ramach wskazanej ustawy łączy się z mniejszą ilością obowiązków niż przechowanie pojazdu w ramach zwykłej umowy cywilnoprawnej;
2/ naruszenie art. 151 p.p.s.a, w zw. z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 pkt c) przez oddalenie skargi, pomimo faktu rażącego naruszenia przez organ administracji przepisów art. 7 k.p.a., oraz art. 8 k.p.a., w zw. art. 77 k.p.a., 78 k.p.a., oraz z art. 80 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy., w tym poprzez:
- - uznanie przez Sąd prawidłowości stanowiska organu administracyjnego stwierdzającego, że skarżący nie wykazał jakie poniósł wydatki z tytuły dozoru przedmiotowego pojazdu za sporny okres -
- - uznanie przez Sąd zasadności stanowiska organu, iż na podstawie dokumentacji źródłowej przedstawionej przez skarżącego, nie ma możliwości ustalenia i wyliczenia koniecznych wydatków - w sytuacji gdy przedstawiona dokumentacja źródłowa obrazuje rzeczywistą wartość kosztów prowadzonej działalności, zatem także wydatków koniecznych poniesionych w związku z przechowaniem danego pojazdu, które mogłyby zostać wyodrębnione w drodze prawidłowej analizy dokumentacji;
- - przyjęcie przez Sąd, iż skarżący nie kwestionował w toku postępowania błędów i sprzeczności wynikających zdaniem organu z przedstawionych dokumentów - w sytuacji gdy w toku postępowania skarżący wprost kwestionował bezpodstawność podważania przedstawionych przez niego dowodów wykazujących wysokość koniecznych kosztów i należnego wynagrodzenia, domagając się zweryfikowania stanowiska organu, w tym w drodze dowodu z opinii biegłego sądowego oraz jego wysłuchania;
- - uznanie przez Sąd za zasadne stanowiska organu w przedmiocie rzekomej nieprzydatności przedstawionej przez skarżącego ekspertyzy rzeczoznawcy na potrzeby wykazania wysokości koniecznych wydatków i stosownego wynagrodzenia z wskazaniem, iż została sporządzona przez osobę nie legitymującą się wiedzą specjalistyczną z danego zakresu i nie uwzględnia danych wynikających z dokumentacji źródłowej - podczas gdy ekspertyza została wykonana w oparciu o dokumentację źródłową przez biegłego sądowego i skarbowego posiadającego odpowiednią wiedzę merytoryczną i uprawnienia do wykonywania kalkulacji stawek do rozliczeń usług parkingowych;
- - bezzasadne przyjęcie, iż wartość pojazdu usuwanego, holowanego, bądź przechowywanego w trybie p.r.d., pojazdu ma jakikolwiek wpływ na wysokość należnego wynagrodzenia przedsiębiorcy wykonującego w trybie art. 130a p.r.d.;
3/ naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 pkt a) p.p.s.a, w zw. z brzmieniem art. 151 p.p.s.a., poprzez niedostrzeżenie przez Sąd naruszenia przez organy administracji przepisów art. 102 § 2 p.e.a., oraz art. 836 k.c., co skutkowało oddaleniem skargi.
4/ naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 pkt c) p.p.s.a, przez niedostrzeżenie faktu rażącego naruszenia przez organy administracji przepisów art. 7 k.p.a., oraz art. 8 k.p.a., w zw. art. 77 k.p.a., 78 k.p.a., oraz art. 80 k.p.a. i 84 k.p.a., poprzez wybiórczą i tendencyjną analizę materiału dowodowego, pominięcie dowodów przedstawionych przez skarżącego oraz stwierdzenie niewykazania wymaganych okoliczności przez przechowawcę z pominięciem treści zawartych przez skarżącego z Miastem C. porozumień oraz treści uchwał rady miasta, co miało istotny wpływ na treść decyzji obu instancji, poprzez przyjęcie przez Sąd bezczynności skarżącego w złożeniu dowodów uzasadniających jego żądania i stwierdzenie prawidłowości oparcia rozstrzygnięcia na uśrednionych stawkach abonamentowych, co prowadziło do oddalenia skargi;
3/ naruszenie art. 145 § 1 pkt- 1 pkt c) p.p.s.a, poprzez pominięcie faktu naruszenia przez organy administracji regulacji art. 7 i 77 § 1 kpa przez ich niezastosowanie, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujący przyjęciem przez Sąd prawidłowości działania organu administracji w zakresie w jakim organ administracji przyznając dozorcy na podstawie art. 102 § 2 p.e.a., wynagrodzenie za dozór pojazdów, przy stwierdzeniu niewykazania rzeczywistej wartości wydatków i należnego wynagrodzenia nie jest zobligowany do dokonania ustaleń dotyczących rzeczywistej wysokości koniecznych wydatków i należnego wynagrodzenia za wykonywanie dozoru przyjętych w danych stosunkach lokalnych w sposób wyczerpujący.
