Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 1179/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargi R.S. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] września 2011 r. nr [...], [...], [...] w przedmiocie przedłużenia terminu do załatwienia spraw.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie są postanowienia, którymi organ na podstawie art. 36 § 1 kpa, zawiadomił skarżącego o niemożności załatwienia sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 kpa z uwagi na konieczność poczynienia dodatkowych wyjaśnień i wyznaczył nowy termin załatwienia spraw, tj. 20 września 2011 r. Odwołujący został pouczony, że na wydane postanowienia zażalenia nie przysługują, a strona może je zaskarżyć w odwołaniu od decyzji. Sąd wskazał, że zgodnie z treścią przepisu art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zawiadomienie strony o zwłoce w załatwieniu sprawy ma charakter czynności procesowej, która wpływa na jej uprawnienia procesowe.
Z tego też względu powinna ona mieć formę postanowienia. Nie będzie to jednak postanowienie zaskarżalne zażaleniem, co wynika z treści art. 37 § 1 oraz art. 141 § 1 kpa, o czym strona została prawidłowo pouczona. Od takich postanowień nie przysługują również skargi do sądu administracyjnego.
Na powyższe postanowienie R.S., reprezentowany przez r. pr. F.N. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie skargi na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisu art. 35 kpa oraz art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), powoływana dalej jako "P.p.s.a.". W uzasadnieniu wskazano, że organ wydając zaskarżone postanowienia naruszył jego interes prawny przez błędne pouczenie o przysługujących skarżącemu środkach zaskarżenia, co pominął Sąd pierwszej instancji. Organy w zaskarżonych do Sądu postanowieniach nie podały ponadto przyczyn zwłoki i niezałatwienia sprawy w terminie. Zdaniem skarżącego Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wyjaśnił natomiast jakie były przyczyny uznania jego skarg za niedopuszczalne. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano ponadto, że pomimo treści art. 47 § 1 P.p.s.a. oraz stosownego wniosku, skarżącemu nie doręczono odpisu odpowiedzi na skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 i 3 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty oraz na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że rodzaj postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego jest ściśle określony i jest to katalog zamknięty.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skarg wniesionych przez R.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu są postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie, wydane na podstawie art. 36 § 1 w zw. z art. 35 § 3 kpa.
Stosownie natomiast do treści art. 36 § 1 kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Postanowienie wydane w trybie powołanego przepisu ma jednak charakter wpadkowy (incydentalny), a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, a jedynie informuje strony postępowania o przewidywanym terminie zakończenia sprawy.
Ponadto brak jest szczególnych unormowań kodeksu postępowania administracyjnego o możliwości zaskarżenia tego postanowienia, a zatem stronie nie przysługuje prawo podważenia tego postanowienia w trybie procesowym. Jest to zrozumiałe, zważywszy, że w przypadku niedotrzymania przez organ wynikającego z art. 35 kpa terminu załatwienia sprawy, strona może wnieść w trybie art. 37 § 1 kpa zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Tym samym postanowienie wydane w trybie art. 36 § 1 kpa nie jest postanowieniem podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Nie jest to również inny akt lub czynność organu dotycząca przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa.
Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna, gdyż na postanowienia wydane w trybie art. 36 kpa nie służą żadne środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, zatem nie przysługuje także skarga do sądu administracyjnego. Wobec tego Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., odrzucając skargę R.S., jako niedopuszczalną. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły, jako nie odnoszące się do istoty sprawy, odnieść zamierzonego skutku.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii niedoręczenia przez Sąd pierwszej instancji odpisu odpowiedzi na skargę wskazać należy, że niewątpliwie w myśl art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy dla doręczenia ich stronom. Choć więc niedoręczenie stronie odpisu złożonej przez organ odpowiedzi na skargę stanowi uchybienie proceduralne, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Zasadnie przyjmuje się, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania choćby prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy. W rozpatrywanym przypadku autor skargi kasacyjnej ograniczył się jedynie do wskazania, że odpisu odpowiedzi na skargę mu nie doręczono, jednak jednocześnie oświadczył, że przed rozprawą przeglądał akta sprawy, a tym samym miał możliwość zapoznania się z treścią tego pisma.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.