Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 marca 2017 r. (sygn. akt I SAB/Wa 80/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. G. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie doręczenia postanowienia.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z dnia 19 stycznia 2016 r. T. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie doręczenia jej postanowienia tego organu z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że decyzje i postanowienia wydane przez Centrum Pomocy Społecznej nie zostały jej skutecznie doręczone, wobec czego została pozbawiona przysługującego jej prawa do wniesienia od nich odwołania lub zażalenia. Zdaniem skarżącej organ zobowiązany był do wydania jej korespondencji na podstawie art. 42 § 2 i 3 K.p.a. Skarżąca wskazała, że nie ma dostępu do skrzynki pocztowej, zatem wnosi o wezwanie Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej do doręczenia jej postanowienia osobiście "do ręki", a nie pozornie poprzez wysyłanie korespondencji za potwierdzeniem odbioru.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie lub odrzucenie, wyjaśniając, że skarżąca w dniu 11 grudnia 2013 r. osobiście odebrała postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r. w siedzibie Centrum Pomocy Społecznej. Organ wskazał, że skarżąca od dnia 7 maja 2013 r. nie wskazuje adresu w podaniach składanych do Centrum Pomocy Społecznej, natomiast we wnioskach składanych za jego pośrednictwem do innych instytucji i organów wskazuje adres: [...]. W toku prowadzonych postępowań administracyjnych organ ustalił, iż skarżąca zamieszkuje w [...], co potwierdziły przeprowadzone od dnia 23 stycznia 2014 r. rodzinne wywiady środowiskowe, w tym ostatni przeprowadzony w dniu 21 stycznia 2016 r., zatem organ kieruje korespondencję na wskazany adres.
Odnosząc się natomiast do kwestii niezastosowania przez organ art. 42 § 2 i 3 K.p.a. wyjaśnił, że w jego ocenie przepis ten ma zastosowanie wówczas gdy okoliczności określone w art. 42 § 1 K.p.a. nie są możliwe do spełnienia.
W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że organ pozostaje w bezczynności wówczas, gdy w prawnie określonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub mimo ustanowionego obowiązku, prowadząc postępowanie nie kończy go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został wydany, bądź doręczony oraz czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Te ostatnie okoliczności sąd uwzględnia jedynie przy ocenie charakteru bezczynności. W okolicznościach sprawy, jak wyjaśnił Sąd, nie można zarzucić organowi bezczynności skoro jak wynika z akt postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r. zostało skarżącej skutecznie doręczone. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem odpis przedmiotowego postanowienia z odręczną adnotacją skarżącej "otrzymałam 11.12.13 r." opatrzoną jej własnoręcznym podpisem.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca zarzuciła naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 42 § 2 i 3, art. 43, art. 44 K.p.a. oraz art. 7, art. 75 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy nie został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy.
W uzasadnieniu powyższego zarzutu skarżąca zaprzeczyła, aby otrzymała postanowienie organu. Poddała w wątpliwość, czy widniejący na postanowieniu podpis poświadczający odbiór należy do niej skoro "nie zostało zlecone sprawdzenie wiarygodności podpisu". Skarżąca wskazała, że organ na podstawie złożonych przez nią wniosków do innych instytucji m.in. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. kieruje korespondencję na adres: [...], podczas gdy skarżąca nie podała tego adresu we wnioskach składanych do Centrum Pomocy Społecznej. Podkreśliła, że organ nie sprawdził wiarygodności tego adresu do czasu listownego dostarczenia postanowienia, natomiast pierwszy wywiad środowiskowy ustalający adres skarżącej odbył się rok później, tj. dnia 23 stycznia 2014 r.
W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Odnosząc się do stawianych zarzutów należy wskazać, że wadliwie i nieadekwatnie do okoliczności sprawy sformułowany został zarzut naruszenia przepisów art. 42 § 2 i 3, art. 43 i art. 44 K.p.a. w sytuacji zarzucanego w skardze kasacyjnej niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Powyższe regulacje prawne nie odnoszą się do kwestii zbierania i oceny materiału dowodowego, a tym samym nawet ewentualna wadliwości postępowania w powyższym zakresie nie mogłyby stanowić o ich naruszeniu.
Nie ulega wątpliwości, iż co do zasady pisma w postępowaniu administracyjnym mogą być doręczane w lokalu organu administracji publicznej (art. 42 § 2 K.p.a.), a w razie niemożności doręczenia pisma w powyższy sposób, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 K.p.a.). Jeżeli zatem w okolicznościach niniejszej sprawy ustalone zostało, iż skarżąca w dniu 11 grudnia 2013 r. w lokalu organu administracji publicznej odebrała osobiście postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2013 r., to należy uznać, iż powyższy sposób doręczenia stanowi wypełnienie dyspozycji art. 42 § 2 K.p.a. W skardze kasacyjnej nie sformułowano natomiast zarzutów podważających możliwość takiego sposobu doręczenia skarżącej ww. postanowienia.
Co więcej, skoro doręczenie pisma w sposób opisany w art. 42 § 2 K.p.a. nie jest uwarunkowane jakimikolwiek okolicznościami i przez to zrównane jest z doręczeniem dokonanym w mieszkaniu lub miejscu pracy osoby fizycznej (art. 42 § 1 K.p.a.), to poza okolicznościami tej sprawy pozostają zarzuty odnoszące się do nieustalenia miejsca zamieszkania skarżącej podnoszone w kontekście treści art. 43 i art. 44 K.p.a.
Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 7, art. 75 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. O wyniku sprawy przesądziło ustalenie, że skarżącej doręczono postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r. o czym świadczy jej odręczna adnotacja potwierdzająca odbiór. I jakkolwiek skarżąca konsekwentnie wskazywała, iż ww. postanowienie nie zostało jej doręczone, to zarówno w toku postępowania przed organem, jak i przed Sądem I instancji nie kwestionowała własnoręczności podpisu ujawnionego w aktach sprawy, a zarzut wskazujący na "istnienie wątpliwości" co do autentyczności powyższej adnotacji i podpisu skarżącej, postawiony został dopiero w skardze kasacyjnej. Skarżąca nie wyjaśniła co jest źródłem jej wątpliwości co do autentyczności jej podpisu, nie uprawdopodobniła, a nawet nie zaprzeczyła aby podpis ten nie należał do niej. W tych okolicznościach zarzut naruszenia powołanych przepisów nie mógł być zasadny.
Nie znajdując zatem jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, także z przyczyn branych pod uwagę z urzędu (art. 183 § 2 P.p.s.a. i art. 189 P.p.s.a.) orzeczono o jej oddaleniu stosownie do art. 184 tej ustawy.
W związku z wnioskiem pełnomocnika skarżącej Sąd nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, gdyż orzekanie o wynagrodzeniu dla pełnomocnika z urzędu za wykonaną pomoc prawną należnym od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) należy do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych w postępowaniu określonym przepisami art. 258 – 261 P.p.s.a.