Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1039/15 oddalił skargę K. H. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. Minister Sprawiedliwości stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania K. H. W uzasadnieniu wskazał, że [...] lutego 2015 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w W. wydał wobec K. H. decyzję administracyjną. Została ona doręczona adresatce w dniu 16 marca 2015 r., co strona potwierdziła własnoręcznym podpisem. Ustawowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął więc bieg 17 marca 2015 r., a zakończył w dniu 30 marca 2015 r. W sytuacji gdy odwołanie strony zostało wniesione w dniu 7 kwietnia 2015 r., organ uznał, iż dokonano tej czynności procesowej z uchybieniem terminu, w rozumieniu art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: K.p.a.).
Od powyższego postanowienia strona wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że decyzja Prezesa Sadu Apelacyjnego została jej przesłana za pośrednictwem PGP S.A. W związku z tym, w skrytce pocztowej, wskazanej przez stronę jako adres dla doręczeń, znalazło się jedynie zawiadomienie pozostawione przez doręczyciela, którym posługiwał się Prezes Sądu, wskazujące na adres odbioru samej przesyłki. Z powyższej okoliczności strona wywiodła, że doręczenie decyzji Prezesa Sądu nastąpiło na niewłaściwy adres, a więc termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął jeszcze biegu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wskazał, że istota sprawy sprowadzała się do oceny, czy wskazanie przez stronę skrytki pocztowej, jako adresu dla doręczeń, winno skutkować w realiach faktycznych sprawy, doręczeniem fizycznym przesyłki właśnie do tej skrytki. W ocenie Sądu I instancji, odpowiedź na powyższe pytanie jest negatywna. Jak słusznie podniósł organ w odpowiedzi na skargę, Prezes Sądu Apelacyjnego w W. dokonywał doręczenia wydanej decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego – w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Zgodnie zaś z umową zawartą 18 grudnia 2013 r. pomiędzy Skarbem Państwa, a Polską Grupą Pocztową S.A. powyższa Spółka w okresie objętym spornym doręczeniem posiadała przymiot operatora pocztowego, o jakim mowa w wyżej powołanej regulacji. Stąd więc, fizyczny odbiór przesyłki kierowanej za pośrednictwem tego operatora pocztowego, mógł nastąpić tylko w jednej z jego placówek. Nie mógł zaś nastąpić w skrytce pocztowej wskazanej przez skarżącą, gdyż skrytka ta nie była prowadzona przez aktualnego na ten czas operatora pocztowego.
Sąd I instancji zwrócił też uwagę, że wskazanie, jako adresu dla doręczeń, adresu skrytki pocztowej prowadzonej przez operatora innego niż operator pocztowy, powoduje taki oto skutek, że w skrytce tej doręczyciel pozostawić może tylko "awizo", informujące o miejscu i terminie fizycznego odbioru przesyłki. Dochodzi więc wtedy do sytuacji zbieżnej z tą, o jakiej mowa w przepisie art. 44 § 1 K.p.a. Aby zaś uznać prawidłowość doręczenia decyzji w trybie art. 44 K.p.a. konieczne jest prawidłowe dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie.
Zestawiając powyższe uwagi ze stanem faktycznym sprawy Sąd I instancji uznał, że doręczenie stronie decyzji organu I instancji nastąpiło w sposób prawidłowy. Operator pocztowy pozostawił bowiem w skrytce pocztowej, wskazanej przez stronę, jako jej adres dla doręczeń, wiadomość o miejscu i terminie odbioru przesyłki. Nie mógł w skrytce pozostawić zaś samej przesyłki, gdyż niezależnie od wyżej zaprezentowanych okoliczności, nie uzyskałby wtedy potwierdzenia od strony samego faktu doręczenia, jak i terminu jego dokonania. Te dane, operator pocztowy dokonujący doręczenia, musiał zaś przekazać nadawcy korespondencji, gdyż podjął się doręczenia za zwrotnym poświadczeniem odbioru.
