Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści i wyszukiwarka

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 17 września 2013 r., sygn. akt I OSK 1419/13

prawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Skład
sędzia NSA Joanna Banasiewicz przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia NSA Marek Stojanowski przewodniczący
Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński przewodniczący
starszy asystent sędziego Kamil Buliński protokolant
Rozpoznanie
w dniu 17 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. L.
Od orzeczenia
od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 385/12
Sprawa
w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów

Sentencja

  1. 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dziekana Wydziału Architektury Budownictwa i Sztuk Stosowanych Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...];
  2. 2. zasądza od Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach na rzecz M. L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/GL 385/12 oddalił skargę M. L. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach z dnia [...] stycznia 2012r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów.

W uzasadnieniu wyroku podano następujący stan faktyczny i prawny:

Dziekan Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 64, poz. 1356 ze zm.) skreślił [...] z listy studentów Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach na kierunku grafika. W uzasadnieniu decyzji podano, że rozstrzygnięcie zapadło na wniosek studenta.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł [...] zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 1 k.p.a. podnosząc, że w zaskarżonej decyzji przyjęto dowolnie, iż wydał oświadczenie o rezygnacji ze studiów, podczas gdy w rzeczywistości nie uczestniczył w żadnych zajęciach prowadzonych przez szkołę, zaistniała więc sytuacja niepodjęcia studiów. Zarzucił ponadto wadliwe sformułowanie podstawy prawnej decyzji i brak sporządzenia uzasadnienia decyzji, co uniemożliwiało jej kontrolę.

Rektor Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. wydaną na podstawie art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że [...] zawarł w dniu 13 lipca 2011 r. z Uczelnią umowę, na mocy której Dziekan Wydziału Architektury, Budownictwa i Sztuk Stosowanych Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach wydał decyzję z [...] lipca 2011 r. o przyjęciu wyżej wymienionego na studia. Decyzja ta stała się ostateczna. Zaznaczył, że dopiero w trakcie trwania semestru [...] złożył pismo z dnia 25 października 2011 r., z którego wynika, że nie zamierza podejmować nauki. Zdaniem organu odwoławczego pismo to, otrzymane w trakcie trwania semestru od osoby posiadającej status studenta Uczelni, musiało być potraktowane jako rezygnacja ze studiów. W świetle powyższego decyzję organu pierwszej instancji podjętą na podstawie § 30 ust. 5 pkt 8 Statutu Uczelni uznano za prawidłową.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł [...], zarzucając decyzji rażące naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niezastosowanie art. 190 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy. Skarżący stwierdził, że podjęcie studiów następuje z chwilą poddania się studenta przewidzianemu planem studiów programowi nauczania. Powyższej decyzji zarzucono także naruszenie art. 6, art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

W odpowiedzi na skargę Rektor Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.")

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał, że zgodnie z art. 169 ust. 11 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym decyzje w sprawie przyjęcia na studia podejmuje w przypadku nie powołania komisji rekrutacyjnej kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni lub inny organ wskazany w statucie. Natomiast zgodnie z art. 170 tej ustawy osoba przyjęta na studia nabywa prawa studenta z chwilą immatrykulacji i złożenia ślubowania, którego treść określa statut uczelni. Stosownie do postanowień § 30 ust. 5 pkt 8 Statutu Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach do kompetencji dziekana należy podejmowanie decyzji w sprawach studenckich nie zastrzeżonych do kompetencji innych organów.

Z kolei po myśli art. 190 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku: niepodjęcia studiów, rezygnacji ze studiów, niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego oraz ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Jednocześnie w ust. 2 tego przepisu wymienione zostały przesłanki, w przypadku wystąpienia których kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów.

Z treści przytoczonych unormowań prawnych wynika, że osoba uzyskuje status studenta po spełnieniu następujących wymogów: wydana zostanie przez uprawniony organ ostateczna decyzja przyjmująca na pierwszy rok studiów, zostanie złożone ślubowanie oraz dokonany zostanie akt immatrykulacji. Po wypełnieniu tych wszystkich elementów osoba staje się studentem, co w praktyce oznacza, że staje się użytkownikiem określonego zakładu administracyjnego. Równocześnie przywołane powyżej przepisy określiły sytuację, kiedy uprawnione organy skreślają studenta z listy studentów, przy czym w przypadku wystąpienia przesłanek przewidzianych treścią art. 190 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym organ obowiązany jest wydać taką decyzję.

