Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 16 września 2004 r. oddalił skargę Prokuratora Rejonowego w Z. na uchwałę Zarządu Miasta i Gminy Z. z dnia 24 maja 2001 r., (...), w przedmiocie ogłoszenia wykazu nieruchomości do sprzedaży w drodze bezprzetargowej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że Zarząd Miasta i Gminy w Z. w uchwale z dnia 24 maja 2001 r. przeznaczył do sprzedaży w drodze bezprzetargowej w celu poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, działki nr 1/11 o pow. 340 m2, nr 14/26 o pow. 814 m2, nr 14/27 o pow. 834 m2, nr 14/28 o pow. 981 m2, nr 14/29 o pow. 422 m2, nr 1/13 o pow. 146 m2, nr 1/14 o pow. 349 m2, nr 1/15 o pow. 316 m2, nr 1/16 o pow. 284 m2, nr 1/17 o pow. 212 m2 AM-9, położone w Z. w obrębie Osiedla "W.". Jako podstawę prawną uchwały Zarząd Miasta i Gminy w Z. podał art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeśli przedmiotem zbycia są części nieruchomości niezbędne do poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie osobie, która zamierza te części nabyć, jeżeli nie mogą być zbyte jako odrębne nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że gmina jest podstawową jednostką samorządu terytorialnego posiadającą osobowość prawną, której przysługuje prawo własności i inne prawo majątkowe. Jednocześnie jako organ władzy publicznej działa na podstawie i w granicach prawa - art. 7 Konstytucja RP. W ocenie Sądu przedmiotowa uchwała została podjęta przy zaistnieniu przesłanek zawartych w powołanym przepisie art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Postępowanie poprzedzające podjęcie tej uchwały wykazało, że działki nie mogą być zbyte, jako odrębne nieruchomości /postanowienie z dnia 12 grudnia 2000 r. i opinia z dnia 8 maja 2001 r./. Jednocześnie ani Gmina ani Zakład Termoenergetyczny nie planowali zagospodarowania tych nieruchomości. Wnioskodawcy uzasadniając niezbędność przedmiotowych działek do poprawienia zagospodarowania swoich nieruchomości wskazali na szkodliwe oddziaływanie sąsiedniej kotłowni węglowej. Wobec faktu, że niezbędność ta została jednakowo oceniona przez wnioskodawców i Zarząd Miasta i Gminy w Z., uznanie za słuszny pogląd prokuratora, godziłoby w zasadę samodzielności gminy w sferze gospodarowania jej mieniem. Skarżona uchwała była zgodna z interesem wnioskodawców jak i gminy, a jednocześnie nie naruszała, wbrew zarzutom skargi przepisu art. 37 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tym miejscu Sąd powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 1998 r., I SA 494/98 - Lex nr 44663, w którym wskazano, że "Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do uchwał organów samorządowych ogranicza się do badania ich zgodności z prawem. Sąd nie kontroluje podjętych uchwał pod względem gospodarności czy też celowości".
W dniu 30 grudnia 2004 r. Prokurator Apelacyjny we Wrocławiu wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 września 2004 r. oddalającego skargę na uchwałę Zarządu Miasta i Gminy Z. Wyrokowi temu zarzuca się naruszenie przepisu art. 147 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, polegające na nieuwzględnieniu skargi, mimo, że zaskarżona uchwała została oparta na błędnych ustaleniach, iż przeznaczone do sprzedaży, w drodze bezprzetargowej, nieruchomości są niezbędne do poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych, a nadto braku należytej oceny, czy nieruchomości te nie mogą być zbyte jako odrębne nieruchomości - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca wnosi o uchylenie wskazanego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.
Uzasadniając skargę kasacyjną Prokurator Apelacyjny w W. wskazuje, że sąd I instancji nie odniósł się do szczegółowej argumentacji skargi Prokuratora Rejonowego w Z. i nie wykazał, że nowoutworzone działki nie są niezbędne do poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych. Strona skarżąca kwestionuje wiarygodność oświadczeń złożonych przez zainteresowanych, z których wynika, że działki przylegające do ich nieruchomości, stanowiłyby po dokonaniu nasadzeń, oparcie dla negatywnego oddziaływania pobliskiej elektrociepłowni. Jak wynika z akt sprawy takich nasadzeń elektrociepłownia już dokonała. Jak wskazuje Prokurator, nawet uznając powyższą argumentację Gminy i zainteresowanych za racjonalną to powiększenie nieruchomości o dodatkowe grunty uzasadnione byłoby prawidłowym z nich korzystaniem a nie prawidłowym zagospodarowaniem nieruchomości, co stanowi przesłankę sprzedaży bezprzetargowej w myśl powołanego art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami. Ponadto Zarząd Gminy i Miasta Z. nie wykazał na czym miałoby polegać poprawienie warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych do przedmiotowych działek oraz nie wykazał niemożności zbycie tych działek jako odrębnych nieruchomości. Powoływane w sprawie pismo Kierownika Wydziału Planowania Przestrzennego Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta i Gminy Z. z dnia 9 lutego 2001 r. wskazujące, iż nieruchomości przeznaczone do sprzedaży bezprzetargowej nie są działkami budowlanymi, nie są zdaniem strony skarżącej wystarczające do uznania, że nie mogłyby one być zbyte jako odrębne nieruchomości.
