Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 30 maja 2006 r., sygn. akt IV SA/Po 1489/04, oddalił skargę Przedsiębiorstwa Odzieżowego [...] S.A. w [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia [...] r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu z dnia [...] r., nr [...] nakazującą Przedsiębiorstwu Odzieżowemu [...] S.A. wypłatę uprawnionym 53 pracownikom wyrównania do wynagrodzenia za pracę z tytułu obniżenia norm czasu pracy, dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz 4 pracownikom nagród jubileuszowych.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organy orzekające w tej sprawie nie naruszyły prawa materialnego ani procedury administracyjnej w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania kwestionowanego w skardze orzeczenia z obrotu prawnego.
Zdaniem Sądu, słuszny jest pogląd organu, że pracodawca zwlekając z wypłatą wynagrodzeń poza termin wewnętrznych przepisów płacowych i niezgodnie z przepisami kodeksu pracy, w istotny sposób naruszył uprawnienia pracownicze, w tym także przepisy wskazane przez samą stronę w skardze.
W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie zasadnie powołały się na wyrok Sądu Najwyższego z 3 czerwca 1998 r. I PKN 49/98. Trudna sytuacja finansowa może usprawiedliwiać brak złej woli pracodawcy i ewentualnie odpierać zarzut naruszenia istotnych uprawnień pracowniczych, który jest nie tylko deliktem ogólnie rozumianych norm prawa cywilnego, ale także czynem zagrożonym karą w kodeksie karnym. Skoro niespornym był fakt opóźnienia w wypłacie wszystkich wymienionych w nakazie należności pracowniczych ani nie kwestionowano słuszności podstawy tytułu ich wypłat, to istniały podstawy do wydania nakazu w oparciu o art. 9 pkt 2 a w zw. z art. 21 pkt 1 oraz 21 a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001 r., nr 24, poz. 1362 ze zm.). Zważywszy na szczególną ochronę wynagrodzenia za pracę i powtarzające się często przypadki niewypłacania przez pracodawcę wynagrodzeń pracowniczych i tym samym kredytowanie niejako działalności gospodarczej pracodawców należnościami pracowniczymi, niewadliwie organ administracji publicznej nadał swoim decyzjom rygor natychmiastowej wykonalności słusznie obstając, że za takim rozstrzygnięciem przemawia nie tylko interes społeczny, ale i ważny interes pracowników.
W ocenie Sądu, organy nie naruszyły też przepisów ustawy o związkach zawodowych, ponieważ ustawa ta nie zawiera postanowień, które mogłyby podważyć obowiązek terminowej wypłaty wynagrodzenia.
W złożonej skardze kasacyjnej spółka zaskarżyła w całości powyższy wyrok, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie przepisu art. 135 k.p.a. Ponadto wywiodła, że zaskarżona decyzja została wydana sprzecznie z treścią art. 7 i 77 k.p.a. oraz miała charakter przedwczesny a działanie strony przeciwnej naruszało treść art. 138 § 1 oraz 108 § 1 k.p.a.
Wskazując na powyższe, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów za obydwie instancje, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia [...] r. i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podała, że zaskarżona decyzja nie wykazała, aby natychmiastowa wypłata należności pracowniczych była realnie zagrożona, tym bardziej że spółka [...] ma charakter wyłącznie pracowniczy. Ponadto powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2006 r., o sygn. akt I OSK 116/06, który w jej opinii został wydany w podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżąca stwierdziła, że w zaskarżonej decyzji organ nie przytoczył okoliczności wskazujących, iż natychmiastowa spłata należności pracowniczych jest realnie zagrożona, a tym samym zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego - pracowników nad interesem strony, tj. spółki pracowniczej PO [...] S.A.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pism w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Wymagania co do skargi kasacyjnej wskazane w art. 176 p.p.s.a. po słowie
"oraz" stanowią tzw. elementy konstrukcyjne omawianego środka zaskarżenia. Braki w zakresie elementów konstrukcyjnych nie podlegają sanacji. Nie można ich w szczególności uzupełniać przy zastosowaniu trybu określonego w art. 49 p.p.s.a. Ten tryb dotyczy bowiem wyłącznie wymagań podanych w art. 46 i art. 47 p.p.s.a. (braków formalnych), do których nawiązuje art. 176 tylko w części poprzedzającej słowo "oraz". W konsekwencji obarczona nieusuwalnymi brakami w zakresie elementów konstrukcyjnych skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna (por. postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 302/04, Przegląd Podatkowy 2005/2/60, postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 1/04, Lex nr 158083).
Według art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowe sformułowanie zarzutu skargi kasacyjnej wymaga wskazania jaki konkretnie przepis prawa został naruszony, na czym to naruszenie polegało oraz, gdy chodzi o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - wykazania możliwości istotnego wpływu podanego naruszenia na wynik sprawy (por. np. wyroki NSA z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt OSK 421/04 i z dnia 25 maja 2006 r. sygn. akt II FSK 495/06).
Waga poprawnego sformułowania skargi kasacyjnej wynika ze związania Naczelnego Sądu Administracyjnego (co do zasady) granicami tego środka zaskarżenia (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Skarga kasacyjna nie może wywoływać zatem wątpliwości interpretacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zaś uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej, czy też stawiania hipotez w tym zakresie.
Za spełnienie wymogów co do sprecyzowania zarzutu skargi kasacyjnej nie może być uznane samo zrelacjonowanie zachowania się sądu I instancji w sprawie. Krytykując zaś zaskarżone orzeczenie, składający skargę kasacyjną musi wskazywać na nieprawidłowości w zaistniałym działaniu sądu I instancji. Wyklucza to konstruowanie treści skargi kasacyjnej w oparciu o obawy, co do ewentualnego przebiegu postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego złożona w tej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia opisanych wyżej wymagań dotyczących elementów konstrukcyjnych, jakimi musi cechować się ten środek zaskarżenia.
Przede wszystkim stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego został w skardze kasacyjnej postawiony wadliwie. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego są przepisami procesowymi. Skarżąca w skardze kasacyjnej nieprawidłowo zaliczyła przepisy kodeksu postępowania administracyjnego do zarzutów prawa materialnego. Błędne zaklasyfikowanie przepisów procesowych do materialnych nie zmienia faktu, że sąd administracyjny rozpoznając sprawę stosuje przepisy postępowania zamieszczone w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy zarzucie naruszenia przepisów postępowania należy więc wskazać te przepisy ustawy p.p.s.a., które - zdaniem autora skargi kasacyjnej - naruszył Sąd przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu orzeczenia oraz wykazać, iż naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W skardze kasacyjnej postawiono zarzut naruszenia przez Sąd I instancji tylko przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, których Sąd w tej sprawie nie stosował. Ustawa z 30 sierpnia 2002 r., na podstawie której następowało rozpoznanie sprawy (odmiennie niż poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym), nie odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a.
Stąd zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny tylko przepisów procedury administracyjnej, bez powiązania ich z odpowiednimi regulacjami zamieszczonymi w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie może być skutecznie podniesiony w skardze kasacyjnej. Stanowi ona bowiem środek odwoławczy od orzeczenia Sądu I instancji (art. 173 § 1 ustawy), a dokonując kontroli instancyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje ponownie sprawy, lecz ogranicza swe badanie tylko do tych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogły być przez Sąd stosowane.
Brak powołania w skardze kasacyjnej prawidłowej podstawy kasacyjnej uniemożliwia Sądowi odwoławczemu ocenę, czy dokonana przez Sąd I instancji kontrola decyzji administracyjnych została przeprowadzona prawidłowo.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 p.p.s.a.