Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2010 r., II SA/Wa 490/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia (...) stycznia 2010 r. nr (...) w sprawie ze skargi Ł. R. w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją nr (...) z 7 grudnia 2009 r. Marszałek Województwa Podlaskiego, na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 8 c, art. 71 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), art. 67 ust. 3 i 71 ust. 1 pkt b/ (ii) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się w obrębie Wspólnoty (Dz. U. (WE) L 149 z 5 lipca 1971 r. ze zm.) oraz art. 104 K.p.a., odmówił przyznania Łukaszowi Rojeckiemu (dalej jako skarżący) prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych po okresie zatrudnienia w Wielkiej Brytanii i, że nie posiada on okresów zatrudnienia spełnionych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W Wielkiej Brytanii przebywał od 10 kwietnia 2005 r. do 31 lipca 2009 r. i tam posiadał okres ubezpieczenia. Po powrocie do Polski w dniu 17 września 2009 r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna.
Powołując się na przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie organ wskazał, iż zgodnie ze złożonymi oświadczeniami w okresie zatrudnienia za granicą skarżący posiadał swoje zwykłe miejsce zamieszkania w Wielkiej Brytanii i tam koncentrowały się jego najważniejsze interesy życiowe. Zwrócił przy tym uwagę, że skarżący był zatrudniony w Wielkiej Brytanii na czas nieokreślony u jednego pracodawcy i sam rozwiązał stosunek pracy poprzez rezygnację.
W ocenie organu należy z tego wnosić, że centrum interesów życiowych skarżącego koncentrowało się na terytorium Wielkiej Brytanii. Dlatego też nie można uznać, że skarżący jest osobą powracającą na terytorium państwa w którym mieszka. W konsekwencji nie może skorzystać z uprawnień zawartych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 1408/71. Nadto organ wskazując na treść przepisu art. 67 ust. 3 ww. rozporządzenia uznał, że nie jest możliwe uwzględnienie okresów zatrudnienia i ubezpieczenia spełnionych na terenie Wielkiej Brytanii przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce z uwagi na fakt, iż skarżący nie spełnił przesłanki ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zaakcentował spełnienie wszystkich kryteriów niezbędnych do przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych. Wskazał, że główną przyczyną jego wyjazdu do Wielkiej Brytanii bezpośrednio po zakończeniu studiów była praca zawodowa, chęć podwyższenia kwalifikacji językowych, a także chęć towarzyszenia swojej dziewczynie, która rozpoczęła studia podyplomowe na Manchester Metropolitan University. Podkreślił, że w tym czasie w Białymstoku miał mieszkanie, które cały czas utrzymywał i remontował, a także że przez cały okres pobytu w Wielkiej Brytanii był uczuciowo związany z Polską.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją nr (...) z (...) stycznia 2010 r., wydaną na podstawie art. 8 ust. 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 67 ust. 3 i art. 71 ust. 1 pkt b/ (ii) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa Podlaskiego.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż organ I instancji działał w oparciu o przepisy rozporządzenia nr 1408/71 dotyczącego koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Podał, że skarżący ubiegał się o prawo do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednak, że ostatnie okresy ubezpieczenia spełnił on na terytorium Wielkiej Brytanii. W związku z powyższym zgodnie z art. 67 ust. 3 ww. rozporządzenia, okresy te nie mogą być co do zasady uwzględnione przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski. Wyjątek od powyższej zasady wprowadza art. 71 ust. 1 pkt b/ (ii) tego rozporządzenia, który stanowi, iż pracownik najemny, który oddaje się do dyspozycji służb zatrudnienia na terytorium państwa, gdzie zamieszkuje, lub który powraca na to terytorium, korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony.