Sąd I instancji wskazał, że strona odebrała skierowaną do niej przesyłkę w dniu 16 marca 2015 r. Organ prawidłowo więc przyjął tę datę, jako oznaczającą początek biegu terminu dla wniesienia odwołania. Skoro więc powyższy termin upłynął 30 marca 2015 r., to oczywistym jest, że wniesienie odwołania dopiero w dniu 7 kwietnia 2015 r. nastąpiło z uchybieniem terminu ustawowego.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła K. H. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 42 § 1 i 3 K.p.a. oraz art. 44 § 1 i 2 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w efekcie czego Sąd I instancji błędnie przyjął, iż wskazanie skrytki pocztowej jako adresu do doręczeń powoduje skutek taki, że doręczyciel pozostawić może tylko "awizo" informujące o miejscu i terminie fizycznego odbioru przesyłki, tj. iż w warunkach niniejszej sprawy, pomimo wskazania iż adresem doręczeń była skrytka pocztowa w placówce Poczty Polskiej, dopuszczalne było pozostawienie awiza z informacją o odbiorze przesyłki w placówce Polskiej Grupy Pocztowej S.A., a w konsekwencji przyjęcie, że doręczenie orzeczenia w niniejszej sprawie było skuteczne, podczas gdy w ocenie skarżącej, aby doręczenie na skrytkę pocztową było skuteczne to kierowana korespondencja winna fizycznie zostać pozostawiona w skrytce pocztowej na zasadach określonych w art. 42 K.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiły wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do zbadania zasadności zarzutu podniesionego w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Jej jedyny zarzut wskazujący na niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 42 § 1 i 3 K.p.a. oraz art. 44 § 1 i 2 K.p.a. odnosi się do kwestii skuteczności doręczenia stronie skarżącej decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] lutego 2015 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Zarzut ten jest niezasadny. Procedurę doręczeń decyzji administracyjnych regulują przepisy Rozdziału 8 Działu 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadą jest, że doręczenie następuje do rąk adresata, o czym stanowi art. 42 K.p.a. W razie niemożności doręczenia przesyłki w powyższy sposób, przepis art. 44 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. przewiduje możliwość zastosowania tzw. doręczenia zastępczego. W przypadku doręczenia przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, operator przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.).
W myśl art. 39 K.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Powyższy przepis ma charakter gwarancyjny i wymaga, aby czynność doręczenia została w odpowiedni sposób udokumentowana. Pozostawienie przesyłki wprost w skrytce pocztowej adresata nie daje się pogodzić ze wskazaną wyżej zasadą dokonywania doręczeń. Dlatego też organ nie mógł uczynić zadość oczekiwaniom skarżącej i dopuścić do pozostawienia kierowanej do niej korespondencji w skrytce pocztowej. Prawidłowe było natomiast, w przypadku wskazania skrytki pocztowej jako adresu dla korespondencji, dokonywanie awizacji przesyłki w skrytce – z pozostawieniem samej przesyłki gotowej do odbioru w punkcie wskazanym przez operatora pocztowego. Skarżąca zdaje się nie dopuszczać możliwości dokonywania doręczeń poprzez podmiot inny niż Poczta Polska.
Nie jest to jednak stanowisko trafne, a obecność na rynku pocztowym różnych podmiotów świadczących usługi w zakresie doręczeń umożliwia organom władzy publicznej wybór najkorzystniejszej oferty. Nie jest bynajmniej tak, by wskazanie jako adresu dla korespondencji skrytki pocztowej należącej do jednego z operatorów pocztowych miało determinować organ do doręczeń poprzez tego właśnie operatora.
W niniejszej sprawie Prezes Sądu Apelacyjnego w W. decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. przesłał listem poleconym, za pomocą właściwego operatora pocztowego, na wskazany przez skarżącą adres skrytki pocztowej. Przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję (po jej awizowaniu) została w dniu 16 marca 2015 r. osobiście podjęta przez skarżącą w placówce operatora publicznego świadczącego usługi pocztowe na rzecz jednostek sądownictwa powszechnego, co zostało udokumentowane zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Powoduje to, iż zarzut naruszenia art. 42 § 1 i 3 K.p.a. oraz art. 44 § 1 i 2 K.p.a. nie mógł zostać skutecznie postawiony.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.