Zdaniem Sądu I instancji przedłożone akta administracyjne stanowią wystarczającą podstawę dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Sąd nie podzielił zarzutów skargi i podniósł, że Dziekan Wydziału Architektury, Budownictwa i Sztuk Stosowanych Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. przyjął M. L. na pierwszy rok studiów jednolitych magisterskich na kierunku grafika w systemie studiów niestacjonarnych. Decyzja ta, doręczona stronie w dniu 8 sierpnia 2011 r. zyskała status decyzji ostatecznej. W dniu 13 lipca 2011 r. [...] podpisał umowę z Rektorem i Kanclerzem Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach normującą zasady odpłatności za studia w tej Szkole. W aktach administracyjnych przekazanych przez organ znajduje się akt ślubowania podpisany przez [...]. Na dokumencie tym brak jest daty pozwalającej ustalić, kiedy dokument został podpisany, jednakże z wyjaśnień skarżącego zamieszczonych w pismach procesowych wynika, że dokument ten został podpisany w okresie podpisania przywoływanej powyżej umowy, ponieważ w okresie późniejszym skarżący już nie kontaktował się z Uczelnią.

W aktach brak jest informacji o tym, w którym dniu miał miejsce akt immatrykulacji studentów pierwszego roku Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach. Akt taki dokonywany jest w trakcie uroczystej inauguracji roku akademickiego, która w Szkole tej miała miejsce w dniu 3 października 2011 r., data tej uroczystości możliwa jest do ustalenia na podstawie informacji zamieszczonych na stronach powyższej Szkoły. Z dniem 3 października 2011 r., czyli z dniem przeprowadzenia uroczystej immatrykulacji studentów pierwszego roku w Wyższej Szkole Technicznej w Katowicach [...] uzyskał status studenta tej uczelni, a tym samym nabył wszystkie prawa przewidziane dla użytkownika tego zakładu administracyjnego, jak również od tego dnia ciążyły na nim wszelkie obowiązki z tego faktu wynikające. Skoro skarżący z dniem 3 października 2011 r. uzyskał status studenta Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach, tym samym w następstwie jego pisma z dnia 25 października 2011 r. uprawnione organy tej Szkoły zobowiązane były przeprowadzić stosowne postępowanie administracyjne. We wskazanym piśmie M. L. stwierdził, że do 25 października 2011 r. nie podjął i nie zamierza podejmować nauki w Wyższej Szkole Technicznej w Katowicach.

Sąd zaznaczył, że z akt administracyjnych wynika, że skarżący pismo z dnia 25 października 2011 r. sporządził w następstwie wezwania do zapłaty skierowanego do niego ze strony Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach z 20 października 2011 r. Zdaniem Sądu I instancji treść pisma skarżącego z dnia 25 października 2011 r. zezwalała organom orzekającym w sprawie wykorzystać jedną z dwóch przesłanek wymienionych w art. 190 ust.

1. Organy Uczelni uznały, że wskazane pismo posiada charakter rezygnacji ze studiów w tej Uczelni i wykorzystały normę prawną zamieszczoną w art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Uznając takie rozstrzygnięcie za prawidłowe Sąd stwierdził, że skarżący rozumie w sposób potoczny pojęcie "podjęcie studiów". W ocenie Sądu I instancji, skoro art. 190 ust. 1 zawiera przesłanki nakazujące organowi szkoły podjęcie decyzji o skreśleniu studenta z listy i wystąpienie którejkolwiek z przesłanek nakazuje wydanie identycznego rozstrzygnięcia, to ewentualne uchybienia w powołaniu w podstawie prawnej decyzji prawidłowego przepisu, jak również zamieszczenie właściwego uzasadnienia nie wpływają na prawidłowość samej decyzji.

