Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2006r sygn. akt IISA/Bd 242/06 stwierdził nieważność decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Wojewoda Kujawsko-Pomorski decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] o odmowie przyznania J. B. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że z dniem 1 listopada 2005r, ustawą z dnia 28 lipca 2005r Dz. U. Nr 164, poz.1366), znowelizowane zostały przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz.1001 ze zm.). Dodany w wyniku tej nowelizacji art.150 a stanowi, że prawo do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001r, przysługuje osobie, która do 12 stycznia 2002r spełniała warunki do jego nabycia, a ponadto osobie, która do wskazanej daty nie spełniała warunku posiadania okresu uprawniającego do omawianych świadczeń, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001r pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do stażu zasiłkowego uzyskałaby prawo do wnioskowanych świadczeń.
Tymczasem J. B. do 30 kwietnia 2003r pozostawał w zatrudnieniu. Organ I instancji prawidłowo uznał, że okoliczność ta wyklucza możliwość uzyskania przez skarżącego statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, a w konsekwencji także nabycia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego.
Decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego J. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Bydgoszczy, zarzucając jej niezgodność z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005r, a także naruszenie art.7 w zw. z art. 74 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.z 2000r, Nr 98, poz. 1071 ze zm.)- dalej kpa).W uzasadnieniu wskazał, że organy odmówiły mu udostępnienia akt sprawy. Ponadto pominęły istotne dla sprawy okoliczności. Nie uwzględniły bowiem, iż w okresie długotrwałej choroby oraz w okresie poprzedzającym rozwiązanie stosunku pracy nie otrzymywał żadnych świadczeń pieniężnych. Później zaś przez ponad 11 miesięcy pozostawał bez zatrudnienia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Kujawsko-Pomorski wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoscy powołanym wyrokiem z 20 kwietnia 2006r stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu wyraził pogląd, że rozstrzygnięcia te zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte w dniu 29 listopada 2005r. Od 1 stycznia 2004r weszły zaś w życie przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz.1252), zgodnie z którymi kompetencje w sprawie przyznawania i wypłacania tych świadczeń od 1 sierpnia 2004r przejął Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z art.30 ust.1 powołanej ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych kompetencji do przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych.
W myśl art.29 ust.3 ustawy, powiatowe urzędy pracy przedmiotowe zadania realizują tylko do dnia ich przejęcia przez ZUS. Oznacza to, że w okresie od 1 czerwca 2004r do 1 sierpnia 2004r powiatowe urzędy pracy orzekały na podstawie dawnych przepisów. Później jednak utraciły kompetencje w tych sprawach. Od 1 sierpnia 2004r sprawy te należą bowiem do wyłącznej właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Kujawsko-Pomorski, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, ponadto o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym wynagrodzenia radcy prawnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
- 1. prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, tj. 29 ust. 3 i art.30 ust.1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r o świadczeniach przedemerytalnych, podczas gdy w sprawie zastosowanie ma art.150 a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z przepisu tego wynika właściwość Prezydenta Miasta [...] do wydawania decyzji w sprawach wniosków o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art.150a ust.1 i ust.2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,
- 2. przepisów postępowania przez przyjęcie, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego i Prezydenta Miasta [...] w oparciu o art.145 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Wojewoda Kujawsko-Pomorski wyjaśnił, że wniosek J. B. z dnia 29 listopada 2005r o przyznanie świadczenia przedemerytalnego złożony został na podstawie art.150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dodanym do tej ustawy z dniem 1 listopada 2005r. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, w sprawie nie mają zatem zastosowania przepisy ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Normę kompetencyjną w niniejszej sprawie, stanowiącą lex specjalis w stosunku do powołanych przepisów stanowi jedynie art.150a ust.5 i ust.6 ustawy, zgodnie z którym stosowny wniosek składany jest do powiatowego urzędu pracy, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, zaś organem właściwym do rozpoznania sprawy jest starosta (prezydent), który wydaje decyzję i wypłaca świadczenie przedemerytalne z Funduszu Pracy za okres do 31 lipca 2004r.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. B. wniósł o jej " cofnięcie", jak również o obciążenie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego kosztami postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie spełnia wymogi formalne i zasługuje na uwzględnienie. Trafny jest bowiem zarzut niewłaściwego zastosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy art.29 ust.3 i art.30 ust.1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz.1252 ze zm.), co w konsekwencji doprowadziło do mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 145 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz.U. Nr 153,poz.1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a.
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych istotnie w przepisach przejściowych zawarła nowe regulacje dotyczące właściwości organów orzekających w sprawach przewidzianych w tej ustawie świadczeń. Wiązało się to z tym, że w okresie od 1 czerwca 2004r do 1 sierpnia 2004r świadczenia przedemerytalne ustalają i wypłacają powiatowe urzędy pracy na podstawie dotychczasowych przepisów. Od dnia 1 sierpnia 2004r sprawy te przejął zaś Zakład Ubezpieczeń Społecznych, orzekający w sprawach wcześniej wszczętych, także na podstawie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wynika to z art.29 ust.3 ustawy ustalającego datę 1 sierpnia 2004r, rozgraniczającą właściwość powołanych organów, oraz art. 30 ust.1 wskazującego zasady według których świadczenia maja być przyznawane i wypłacane.
Z dniem 1 listopada 2005r powołana ustawa z 20 kwietnia 2004r została jednak znowelizowana. Ustawą z dnia 28 lipca 2005r o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw(Dz.U Nr 64, poz.1366) dodano do niej art. 150a, który regulował kwestie przyznawania świadczeń i zasiłków przedemerytalnych dla osób, które do dnia 12 stycznia 2002r spełniały warunki do ich nabycia na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2001r oraz osób, które pobierały zasiłek dla bezrobotnych w dniu 31 grudnia 2001r i po zaliczeniu okresu pobierania tego zasiłku do stażu zasiłkowego, uzyskałyby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.
Przepis ten całościowo uregulował kwestię wskazanych świadczeń, wskazując zarówno przesłanki do ich otrzymania, okres na jaki świadczenia te są przyznawane, tryb ich przyznawania oraz właściwość organów. Zgodnie z ust.5 tego przepisu, wniosek o przyznanie prawa do tych świadczeń składa się do właściwego miejscowo powiatowego urzędu pracy, a wnioski te stosownie do ust.6, rozpatruje starosta, który wydaje decyzje i wypłaca świadczenia za okres do dnia 31 lipca 2004r, a następnie, w myśl ust. 7, niezbędną dokumentację przekazuje właściwemu organowi rentowemu. Taka regulacja odnośnie właściwości organu, jaką zawiera ust.6 art. 150a ustawy, stanowi lex specjalis w stosunku do unormowań zawartych w art. 29 ust.3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Z przepisu tego, tj. art.150 ust.6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezspornie wynika, iż organem właściwym do przyznanie bądź odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego na omawianych zasadach jest wyłącznie starosta.
Organ ten wypłaca ponadto te świadczenia za okres do 31 lipca 2004r, a po tym dniu tj. od 1 sierpnia 2004r, dokumentacje osoby uprawnionej do pobierania świadczenia przedemerytalnego przekazuje do organu rentowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby.
Organ I instancji nie uchybił zatem przepisom o właściwości. Stwierdzenie nieważności tej decyzji oraz utrzymującego ją w mocy rozstrzygnięcia Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, w sposób oczywisty narusza zatem art.145 § 1 pkt.2 ustawy P.p.s.a.
Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 i art. 207 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.