Aby bezrobotny mógł korzystać ze świadczeń z tytułu bezrobocia w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony (na podstawie art. 71 ust. 1 pkt b/ (ii) rozporządzenia), musi jednak nie tylko oddać się do dyspozycji służb zatrudnienia, ale także udokumentować fakt zamieszkania w tym państwie w trakcie wykonywania pracy w innym państwie członkowskim. Organ podkreślił, że kwestią kluczową dla interpretacji powyższego przepisu jest rozumienie słowa "powraca". W tym zakresie odwołał się do orzeczenia ETS w sprawie C-76/76 - di Paolo (ECR 1977/1/00315), zgodnie z którym pojęcie państwa, w którym pracownik zamieszkuje, pojawiające się w art. 71 ust. 1 pkt b/ (ii) rozporządzenia nr 1408/71, musi zostać ograniczone do państwa, gdzie pracownik, chociaż pracujący w innym państwie, w dalszym ciągu stale przebywa i gdzie mieści się także stałe centrum jego interesów. Dodanie słów "lub który powraca na to terytorium" oznacza natomiast jedynie, iż pojęcie zamieszkania w danym państwie niekoniecznie wyklucza czasowy pobyt w innym państwie.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w powołanym orzeczeniu ETS zdefiniował kryteria, na których należy się oprzeć przy ustalaniu, czy dana osoba może być uznana za pracownika powracającego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt b/ (ii) rozporządzenia, uznając za takie długość oraz ciągłość okresu zamieszkiwania przed wyjazdem zainteresowanej osoby, długość i cel jej nieobecności, charakter zatrudnienia podjętego w innym państwie oraz zamiar osoby zainteresowanej w takiej postaci, jaka wynika ze wszystkich okoliczności sprawy. Powołał się także na decyzję Komisji Administracyjnej Nr 160 z 28 listopada 1995 r., dotyczącą zakresu stosowania art. 71 ust. 1 pkt b/ (ii) rozporządzenia nr 1408/71. Podkreślił, iż zgodnie z ww. decyzją, art. 71 ust. 1 pkt b/ (ii) może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, np.: sezonowych, pracowników transportu międzynarodowego i innych kategorii, które również utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia, ale pod warunkiem, że w trakcie wykonywania ostatniej pracy zamieszkiwali lub zachowali miejsce zamieszkania w państwie innym niż państwo miejsca zatrudnienia.
Nie można natomiast zaakceptować tego, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania zakres stosowania art. 71 rozporządzenia nr 1408/71 rozszerzono na wszystkich pracowników migrujących, którzy mają w miarę stałe zatrudnienie w państwie członkowskim i którzy pozostawili swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia.
Organ odwoławczy podkreślił, że wnioskodawca przebywał na terytorium Wielkiej Brytanii od kwietnia 2005 r. do lipca 2009 r., tj. przez ponad 4 lata, a jego kontakt z Polską ograniczał się do rozmów telefonicznych oraz wizyt w kraju raz do roku. Zdaniem organu okoliczność, że przez cały czas pobytu w Wielkiej Brytanii był zatrudniony u jednego pracodawcy na podstawie umowy zawartej na czas nieokreślony, dowodzi, że założył w Wielkiej Brytanii trwały ośrodek interesów zawodowych. Odnosząc się do informacji dotyczących chęci towarzyszenia przez skarżącego dziewczynie organ uznał, że nie wyjechał on do Wielkiej Brytanii jedynie w celach zarobkowych, lecz również z powodów osobistych.
W ocenie organu odwoławczego powyższe okoliczności wskazują, że centrum interesów życiowych skarżącego podczas ostatniego zatrudnienia była Wielka Brytania. Tym samym nie może być on traktowany jako osoba powracająca do swojego miejsca zamieszkania i nie może skorzystać z uprawnień zawartych w art. 71 ust. 1 pkt b/ (ii) rozporządzenia nr 1408/71. Skarżący, przyjeżdżając do Polski w istocie zmienił bowiem miejsce zamieszkania. Jednocześnie organ zauważył, że posiadanie przez skarżącego zameldowania w Polsce nie jest równoznaczne z posiadaniem w tym kraju miejsca zamieszkania. Odnosząc się natomiast do twierdzeń o utrzymywaniu przez skarżącego w Polsce własnego mieszkania organ podał, że z oświadczenia z 27 listopada 2009 r. wynika, że skarżący nie przekazywał do Polski żadnych środków finansowych.