Sąd nie podzielił też zarzutów procesowych, w szczególności odnoszących się do naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego, które uznał za wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Uchybienia organów w zakresie powołania podstawy prawnej rozstrzygnięć nie miały wpływu na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. L. reprezentowany przez adwokata.

Zaskarżonemu w całości wyrokowi zarzucił:

  1. I. naruszenie prawa materialnego poprzez
  2. - niewłaściwe zastosowanie art. 190 ust. 1 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym polegające na wadliwym przyjęciu, że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie, iż skarżący zrezygnował ze studiów, podczas gdy w rzeczywistości on się ich w ogóle nie podjął;
  3. - niezastosowanie art. 190 ust. 1 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nie skreślenie skarżącego na podstawie tego, że nie podjął się on studiów, mimo tego iż podjęcie się studiów (co nie należy mylić z przyjęciem na studia jak to bezpodstawnie czyni sąd I instancji) następuje dopiero z chwilą poddania się studenta przewidzianemu planem studiów programowi nauczania tj. zapisania się i uczestnictwie w ćwiczeniach oraz organizowanych wykładach, ewentualnie z chwilą przystąpienia do kolokwiów tudzież egzaminów semestralnych, czego jednak skarżący nie uczynił i paradoksalnie co stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku, a jednak bezzasadnie przyjął, iż można zrezygnować ze studiów, których się w ogóle nie podjęto;
  4. - błędną wykładnię art. 170 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym polegającą na przekonaniu, iż status studenta kandydat nabywa dopiero z chwilą immatrykulacji, pomimo tego że akt immatrykulacji przesądza jedynie o nabyciu wewnątrzzakładowych uprawnień przez studenta (np. możliwości ubiegania się o stypendium lub umorzenie czesnego), gdyż jego statut determinuje fakt uostatecznienia się decyzji o przyjęciu go w poczet studentów. Kolejność czynności odbywa się zatem w ten sposób, iż kandydat zostaje objęty danym porządkiem zakładowym wskutek wydania i niezaskarżenia decyzji o przyjęciu go w poczet studentów, a nabycie przezeń uprawnień wewnętrznych następuje dopiero z chwilą aktu immatrykulacji i złożenia ślubowania. Brak tych ostatnich czynności nie oznacza, iż danej osoby nie można traktować jako studenta.
  5. II. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
  6. - art. 1 § 1 oraz § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych z dnia 25 lipca 2002 r. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 236 k.p.c. polegający na przeprowadzeniu dowodu z nieznanego, niedopuszczalnego źródła dowodowego dla postępowania sądowoadministracyjnego, a mianowicie z informacji zamieszczonych na stronie internetowej Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach na okoliczność daty, z jaką nastąpił akt immatrykulacji skarżącego, innymi słowy przeprowadzenie dowodu z oględzin i nieodzwierciedlenie tego faktu w protokole rozprawy z dnia 8 stycznia 2013 r. stosownym postanowieniem dowodowym;
  7. - art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wiele wątpliwości (o czym świadczy już choćby fakt przeprowadzania przez sąd I instancji dowodu z oględzin), które przy uzupełnieniu materiału dowodowego przechyliłyby szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego. Sąd nie dostrzegł, że materiał ten mógłby zostać uzupełniony o wyjaśnienia skarżącego oraz innych świadków na okoliczność ustalenia czy student podjął się studiów czy może nie, a co za tym idzie czy wystąpiły przesłanki do skreślenia studenta ze względu na niepodjęcie się czy może ze względu na rezygnację przezeń ze studiów.;
  8. - art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że powołana przez organ podstawa nie pozwalała na jednoznaczne stwierdzenie, która przesłanka stanowiła faktyczną podstawę skreślenia skarżącego z listy studentów;
  9. - art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na tym, że sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że decyzja została wydana w wyniku rażącego naruszenia prawa, ponieważ skarżący nie podjął się studiów, a mimo to został skreślony jakby sytuacja ta nie miała miejsca i organ wydał decyzję o skreśleniu ww. ze względu na rzekomą rezygnację ze studiów.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych w czterokrotnej stawce minimalnej, określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z uwagi na rozmiar niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach należało uwzględnić skargę kasacyjną jako opartą na usprawiedliwionych podstawach.

