Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 28 grudnia 2005 r. II SA/Gd 632/04, oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] Nr [...], którą – na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) – odmówiono skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, lecz skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i właśnie dlatego obydwa organy uznały, że nie spełnia ustawowych warunków, gdyż nie zrezygnowała z zatrudnienia, aby móc sprawować opiekę nad synem P., lecz w ogóle nie może podjąć zatrudnienia ze względu na swój stan zdrowia i sama wymaga opieki innych osób, natomiast sąd administracyjny podzielił to stanowisko.
Sąd stwierdził ponadto, że – jeżeli do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. i rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych – Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) – taka osoba nie jest w stanie sprawować nad niepełnosprawnym dzieckiem opieki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 polegającej właśnie na konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji dziecka (art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej..., do którego odsyła art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych).
Wnosząc skargę kasacyjną M.K., zastępowana przez pełnomocnika z urzędu, jako jej podstawę powołała naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 § 1 i art. 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, poprzez przyjęcie wadliwych ustaleń co do stanu faktycznego sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że orzekające w sprawie organy ograniczyły się do przekonania, iż ze względu na swój stan zdrowia, skarżąca nie może sprawować opieki nad synem, lecz nie badały już kto, zamiast skarżącej sprawuje tę opiekę, naruszyły więc art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., natomiast sąd również kierował się tylko orzeczeniem o niepełnosprawności z którego wcale nie wynika, aby niepełnosprawność wykluczała opiekę nad dzieckiem, tak jak w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wynika, aby świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało tylko osobie pełnosprawnej – i pominął nieprawidłowości w ustaleniu stanu faktycznego, tym samym wadliwie przeprowadził kontrolę działalności organów administracji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy już dlatego, że zarzucając zaskarżonemu wyrokowi "przyjęcie wadliwych ustaleń co do stanu faktycznego" – powołuje tylko ogólne przepisy dotyczące sądowej kontroli działalności administracji publicznej zamiast przytoczyć normę, która wprost została naruszona.
Przyjmując bowiem, że w postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy – a zatem przeprowadzono je z uchybieniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. – skarga powinna zostać przez sąd pierwszej instancji uwzględniona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i naruszenie tego przepisu należało właśnie podnieść w skardze kasacyjnej.
Jednak nie można podzielić stanowiska, aby w tej sprawie było istotne zagadnienie, czy – pomimo swojej niepełnosprawności – skarżąca była w stanie samodzielnie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym synem.
Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce, która nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.
Sprawowanie opieki jest więc wyłącznym powodem rezygnacji z zatrudnienia, rezygnacja zaś z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia było możliwe, gdyż osoba rezygnująca była zdolna do pracy, natomiast skarżąca – w świetle orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 10 września 2003 r.- nie była zdolna do pracy i dopiero w orzeczeniu z dnia 5 października 2005 r. dopuszczono możliwość odpowiedniego zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 i art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.