W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnosił o jej uchylenie w całości jako naruszającej prawo i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisu art. 71 rozporządzenia nr 1408/71. W ocenie skarżącego jego sytuacja osobista i majątkowa jest szczególna i powinna być rozstrzygana i oceniana indywidualnie, przy uwzględnieniu całego spektrum relacji rodzinnych i zawodowych. Zdaniem skarżącego wszelkie okoliczności faktycznego jego pobytu w Wielkiej Brytanii, jak i sytuacja rodzinna i majątkowa przemawiają za tym, że powinien być uznany za tzw. pracownika powracającego, który może być uprawniony do pobierania zasiłku dla bezrobotnych w Polsce. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podał, że do wyjazdu poza granice Polski zmusiła go sytuacja finansowa, a najistotniejszym celem wyjazdu było uzyskanie pieniędzy na remont bardzo starego mieszkania, odziedziczonego po zmarłych rodzicach.
Cel ten został zrealizowany, gdyż mieszkanie podczas jego nieobecności nie było wynajmowane lecz remontowane za przysyłane przez skarżącego środki finansowe. Jego wyjazd miał zatem charakter czasowy i typowo zarobkowy. Odkładał wszelkie środki finansowe, aby móc jak najszybciej wrócić do Polski. Skarżący podkreślił, że jego wyjazdowi nie towarzyszyły przesłanki osobiste, gdyż pobyt partnerki życiowej w Wielkiej Brytanii był swoistym zbiegiem okoliczności. Odnosząc się do charakteru swojego zatrudnienia skarżący podał, że zawarcie umowy na czas nieokreślony wynikało z woli pracodawcy. W konkluzji skarżący zaakcentował, że w trakcie pobytu w Wielkiej Brytanii centrum jego interesów życiowych zawsze funkcjonowało w rodzinnym Białymstoku.
Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w świetle orzecznictwa ETS wyrażenie "państwa członkowskiego w którym pracownik zamieszkuje" należy ograniczyć do państwa, w którym pracownik, choć jest zatrudniony w innym państwie członkowskim, zwykle mieszka i gdzie koncentrują się jego interesy życiowe. Oceniając zatem możliwość zastosowania art. 71 ust. 1 pkt b/ (ii) rozporządzenia należy wziąć pod uwagę długość i ciągłość zamieszkiwania, zanim dana osoba przeprowadziła się, czas trwania i cel nieobecności, charakter zatrudnienia podjętego w innym państwie członkowskim, a także uwarunkowane tymi okolicznościami intencje danej osoby. Należy w tym kontekście uwzględniać sytuację rodzinną pracownika, powód dla którego pracownik przeprowadził się oraz charakter jego pracy (vide: wyrok ETS z dnia 17 lutego 1977 r. w sprawie di Paolo, C-76/76).
W ocenie Sądu pierwszej instancji organy administracji nie wywiązały się z obowiązku przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego na okoliczność spełnienia przez skarżącego przesłanek z art. 71 ust. 1 pkt b/ (ii) rozporządzenia. Wszelkie ustalenia faktyczne w rozpoznawanej sprawie zostały poczynione w oparciu o złożone przez skarżącego "Oświadczenie" z 27 listopada 2009 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji oświadczenie to w sprawie niniejszej mogło stanowić punkt wyjścia dla czynienia dalszych ustaleń, a to z tej racji, że informacje w nim zawarte są co najmniej enigmatyczne. Z całą pewnością informacje te nie pozwalały na wyprowadzenie wniosków zawartych w zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy. Na ich podstawie nie można bowiem - w sposób niebudzący wątpliwości - ustalić, w którym kraju w latach 2005 - 2009 r. znajdowało się centrum życiowe skarżącego. Więcej danych odnoszących się do sytuacji skarżącego w badanym okresie zostało zawartych w odwołaniu, jednakże organ odwoławczy nie przeanalizował ich wszystkich.