Zasadnie skarżący zarzucił naruszenie przez Sąd I instancji art. 190 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym.

Zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 1 tej ustawy Kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów w przypadku niepodjęcia studiów, w myśl zaś art. 190 ust. 1 pkt 2 ustawy przyczyną skreślenia z listy studentów jest rezygnacja ze studiów.

Słusznie we wniesionej skardze kasacyjnej akcentuje się, że obie wskazane w ustawie przyczyny stanowią niezależne od siebie odrębne przesłanki podjęcia obligatoryjnej decyzji o skreśleniu z listy studentów. Pominięcie przez Sąd I instancji tej odrębności spowodowało naruszenie powołanego wyżej przepisu prawa materialnego. Zdaniem Sądu I instancji, przywołanie w podstawie prawnej decyzji prawidłowego przepisu i sporządzenie właściwego uzasadnienia decyzji było w sprawie kwestią drugorzędną, bowiem w sprawach wymienionych w art. 190 ust. 1 ustawy, w których organ szkoły podejmuje decyzję związaną, wystarczające jest ustalenie wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 190 ust. 1 ustawy, a stwierdzenie takiej okoliczności skutkuje w każdej sytuacji wydaniem orzeczenia o skreśleniu z listy studentów. Z taką interpretacją wskazanego przepisu nie można się zgodzić.

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie definiuje pojęcia "niepodjęcie studiów", jednakże już z samej konstrukcji artykułu 190 ust. 1 w sposób oczywisty wynika, że ustawodawca odróżnia wymienione w tym artykule przesłanki skreślenia, w tym sytuację niepodjęcia studiów od sytuacji rezygnacji ze studiów. Nie zasługiwał zatem na akceptację Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że przyczyny i zastosowana podstawa prawna skreślenia z listy studentów nie mają w tych przypadkach istotnego znaczenia w sprawie, skoro bez względu na powody organ zobowiązany jest do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów.

Należy mieć na uwadze, że niezależnie od jednakowej treści rozstrzygnięcia w postaci skreślenia z listy studentów w każdym z przypadków, o których mowa w art. 190 ust. 1 ustawy stwierdzone być musi wystąpienie odmiennych okoliczności faktycznych, których zaistnienie skutkuje zastosowaniem przez organ uczelni konkretnej normy materialnoprawnej.

Inne mogą być także skutki zastosowania określonej podstawy prawnej skreślenia, chociażby, jak w sprawie niniejszej, finansowe dla strony. Sąd I instancji niesłusznie uznał za nieistotne precyzyjne wskazanie w decyzji konkretnej przesłanki skreślenia z listy studentów, błędnie akceptując wydane w sprawie rozstrzygnięcia. Sąd I instancji oddalając skargę wniesioną w niniejszej sprawie zignorował fakt, że orzekające w sprawie organy całkowicie zaniechały ustalenia w sprawie stanu faktycznego w kontekście odnoszącym się do konkretnej przesłanki skreślenia z listy studentów, mimo że dokonane w sprawie ustalenia faktyczne winny uzasadniać zastosowanie przez organ danej, precyzyjnie wskazanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co wynika wprost z art. 107 § 3 k.p.a.

Wielokrotnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwracano uwagę na konieczność określania podstawy prawnej według najmniejszych jednostek redakcyjnych danego przepisu. Wymagania takie kierowane są przede wszystkim do organów, ale także do stron w postępowaniu kasacyjnym. W przypadku zaskarżenia decyzji nie jest rolą sądu administracyjnego stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie konkretnego przepisu prawnego stanowiącego podstawę żądania czy rozstrzygnięcia. W sytuacjach, gdy ustawodawca odróżnia od siebie przesłanki wystąpienia danego stanu prawnego akceptacja decyzji wydanej na podstawie przepisu, który nie został wskazany konkretnie, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie może być aprobowana.

