Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt II SAB/Op 1/17 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. A. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza G. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości: zobowiązał Burmistrza G. do rozpatrzenia wniosku A. A. z dnia [...] marca 2015 r., w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzył Burmistrzowi G. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych. U podstaw rozstrzygnięcia Sądu I instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.
A. A. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza G. i przewlekłe prowadzenie postępowania, wszczętego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości: działki nr [...] k.m. [...] obręb [...], stanowiącej jego własność, z częściami nieruchomości sąsiednich - działek nr: [...],[...],[...] i [...]. We wniesionej skardze zawarł wniosek o zobowiązanie Burmistrza G. do wydania decyzji w sprawie rozgraniczenia wskazanych nieruchomości wraz z określeniem terminu wydania decyzji. W uzasadnieniu skargi zaakcentował, że Burmistrz G. w dniu [...] kwietnia 2015 r. wszczął postępowanie o rozgraniczenie wskazanych działek. W postanowieniu tym organ wskazał do przeprowadzenia czynności ustalenia granic upoważnionego geodetę – W. B.. Przy czym skarżący dodał, że został przez organ "zmuszony do zapłaty geodecie kwoty [...] zł tytułem wynagrodzenia". Zaakcentował, że do dnia wniesienia skargi postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości nie zostało zakończone.
Wskazał, że organ nie podjął żadnych kroków dyscyplinujących geodetę. Skarżący podkreślił, że postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości jest postępowaniem administracyjnym i nic nie usprawiedliwia niepodejmowania czynności przez organ. Zauważył, że brak jakiejkolwiek decyzji, pomimo upływu tak długiego czasu świadczy o tym, że postępowanie to jest prowadzone przewlekle. Zarzucił również, że brak decyzji kończącej postępowanie uniemożliwia jemu podjęcie dalszych działań mających na celu ostateczne i bezsporne uregulowanie sprawy granic nieruchomości. Zakwestionował także obarczenie go kosztami wynagrodzenia geodety, uznając, że stanowi to naruszenie prawa. W przekonaniu skarżącej, organ winien rozstrzygnąć sprawę kosztów w decyzji, a tylko przed jej wydaniem może obciążyć strony obowiązkiem wniesienia zaliczki. Zauważył, że swoim postępowaniem organ uwikłał skarżącego w sprawę cywilną, gdyż będzie zmuszony wystąpić do sądu cywilnego przeciwko geodecie z pozwem o zapłatę wpłaconej kwoty.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz G. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że postępowanie o rozgraniczenie opisanej w skardze nieruchomości zostało wszczęte na wniosek skarżącego bez daty (wpływ pisma do organu - [...] marca 2015 r.), jako strony postępowania. We wniosku tym strona zamieściła prośbę o wyznaczenie geodety uprawnionego – W. B. oraz poinformowała, że geodecie temu zleciła ustalenie przebiegu granic ww. działek. Organ wskazał, że sprawy rozgraniczeniowe regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629). W nawiązaniu do wniosku skarżącego organ podał, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], wszczął postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości położonej na terenie obrębu [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynku numerem działki nr [...] k.m. [...] obręb [...], stanowiącej jego własność, z częściami nieruchomości sąsiednich - działek nr: [...],[...],[...] i [...].
Do przeprowadzenia czynności ustalenia granic Burmistrz G. upoważnił, zgodnie z prośbą skarżącego, uprawnionego geodetę W. B. (uprawnienia nr [...]), który o terminie rozprawy rozgraniczeniowej, odrębnym wezwaniem, powiadomił strony do stawienia się na gruncie. Organ nadmienił, że czynności ustalenia granic zostały przeprowadzone w dniu [...] listopada 2015 r., natomiast dokumentację rozgraniczeniową przekazał geodeta w dniu [...] stycznia 2016 r. Jednakże zaznaczył, że po dokonaniu analizy tej dokumentacji, pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. zwrócił przekazaną dokumentację do poprawy i uzupełnienia, tj. doprowadzenia do zgodności zapisów i oznaczeń zarówno w opinii, jak i w protokole granicznym oraz na szkicu granicznym, przekazanie dokumentacji rozgraniczeniowej do oceny, zgodnie z pismem Starostwa Powiatowego w N. [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. - przesłanym geodecie do wiadomości.
Wezwał także geodetę do uzupełnienia dokumentacji o czytelne kserokopie potwierdzeń odbioru wezwań stron. Organ zaznaczył, że zwrot przekazanej dokumentacji nastąpił na podstawie art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Z kolei, po dokonaniu następnej analizy uzupełnionej dokumentacji - przekazanej przez geodetę w dniu [...] lutego 2016 r., dotyczącej postępowania rozgraniczeniowego ww. nieruchomości - pismem z dnia [...] marca 2016 r. ponownie organ zwrócił przedłożoną dokumentację do poprawy i uzupełnienia, tj. doprowadzenia do zgodności zapisów i oznaczeń opisanych w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r., geodeta przekazał organowi kopie dokumentacji rozgraniczeniowej z usuniętymi usterkami. Kolejna analiza dokonana przez organ wykazała, że przekazana dokumentacja nadal zawierała błędy. Po kilku monitach telefonicznych organ pismem z dnia [...] września 2015 r. zażądał od geodety przekazania poprawionej dokumentacji w niezwłocznym terminie.