Z punktu widzenia zamiaru skarżącego, która to okoliczność zgodnie z orzecznictwem ETS powinna być przez organ zbadana, istotna jest kwestia w jakim celu skarżący wyjechał do Wielkiej Brytanii, a także na co przeznaczał środki finansowe tam zgromadzone. Skarżący wskazał, że jego wyjazd z kraju miał charakter zarobkowy, a także edukacyjny. Zarobione pieniądze przeznaczał na utrzymanie i remont mieszkania pozostawionego w Polsce. Te okoliczności nie zostały przez organ w żadnym zakresie zbadane. Organ odwoławczy stwierdził wprawdzie, że w oświadczeniu z 27 listopada 2009 r. skarżący podał, że nie przekazywał do Polski żadnych środków finansowych, a zatem posiadanie mieszkania, którego nie utrzymywał, nie może przesądzać o tym, że skarżący miał ośrodek interesów majątkowych w Polsce. Tymczasem odpowiedź skarżącego o nieprzekazywaniu środków finansowych, na którą powołuje się organ, została udzielona na pytanie o przekazywanie środków finansowych na utrzymanie rodziny mieszkającej w Polsce.
Skarżący nie pozostawił w Polsce rodziny będącej na jego utrzymaniu. Z odpowiedzi tej w sposób oczywisty nie wynika jednak, że skarżący nie przekazywał pieniędzy na utrzymanie własnego mieszkania w Białymstoku. Kwestią czy jakieś środki finansowe były przekazywane na remont tego mieszkania organ w ogóle się nie zajął, a wydaje się ona być kluczowa w rozpoznawanej sprawie. Wbrew twierdzeniom organu także osobiste powody wyjazdu nie świadczą o tym, że centrum interesów życiowych skarżącego było w Wielkiej Brytanii. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ dysponował zbyt małą ilością danych dotyczących sytuacji osobistej skarżącego, aby możliwe było postawienie powyższej tezy. Kwestia ta powinna być ustalona w sposób bardziej szczegółowy. Dotyczy to także kontaktów skarżącego z Polską, które winny być ocenione przez pryzmat jego sytuacji rodzinnej (np.: z uwzględnieniem, że rodzice skarżącego nie żyją, a jego najbliższą rodziną są starsi bracia, którzy moją swoje rodziny).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Pracy i Polityki Społecznej zarzucając mu:
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym niezastosowaniu przepisu art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2 ze zm.), poprzez nieuwzględnienie, że powołane przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w uzasadnieniu decyzji, wydane w trybie prejudycjalnym, orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (dalej jako "ETS"), stanowią powszechnie obowiązującą wykładnię art. 67 ust. 3 oraz art. 71 ust. 1 pkt. b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. (WE) L 149 z 5 lipca 1971 r. ze zm.)
- 2. naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj.: art. 3, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a., przez przyjęcie, że Minister Pracy i Polityki Społecznej nie dokonał w niniejszej sprawie wystarczających ustaleń faktycznych.
Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, przy interpretacji przepisów art. 67 ust. 3 oraz art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia 1408/71, bezpodstawnie pominął powołane przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w uzasadnieniu decyzji, wydane w trybie prejudycjalnym orzeczenie ETS z dnia 17 lutego 1977 roku w sprawie C-76/76, Silvana di Paolo przeciwko Office National de 1'Emploi (ECR 1977/1/00315), w którym w punkcie 13 uzasadnienia ETS stwierdził, że przepis art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia 1408/71 powinien być interpretowany zawężająco. Zgodnie z orzeczeniem ETS w sprawie C-76/76 - di Paolo pojęcie państwa, w którym pracownik zamieszkuje, pojawiające się wart. 71 ust. 1 pkt b/ (ii) rozporządzenia 1408/71, musi zostać ograniczone do państwa, gdzie pracownik, chociaż pracujący w innym państwie, w dalszym ciągu stale przebywa i gdzie mieści się także stałe centrum jego interesów.