W dniu 24 stycznia 2004 r. Gmina Z. wniosła odpowiedź na skargę kasacyjną. Wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej, Gmina wskazuje, że wszystkie wymogi określone w art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostały w przedmiotowej sprawie dotrzymane. Organ, powołując się na dokumentację zawartą w aktach sprawy, podnosi, że stosownie do zaskarżonej uchwały Zarządu Miasta i Gminy Z. do sprzedaży przeznaczono części nieruchomości, o zakup tych części wnioski złożyli właściciele nieruchomości przyległych, zgodnie z opiniami Wydziału Planowania Przestrzennego, Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska oraz Pracowni Urbanistyczno-Architektonicznej przeznaczone do zbycia części nieruchomości nie są działkami budowlanymi i nie mogą być zbyte jako odrębne nieruchomości. Ponadto według zainteresowanych, a także wiedzy członków Zarządu Miasta i Gminy, przedmiotowe nieruchomości są niezbędne dla poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych stanowiących własność wnioskodawców. Jednocześnie podkreślono, że ustawodawca nie sprecyzował jakie przyczyny, fakty i okoliczności należy uznać za "niezbędne" dla poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, pozostawiając organom Gminy ocenę zaistnienia w konkretnej sprawie tej przesłanki. W odpowiedzi na skargę kasacyjną odrzucany jest też twierdzenie podnoszone przez Prokuratora Apelacyjnego, że elektrociepłownia dokonała już nasadzeń stanowiących "pas zieleni izolacyjnej".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w par. 2 tego przepisu. Oznacza to związanie sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej jak i wnioskami określającymi przedmiot zaskarżenia. Jeżeli chodzi o podstawy skargi kasacyjnej, to zostały one określone w art. 174 ustawy i są to: 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej złożonej w niniejszej sprawie Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w W., zarzuca naruszenie przepisu art. 147 par. 1 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez nieuwzględnienie skargi, mimo że jak podano uchwała została oparta na błędnych ustaleniach, że przeznaczone do sprzedaży w drodze bezprzetargowej nieruchomości są niezbędne do poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych do nich i nie oceniono czy mogą być zbyte jako odrębne nieruchomości.
Powołany w skardze kasacyjnej art. 147 ustawy obliguje sąd I instancji w przypadku uwzględnienia skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków jak i terenowych organów administracji rządowej, do wydania wyroku o treści wskazanej w tym przepisie tj. do stwierdzenia nieważności tego aktu lub jego części albo stwierdzenia, że został akt ten wydany z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie nieważności. Art. 147 w tym zakresie odsyła do innych ustaw: - ustawy o samorządzie gminnym, - ustawy o samorządzie powiatowym, - ustawy o samorządzie wojewódzkim. Natomiast sąd I instancji oddalił skargę w niniejszej sprawie, a zatem nie mógł orzec zgodnie z treścią art. 147 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Obowiązkiem sądu było zatem dokonanie oceny czy zaskarżona uchwała narusza prawo i takiej oceny dokonał sąd w zaskarżonym wyroku. Bezsporne w sprawie jest, że został dokonany podział działek oznaczonych nr 1/1, 14/2 i 1/7, które stanowiły własność Gminy Z. Działki te to pas ziemi położony między prywatnymi nieruchomościami a terenem użytkowanym przez Zakład Termoenergetyczny S.A. w W., na którym to terenie znajdują się urządzenia energetyki cieplnej. Bezsporną również okolicznością jest, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na działkach wyżej oznaczonych niedopuszczalna jest jakakolwiek zabudowa, a są one przeznaczone na pas zieleni izolacyjnej.
W sytuacji kiedy Zakład Termoenergetyczny S.A. dokonał nasadzeń drzew na terenie użytkowanym tylko w jednym ciągu /wzdłuż ogrodzenia/, nie można mówić, iż stanowi to pas zieleni izolacyjnej, skoro hałdy miału węglowego składowane na tym terenie przekraczają w swej wysokości kilka razy posadzone drzewa. Powstałe w wyniku podziału działki są różnej powierzchni i przylegają do działek sąsiednich i są ich przedłużeniem. Z opinii Wydziału Planowania Przestrzennego, Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska jak również Pracowni Urbanistyczno-Architektonicznej wynika, że działki powstałe w wyniku podziału nie są działkami budowlanymi, a zatem stanowisko sądu I instancji, że podjęta uchwała o przeznaczeniu do sprzedaży działek w drodze bezprzetargowej celem poprawienia zagospodarowania działek przyległych zgodne jest z art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami. Celem bowiem tego przepisu jest poprawienie warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej.
Posadzenie pasa zieleni na tych działkach stanowić będzie dla właścicieli działek sąsiednich izolację od Zakładu energii cieplnej i pas ten pozwoli na odpowiednie zagospodarowanie ich działek. Natomiast powstałe w wyniku podziału działki nie mogą być zbyte pod zabudowę, gdyż teren ten nie jest przeznaczony pod budowę. Należy podkreślić, że powstałe w wyniku podziału działki są różnej wielkości od 981 m2 do 212 m2.
Z tych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.