Tego wezwania nie odebrał geodeta, bowiem Urząd Pocztowy zwrócił przesyłkę z adnotacją "Zwrot - nie podjęto w terminie". Reasumując, Burmistrz zaakcentował, że do dnia sporządzania odpowiedzi na skargę, geodeta uprawniony nie dostarczył organowi dokumentacji rozgraniczeniowej. Ponadto, odnosząc się do żądania skargi w kwestii wynagrodzenia geodety, organ wyjaśnił, że nie zobowiązywał skarżącego do żadnej wpłaty, nie był też stroną takiej umowy. Podkreślił, że to skarżący zawierał umowę z geodetą, który wykonywał pracę na jego zlecenie, zatem warunki umowy, termin wykonania, w tym wywiązanie się z zadań ustalały strony umowy, nie organ.
W ocenie organu, rozstrzygnięcie w decyzji o kosztach wynagrodzenia geodety mogłoby nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdyby to organ był zleceniodawcą prac ustalenia granic geodecie uprawnionemu - co nie miało miejsca w sprawie.
W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wskazał, że w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy jednostek samorządu terytorialnego, warunkiem formalnym jej dopuszczalności jest poprzedzenie jej wniesienia do sądu administracyjnego, złożeniem zażalenia w trybie art. 37 K.p.a. Nie ma przy tym znaczenia to, czy zażalenie takie zostało rozpatrzone oraz stanowisko jakie zajął w sprawie organ wyższego stopnia, o jakim mowa w art. 17 pkt 1 K.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy wymóg ten został przez skarżącego dochowany. Skarga poprzedzona została bowiem pismem z dnia [...] września 2016 r. zatytułowanym "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", zarzucającym Burmistrzowi G. bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania o rozgraniczenie nieruchomości.
W ocenie Sądu, okoliczność rozpoznania tego pisma przez Burmistrza, jak i brak jego przekazania organowi wyższej instancji nie oznacza, że pismo to nie spełnia wymogu zażalenia, o jakim mowa w art. 37 K.p.a., stąd też skargę Sąd I instancji uznał za dopuszczalną.
Sąd I instancji zauważył, że do dnia wyrokowania Burmistrz G. nie wydał orzeczenia kończącego etap toczącego się przed nim postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości wszczętego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Kwestie dotyczące rozgraniczania nieruchomości reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629, zwana dalej ustawą). Zgodnie z art. 29 ust. 1 tej ustawy rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami (ust. 2). Rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy (ust. 3).
Natomiast stosownie do art. 30 ust. 1 ustawy wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. Wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego następuje w formie postanowienia. Wszczynając postępowanie i wyznaczając geodetę do dokonania czynności rozgraniczenia, organ gminy, o ile jest to możliwe już na tym etapie postępowania, określa wszystkie strony. Zgodnie z brzmieniem art. 33 ust. 1 ustawy wójt (burmistrz, prezydent) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granic nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron.
Natomiast w razie sporu co do przebiegu granic upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) - art. 34 ust. 1 ustawy. Organ, o którym mowa w ust. 1, umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2 ustawy). Wynika z powyższego, że organ na bazie obowiązujących przepisów prawnych jest uprawniony do wydania dwóch rodzajów decyzji, mianowicie decyzji rozgraniczeniowej lub decyzji umarzającej postępowanie.
Odnosząc się do argumentów podniesionych przez organ w udzielonej odpowiedzi na skargę wskazać trzeba, że w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości uprawniony geodeta jest wyznaczany i umocowany przez organ, a nie przez stronę postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że w sprawach dotyczących rozgraniczenia przepisy nie nakładają na organ obowiązku dopuszczenia stron do udziału w procedurze wyboru geodety dokonującego czynności ustalenia przebiegu granic, więc strony nie mogą żądać od organu upoważnienia geodety przez nie zaproponowanego.