W piśmie z dnia 18 maja 2015 r., zatytułowanym "odpowiedź na skargę kasacyjną", Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, wniósł o jej oddalenie zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych, będąc związany granicami skargi kasacyjnej.
Na wstępie należy wyjaśnić charakter stosunku prawnego, którego przedmiotem jest przechowywanie usuniętego z drogi pojazdu. W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 29 listopada 2010 r., I OPS 1/10 stwierdzono, że stosunek ten jest stosunkiem administracyjnym, powstałym na skutek władczych działań organów administracji, wykonywanych przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro jest to zadanie wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków.
Poza sporem pozostaje fakt, że przepis art. 102 p.e.a., nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia. Skarżący kasacyjnie podnosi, że słusznym byłoby wypłacenie wynagrodzenia za dozór pojazdów według stawki wynikającej z zawartej umowy bądź też stawki określonej w uchwale Rady Miasta C. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i za parkowanie tych pojazdów na koszt ich właścicieli. Stwierdzić jednakże należy, że wynagrodzenie to nie może zostać ustalane w oparciu o żadną z postulowanych podstaw.
Mimo istnienia w okolicznościach niniejszej sprawy umowy zawartej między stronami, nie można nie zauważyć faktu, że organ administracji publicznej jest obowiązany działać na podstawie i w granicach przepisów prawa. Wydając zatem w konkretnej sprawie administracyjnej rozstrzygnięcie musi stosować przepisy obowiązującego prawa, gdyż tylko tego rodzaju postępowanie może mieć przymiot postępowania legalnego. Wobec powyższego, organ wydający postanowienie o ustaleniu wynagrodzenia za dozór nad pojazdami, zobowiązany był do zastosowania właściwych, obowiązujących w tym zakresie przepisów. Istnienie stosunku administracyjnoprawnego wyłącza możliwość powołania się na umowę, w konsekwencji nie są zasadne zarzuty skarżącego kasacyjnie, że umowa nie tylko nie została wzięta pod uwagę przy ustalaniu kwot wynagrodzenia, ale nawet nie została włączona do materiału dowodowego. Nie znajduje również uzasadnienia odwoływanie się do stawek wynikających z uchwały Rady Miasta C., jako że uchwała ta została podjęta na podstawie art. 130a ust. 6 p.r.d.
Opłata ustalona uchwałą rady miasta to opłata, którą obowiązany jest ponieść właściciel pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi. Opłata ta stanowi dochód miasta (art.130a ust.6e ustawy). Oznacza to, że wysokość opłat określonych przez radę miasta odnosi się do właściciela pojazdu a nie do jednostki prowadzącej parking strzeżony. (vide: wyrok 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2015 r., I OPS 4/14). Wobec powyższego należy przyjąć, że w świetle art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a., pominięcie istniejącej umowy, na którą powołuje się spółka nie stanowi o naruszeniu art. 8 k.p.a., w sposób, który czyniłby kwestionowane przed sądem administracyjnym rozstrzygnięcie niezgodne z prawem. Z tych samych względów zarzut nie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego nie narusza art.8 k.p.a. oraz art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze organy zasadnie ustaliły wynagrodzenie za dozór w oparciu o art. 836 k.c. dotyczący umowy przechowania. Zgodnie z tym przepisem w przypadku, gdy wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie (a te możliwości w sprawach z zakresu wynagrodzenia za dozór nad pojazdami zostały wyłączone), przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Oznacza to, że wysokość wynagrodzenia powinna zostać ustalona na podstawie kryterium wynagrodzenia faktycznie stosowanego najczęściej przez innych przechowawców na terenie, w miejscu, gdzie przechowawca wykonuje umowę i dla rzeczy danego rodzaju. Stąd uzasadnione było przyjęcie średniej stawki abonamentowej obowiązującej na terenie miasta C. i Ś. obliczonej przy uwzględnieniu stawek dla trzech parkingów ([...]), która w roku 2002 wynosiła [...] zł, zaś w 2003 r. – [...] zł. Tak obliczona stawka jest adekwatna do rzeczywistych kosztów i godziwego wynagrodzenia niż posłużenie się stawkami stosowanymi przez podmioty prowadzące inne parkingi (wyrok NSA z dnia 4 lutego 2010 r., I OSK 1194/09 i z dnia 17 listopada 2009 r., I OSK 585/09).
