Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 40/07 oddalił skargę M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpoznaniu odwołania M. J. od decyzji Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta S. z dnia [...], nr [...] o odmowie przyznania świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na K. J., A. J. i K. J., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na K. J. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na K. J., A. J. i K. J. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ po rozważeniu możliwości zastosowania dyspozycji art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm.) wskazał, że dochód rodzinny skarżącego uzyskany w 2005 r. przekracza kryterium dochodowe o więcej niż kwota najniższego zasiłku rodzinnego, tj. 48 zł. Kwota maksymalna uprawniająca bowiem rodzinę skarżącego do otrzymania świadczeń wynosi 2568 zł (504 x 5 = 2520 + 48), a miesięczny dochód rodziny wynosi 2581,48 zł. Tym samym brak było podstaw prawnych do przyznania mu wnioskowanych zasiłków rodzinnych i dodatków.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł, zaś w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł (art. 5 ust. 2).
Natomiast art. 5 ust. 3 powołanej ustawy stanowi, że w przypadku, gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że w 2005 r. pięcioosobowa rodzina skarżącego osiągnęła łączny dochód netto w wysokości 30 977,72 zł, co miesięcznie wynosi 2581,48 zł, a w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi 516,23 zł. Kwota miesięcznego dochodu uprawniająca skarżącego do otrzymania zasiłku, powiększona o kwotę najniższego zasiłku rodzinnego przysługującego w okresie, na który prawo ma być ustalone (obecnie 48 zł), wynosi 2568 zł. Wobec tego organy administracji obu instancji prawidłowo doszły do wniosku, że w świetle art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny skarżącego przekroczył ustalone w ustawie kryterium dochodowe o więcej niż kwota najniższego zasiłku rodzinnego, czyli o więcej niż 48 zł.
W ocenie Sądu zarzut niewłaściwego sposobu ustalenia dochodu rodziny w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest niezasadny, bowiem świadczenie w postaci wyrównania renty za okres od dnia 1 października 2004 r. do dnia 3 grudnia 2004 r. w wysokości 1187,91 zł jest dochodem w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a/ ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem dochód to przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) źródłami przychodów jest m.in. renta.
Zdaniem Sądu brak jest także podstaw prawnych do zaliczenia wyrównania renty do dochodu osiąganego w tych latach, za które zostało ono przyznane. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Dochód z tytułu wyrównania renty za okres od dnia 1 października 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. może być zatem zaliczony tylko do dochodu w tym roku, w którym świadczenie zostało wypłacone. W niniejszej sprawie kwestionowane wyrównanie renty wypłacone zostało skarżącemu w 2005 r., a zatem zasadnie zostało uznane za dochód uzyskany w 2005 r.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M. J., zaskarżając go w całości. Skarżący zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
- 1) art. 5 ust. 1 ustawy świadczeniach rodzinnych poprzez błędne ustalenie dochodu rodziny skarżącego i przyjęcie przez Sąd, że w 2005 r. pięcioosobowa rodzina skarżącego osiągnęła łączny dochód w wysokości 30 997,72 zł;
- 2) art. 3 pkt 1 lit. a/ powołanej ustawy poprzez przyjęcie, że świadczenie w postaci wyrównania renty za okres od dnia 1 października 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. jest dochodem w rozumieniu tego przepisu;
- 3) art. 3 pkt 2 powołanej ustawy poprzez przyjęcie, że dochód uzyskany przez skarżącego z tytułu wyrównania renty za okres od dnia 1 października 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. winien być zaliczony do dochodu w tym roku, w którym świadczenie zostało wypłacone.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że Sąd błędnie ustalił wysokość łącznego dochodu netto pięcioosobowej rodziny skarżącego w 2005 r. –poprzez przyjęcie, iż dochód ten stanowi kwotę 30 997,72 zł. Sąd bezzasadnie zaliczył do dochodu za 2005 r. świadczenie w postaci wyrównania renty za okres od 1 października 2004 r. do 31 grudnia 2004 r., co powiększyło dochód rodziny w 2005 r. o kwotę 1187,91 zł, a w konsekwencji przekroczenie ustalonego w ustawie o świadczeniach rodzinnych, kryterium dochodowego (art. 5 ust. 3 ustawy) o więcej niż 48 zł.
Skarżący podniósł, że wyrównanie renty, które otrzymał w 2005 r. dotyczyło 2004 r., nie zaś 2005 r., zatem nie może mieć zastosowania w mniejszej sprawie dyspozycja art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1–6 p.p.s.a., w niniejszej sprawie nie zostały stwierdzone.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.).
Zgodnie z regulacją art. 5 ust. 1 ww. ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł (art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych).
Natomiast, zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Przy czym dochód to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, jak i inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych w tym m.in. zaliczka alimentacyjna określona w przepisach o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych).
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie, akcentowaną w skardze kasacyjnej, była ocena czy uzyskane przez wnioskodawcę w 2005 r. świadczenie z tytułu wyrównania renty zakres od dnia 1 października do dnia 31 grudnia 2004 r. powinno być zaliczone do dochodu za 2005 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dokonał poprawnej wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skoro w myśl art. 3 pkt 1 ustawy dochodem są przychody podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to nie budzi wątpliwości, iż renta jest przychodem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1997 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyrównanie renty wypłacone skarżącemu w 2005 r. stanowi jego przychód w 2005 r. Powyższy przepis stanowi bowiem, iż przychodami, z zastrzeżeniem sytuacji niemającej miejsca w niniejszej sprawie, są pieniądze i wartości otrzymane lub posiadane do dyspozycji podatnika w danym roku kalendarzowym.
Oznacza to, iż przychód skarżącego z tytułu wyrównania renty jest świadczeniem otrzymanym w 2005 r. i nie może być uznany za jego dochód z roku 2004. Tym samym skoro w sprawie prawidłowo ustalono dochód rodziny skarżącego w 2005 r., a dochód ten przekroczył kryterium określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych, to nie można skutecznie zakwestionować zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.