W kontrolowanej sprawie natomiast dostrzec trzeba, że po wszczęciu postępowania w dniu [...] kwietnia 2015 r., organ dopiero (po doręczeniu dokumentacji przez geodetę dnia [...] stycznia 2016 r.) w dniu [...] stycznia 2016 r. skierował do geodety pismo wzywające do przedłożenia poprawionej i prawidłowej dokumentacji rozgraniczeniowej, a kolejne pisma w tej kwestii wysyłane były po upływie kolejnych dwóch i więcej miesiącach ([...] marca 2016 r., [...] maja 2016 r., [...] września 2016 r.). Nadto organ pozostawił bez reakcji brak aktywności wyznaczonego przez siebie geodety w okresie od wszczęcia postępowania [...] kwietnia 2015 r. do dnia [...] października 2015 r. W przypadku zaistnienia przeszkód do terminowego załatwienia sprawy leżących po stronie wyznaczonego geodety organ winien ustalać z urzędu przyczyny niedotrzymania przez tego geodetę terminów załatwienia sprawy i podjąć niezbędne działania zmierzające do skutecznego załatwienia sprawy.
Równocześnie też organ winien informować strony o powodach niedotrzymania terminu i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, czego w niniejszej sprawie nie czynił. Powyższe oznacza, że organ prowadząc postępowanie od dnia [...] kwietnia 2015 r. i nie kończąc go do dnia wyrokowania, w zakresie tej sprawy działał opieszale i dokonywał szeregu czynności nieskutecznie, a zatem nieusprawiedliwionych w tak długim czasie. Sąd I instancji zauważył, że ewentualny brak wniosku strony o zmianę wyznaczonego przez organ uprawnionego geodety nie stanowił okoliczności pozwalającej przyjąć, że Burmistrz G. nie pozostawał z tego powodu w bezczynności. Wniosek o rozgraniczenie opisanych wyżej nieruchomości do dnia rozpoznania skargi przez Sąd, nie został załatwiony stosownie do obowiązujących przepisów. Uprawnione jest więc twierdzenie, że organ naruszył obowiązek załatwienia sprawy w terminach zakreślonych art. 35 K.p.a., stąd też pozostaje w bezczynności, a prowadzone postępowanie miało znamiona przewlekłości.
Z kolei, w podnoszonej w skardze kwestii zapłaty wynagrodzenia geodecie wyjaśniono, że w cyt. ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak również w kodeksie cywilnym brak jest przepisu uprawniającego organ administracji do orzekania w decyzji o rozgraniczeniu o rozliczeniu jej kosztów, w tym kosztów wykonania czynności przez geodetę. Zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stroną a organem administracyjnym określa przepis art. 262 K.p.a. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.
Ponadto, zgodnie z powołanym przepisem wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązanej do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia jednocześnie z wydaniem decyzji i na to postanowienie osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie. Oznacza to, iż organ dopiero wraz z wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osobę zobowiązaną do ich poniesienia i wówczas obciąża ją tymi kosztami. Sąd I instancji podkreślił, iż czynności ustalenia przebiegu granic w postępowaniu rozgraniczeniowym wykonuje geodeta, z tym że w myśl art. 31 ustawy, jest to geodeta upoważniony przez organ, czyli geodeta ten nie jest podmiotem dokonującym czynności na zlecenie stron postępowania rozgraniczeniowego. Z tego też względu, w postępowaniu administracyjnym w zakresie rozgraniczenia nieruchomości, strony nie mogą zawierać odrębnych umów, czy zlecać osobom trzecim czynności przypisanych organowi (wyznaczenie uprawnionego geodety).
Jak wywiedziono wyżej, w niniejszej sprawie pomimo wszczęcia - postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. - postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości organ jednak nie załatwił wniosku skarżącego, nie wydał aktu, jak i nie zakończył tego postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Kierując się treścią powyższego przepisu Sąd sformułował obowiązek organu do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bezczynność lub przewlekłość postępowania jest bowiem naruszeniem prawa. Sąd uznał, że istnieją podstawy do oceny bezczynności organu, jak i przewlekłego postępowania, jako mających charakter rażącego naruszenia prawa. Organ bowiem prowadzi postępowanie przez niemal dwa lata, wykazując się niewielką aktywnością, ograniczającą się w odstępach kilkumiesięcznych do monitów kierowanych do geodety, którego stosownie do art. 31 ustawy winien był skutecznie nadzorować nie tylko pod względem oceny dokumentacji, ale jednocześnie w zakresie przestrzegania terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym.
Skargę kasacyjną od powołanego wyroku wywiódł Burmistrz G. zaskarżając ten wyrok w zakresie punktu pierwszego. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 35 § 5 k.p.a. i art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez wyznaczenie takiego terminu załatwienia sprawy przez organ, bez uwzględnienia charakteru sprawy i bez jego uzasadnienia, który czyni wyrok de facto niewykonalnym, gdyż wydanie decyzji w terminie miesięcznym jest w praktyce, z przyczyn obiektywnych, niemożliwe.
Skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części, poprzez zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku w terminie 6 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku, bądź o uchylenie wyroku we wskazanej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w tym zakresie.