Stwierdzone wyżej naruszenie w postępowaniu sadowoadministracyjnym art. 190 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym przesądziło o uwzględnieniu skargi kasacyjnej. Dokonana przez Sąd I instancji interpretacja prawa materialnego i przyjęcie założenia, że brak istotnego znaczenia dla oceny pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma okoliczność, która z przesłanek wskazanych w powołanych normach stanowiła w istocie podstawę skreślenia skarżącego z listy studentów spowodowała, że przeprowadzona przez ten Sąd kontrola decyzji pod względem zgodności z prawem okazała się wadliwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, jak tego wymaga art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niewłaściwy wynik tej kontroli i oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. było przede wszystkim konsekwencją wskazanych wyżej uchybień materialnoprawnych, dlatego też zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., chociaż uzasadnione, z uwagi na ich wtórny charakter w stosunku do naruszenia art. 190 § 1 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nie stanowiły przeszkody w zastosowaniu w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny art. 188 p.p.s.a.

Nie jest natomiast zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w związku z art. 236 k.p.c. poprzez przeprowadzenie dowodu z nieznanego, niedopuszczalnego źródła dowodowego dla postępowania sądowoadministracyjnego w postaci informacji zamieszczonej na stronie internetowej Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach na okoliczność daty, z jaką nastąpił akt immatrykulacji skarżącego. Zgodnie z art. 106 § 4 p.p.s.a. "Fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony". Fakty powszechnie znane, to fakty, o istnieniu których każdy wie lub łatwo może się dowiedzieć z powszechnie dostępnych źródeł i za takiego rodzaju fakt uznane być mogą powyższe informacje zamieszczone na stronie internetowej szkoły. Uwzględnienie tego rodzaju okoliczności nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, nie mogły więc być w sprawie naruszone przez Sąd omawiane przepisy dotyczące uzupełniającego postępowania dowodowego.

Za chybiony uznać także należało zarzut naruszenia art. 170 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Sąd I instancji przedstawił regulację zawartą w tym przepisie w sposób odpowiadający brzmieniu tej normy, zgodnie z którą: "Osoba przyjęta na studia nabywa prawa studenta z chwilą immatrykulacji i złożenia ślubowania, którego treść określa statut uczelni".

Oceniając pod względem zgodności z prawem wydane w sprawie decyzje podnieść należy, że stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym m.in. do decyzji o skreśleniu z listy studentów stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oznacza, że choć decyzje organów uczelni w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkól wyższych nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej, to jednak skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sąd administracyjny, muszą spełniać przynajmniej podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli. Organy Uczelni powinny zatem przed podjęciem decyzji poczynić ustalenia w oparciu o zebrany materiał dowodowy, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i przedstawić motywy rozstrzygnięcia stosownie do wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. W tym zakresie, zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja pierwszoinstancyjna, zawierają wady.

W obu decyzjach zabrakło ustaleń co do faktycznych podstaw skreślenia z listy studentów, organy Uczelni w rozpoznawanej sprawie nie powołały też we właściwy sposób podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W zakresie określenia podstawy prawnej decyzja w przedmiocie skreślenia z listy studentów winna wskazywać konkretną przesłankę wymieniona w ustawie. Zaskarżona decyzja powinna zawierać odniesienie się do zarzutów odwołania i przekonujące dla strony uzasadnienie faktycznej i prawnej podstawy rozstrzygnięcia. W konsekwencji należało uchylić decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny przeprowadzić postępowanie dowodowe z zastosowaniem wymogów art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zakresie pozwalającym na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, przede wszystkim należy ustalić czy skarżący rozpoczął studia, a więc czy podjął czynności, które dla danego roku studiów określa plan studiów i program nauczania. Ustalenia te przesądzą o podstawie skreślenia z listy studentów. Uzasadnienie decyzji sporządzone być powinno zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Należy przy tym mieć na uwadze, że odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie zwalnia organów uczelni z należytego przedstawienia uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

O kosztach postępowania za obie instancje orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz.U.2013.461), przy czym Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie czterokrotnej stawki minimalnej, o jakiej mowa w powołanym przepisie rozporządzenia.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.