Również w wyroku z dnia 5 lutego 2013 r., I OSK 2356/12 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie sposób odnosić bezpośrednio stawek opłat za parkingi, w tym parkingi strzeżone do opłat za dozorowanie pojazdów z uwagi na inną podstawę przechowania czy inny zakres odpowiedzialności.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również stanowiska skarżącego kasacyjnie, że brana pod uwagę przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia stawka nie powinna wynikać z przeliczenia opłaty abonamentowej, lecz winna odpowiadać stawce dobowej. Analiza okresów, za jakie należy się wynagrodzenie za dozór nad poszczególnymi pojazdami w sposób jednoznaczny wskazuje, że wbrew twierdzeniom skarżącego przechowywanie pojazdów zbliżone było do świadczenia usługi długoterminowej, gdyż pojazdy, co do zasady nie były odbierane przez swych właścicieli, o czym świadczy ich przepadek. Skoro zaś pojazdy podlegały dozorowi przez dłuższy okres czasu, zasadnym było odwołanie się do stawek opłat miesięcznych (abonamentowych), których kalkulacja uwzględnia dłuższy czas przechowywania pojazdu. Stawki dobowe są właściwe wówczas, gdy umowa jest bardziej okazjonalna, trwająca przez krótki czas, a przez to opłata jest wyższa, bo nie gwarantuje stałego zysku. Zajmowanie miejsca przez dozorowany pojazd można uznać za równoznaczne ze stałym parkowaniem, podobnie jak wykupienie abonamentu na parkingu.
W konsekwencji za nieuzasadnione należy uznać również zarzuty naruszenia art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej i art. 836 k.c.
Nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenie art. 87 ust. 2 Konstytucji R.P. Czyniąc wytyk naruszenia tej normy, nie wskazano, jakie przepisy prawa miejscowego winny były mieć zastosowanie. Pomijając jednak ten brak, należy zwrócić uwagę, że wskazany przepis Konstytucji R.P., określa konstytucyjny system źródeł prawa obowiązującego w Polsce i nie może stanowić właściwej podstawy do zakwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa miejscowego.
Nie mógł również być skuteczny zarzut naruszenia art. 130a pkt 6 p.r.d. Tak określonego przepisu nie zawiera bowiem ww ustawa. jej artykuł 130 a, nie składa się bowiem z punktów, lecz z jedenastu ustępów, które dopiero zawierają punkty. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej powoduje, że Sąd ten nie może domniemywać woli czy tez intencji składającego skargę kasacyjną i domyślać się, czy dookreślać sposobu naruszenia wskazanych przepisów prawa. Z tego powodu Sąd kasacyjny nie może merytorycznie ustosunkować się do tego zarzutu.
Zamierzonego skutku nie mogły odnieść również zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, bowiem nie wykazano skutecznie, by mogły mieć one wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
I tak zarzut naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt.1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 84 k.p.a. oraz 78 i 80 k.p.a. jest nie trafny gdyż naruszenie obowiązku określonego w art. 133 § 1 p.p.s.a. wówczas byłby skuteczny, gdy przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego doprowadza do przedstawienia przez sąd administracyjny I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Pominięcie przez organy dowodu z opinii biegłego zastało zauważone przez Sąd I instancji, co znalazło wyraz w uzasadnieniu wyroku.
Sąd I instancji za prawidłowe uznał pominięcie tego dowodu gdyż przedłożone przez skarżącego kasacyjnie dokumenty dotyczą wszelkich kosztów prowadzenia działalności gospodarczej obejmującej usługi w znacznie szerszym wymiarze (wykonywaniu napraw samochodów) niż usługi związane z przechowywaniem pojazdów usuniętych z drogi. Ocenę tą Naczelny Sąd Administracyjny uważa w pełni za uzasadnioną. Także opracowana, na zlecenie skarżącego, ekspertyza prawidłowo, zdaniem Sądu I instancji, została zakwalifikowana jako nieprzydatna do sprawy z uwagi na to, że stanowi kalkulację opłacalności stawek parkingowych a nie rzeczywiste wyliczenie kosztów związanych z dozorem przechowywanego pojazdu. Dlatego też organy nie naruszyły też przepisów art. 7 k.p.a., oraz art. 8 k.p.a., w zw. art. 77 k.p.a., 78 k.p.a., oraz z art. 80 k.p.a., albowiem pominięcie przez nie dowodów nieprzydatnych dla sprawy, nie można zakwalifikować, jako naruszenie ww norm procesowych.
Wobec nieskuteczności zarzutów naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 133 § 1 p.p.s.a. jak też art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., w zw. art. 77 k.p.a., 78 k.p.a., art. 80 k.p.a., również nieuzasadnione są zarzuty dotyczące art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. Przepisy te są tzw. przepisami wynikowymi, regulują sposób rozstrzygnięcia i bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, nie są trafne.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego zawarty w piśmie "odpowiedzi na skargę kasacyjną", gdyż pismo to wniesione zostało po terminie wskazanym w art. 179 p.p.s.a. (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. II FPS 4/12).