W motywach skargi kasacyjnej przedstawiono szczegółowo przebieg dotychczasowego postępowania w przedmiocie rozgraniczenia. W ocenie skarżącego kasacyjnie w świetle okoliczności sprawy wątpliwe jest podjęcie dalszych działań ze strony geodety uprawnionego zmierzających do zakończenia sprawy rozgraniczenia przedmiotowej nieruchomości. Stąd zdaniem organu zachodzi konieczność cofnięcia upoważnienia geodecie uprawnionemu W. B. i upoważnienie innego geodety. Z przeprowadzonego wśród geodetów zapytania telefonicznego wynika, że czas na wykonanie usługi rozgraniczenia nieruchomości, w przypadku granicy z nieruchomością PKP S.A. wyniesie około 5 do 6 miesięcy.
Ponadto zarówno organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe, jak również właściwy Starosta, a także geodeta uprawniony muszą w toku postępowania wykonać szereg czynności. Na wykonanie niektórych czynności organ prowadzący nie ma wpływu. Stąd zobowiązanie Burmistrza G. do rozpatrzenia wniosku A. A., z dnia [...] marca 2015 r., w terminie miesiąca czasu od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, ze względu na fakt, że geodeta W. B. nie dokonał i w zasadzie nie zamierza dokonać przekazania dokumentacji rozgraniczeniowej organowi, jak również dokumentacji technicznej do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej prowadzonego przez Starostę N., stanowi naruszenie przez WSA w Opolu wskazanych na wstępie przepisów.
Sąd badając sprawę celem wyznaczenia terminu dla organu na załatwienie sprawy powinien wziąć pod uwagę następujące utrudnienia i terminy: 1) czynności przed wyłonieniem nowego geodety i rozpoczęciem przez niego prac (wyłonienie geodety - min. 14 dni, zawarcie umowy - 7 dni uwzględniając przesyłkę, upoważnienie geodety - 3 dni uwzględniając przesyłkę) - łącznie min. 24 dni, 2) czynności w toku prac geodety, takie jak: zgłoszenie prac geodezyjnych, wezwanie do stawienia się na gruncie; rozprawa rozgraniczeniowa a także sporządzenie dokumentacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje jedynie punkt pierwszy zaskarżonego wyroku, na mocy którego Sąd I instancji zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie określają odrębnych terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu rozgraniczeniowym. Zatem do tego rodzaju sprawy należy stosować przepisy k.p.a. Według art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Z kolei według art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy, a zgodnie z § 2 tego artykułu ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Termin do załatwienia sprawy musi być terminem realnym, to znaczy terminem, który może być dochowany przez organ przy zachowaniu należytej staranności w toku procedowania. Jak wynika z powołanego art. 36 § 2 k.p.a. powodem przedłużenia terminu do załatwienia sprawy mogą być okoliczności niezależne od organu. Do tych okoliczności można zaliczyć przepisy prawa, które mają zastosowanie w sprawie. Postępowanie według norm zawartych w przepisach może uniemożliwiać załatwienie sprawy zgodnie z terminami wyrażonymi w art. 35 § 3 k.p.a., z uwagi na złożoność i wieloetapowość procedury. Okolicznościami nie w pełni zależnymi od organu w sprawie są także zachowania stron i uczestników danego postępowania. Nieodpowiednie zachowanie uczestników postępowania, polegające na przykład na nierealizowaniu obowiązków i wezwań organu, niewątpliwie działa obstrukcyjnie na szybkość postępowania.
Według ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz.U. z 1999 Nr 45 poz. 453) w toku postępowania rozgraniczeniowego należy, co do zasady, przeprowadzić następującą sekwencję czynności prawnych: wyłonić geodetę, zgłosić prace geodezyjne, przeprowadzić rozprawę poprzedzoną wezwaniem stron do stawienia się na gruncie, które doręcza się tej stronom za zwrotnym poświadczeniem odbioru, nie później niż 7 dni przed wyznaczonym terminem, sporządzić dokumentację geodezyjną, która podlega weryfikacji.
Przedstawiony przez organ w rozpoznawanej sprawie przebieg postępowania, w tym swoiste milczenie wyznaczonego geodety, uprawdopodobniają stanowisko organu co do potrzeby ewentualnego wyłonienia kolejnego geodety i ponowienia czynności prawnych w sprawie. W konsekwencji należało uznać, że wyznaczony przez Sąd I instancji termin do załatwienia sprawy jest zbyt krótki do przeprowadzenia zgodnie z prawem wszystkich czynności w sprawie. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył 3-miesięczny termin do załatwienia tej sprawy. Zgodnie z art. 286 § 2 P.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Przepis ten ma także zastosowanie do skargi na bezczynność, w tym znaczeniu, że wyznaczony przez Sąd termin do w załatwienia sprawy liczy się od dnia zwrotu akt nadesłanych w związku ze skargą na bezczynność.
Z tych względów i na podstawie art. 188 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania sądowego.