Dodanie słów "lub który powraca na to terytorium" oznacza jedynie, że pojęcie zamieszkania w danym państwie niekoniecznie wyklucza czasowy pobyt w innym państwie. Ponadto w punkcie 19 tego wyroku wskazano jednoznacznie, że "(...) ilekroć pracownik ma stałe zatrudnienie w państwie członkowskim rodzi się domniemanie, że tam zamieszkuje (...)"., a w punkcie 22 uzasadnienia oraz w sentencji tego orzeczenia ETS zdefiniował kryteria, na których należy się oprzeć przy ustalaniu czy dana osoba może być uznana za pracownika powracającego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia 1408/71, wskazując jako takie: "długość oraz ciągłość okresu zamieszkiwania przed wyjazdem zainteresowanej osoby, długość i cel jej nieobecności, charakter zatrudnienia podjętego w innym państwie oraz zamiar osoby zainteresowanej w takiej postaci, jaka wynika ze wszystkich okoliczności sprawy".
Zdaniem skarżącego organu, Sąd pierwszej instancji w wydanym rozstrzygnięciu nie przeanalizował w ogóle znaczenia tego wyroku, jako powszechnie obowiązującej wykładni prawa i zakładając, że przepisy art. 67 ust. 3 i art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia 1408/71 nie mają jednoznacznego brzmienia, mogą być w różny sposób interpretowane przez stosujące je organy. Sąd ten błędnie również wywiódł, że w sprawie nie została rozstrzygnięta zasadnicza kwestia, gdzie w latach 2005 - 2009 znajdowało się centrum życiowe skarżącego i czy zgromadzone podczas pobytu w Wielkiej Brytanii środki finansowe zostały przekazane na remont posiadanego przez niego mieszkania w Białymstoku. Nie uznając wyroków ETS jako rozstrzygającej, powszechnie obowiązującej wykładni przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku dopuścił się naruszenia art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie.
Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną organu, organy administracji obu instancji w toku prowadzonego postępowania dowodowego dopełniły obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, dotyczących każdego z kryteriów ustalania centrum interesów życiowych, określonych w orzecznictwie ETS.
Na stronie 4 swojej decyzji, Minister Pracy i Polityki Społecznej wyraźnie wskazał, że pan Ł. R. przebywał w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii północnej przez ponad cztery lata, a celem jego wyjazdu były praca zarobkowa oraz powody osobiste. Ponadto organ odwoławczy ustalił, że Pan Ł. R. przez cały okres pobytu za granicą był zatrudniony u jednego pracodawcy na podstawie umowy zawartej na czas nieokreślony, a zatem jego praca za granicą miała charakter stały. Na podstawie ww. okoliczności, nie można było zatem uznać, że Pan Ł. R. podczas pracy za granicą nic przebywał tam z zamiarem stałego pobytu.
W opinii Sądu pierwszej instancji kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie miała kwestia przekazywania przez Pana Ł. R. środków finansowych na remont posiadanego przez niego mieszkania w Białymstoku. Organ podniósł jednak, że ETS wielokrotnie wydawał w trybie prejudycjalnym orzeczenia dotyczące wykładni art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia 1408/71 - por.: orzeczenie w sprawie C-76/76 - di Paolo (ECR 1977/1/00315), orzeczenie w sprawie C-128/83 - Guyot (ECR 1984/1/02769), orzeczenie w sprawie C-236/87 - Bergemann (ECR 1988/8/05125), orzeczenie w sprawie C-102/91 - Knoch (ECR 1992/1/04341), orzeczenie w sprawie C-308/94 - Naruschawicus (ECR 1996/1/00207). W żadnym z tych orzeczeń kwestia inwestowania środków finansowych zarobionych za granicą nie została uznana za kryterium ustalania miejsca zamieszkania w rozumieniu w/w. przepisu.
W konsekwencji należy uznać, że ewentualny fakt inwestowania przez Pana Ł. R. środków finansowych zarobionych za granicą na remont mieszkania znajdującego się w Rzeczypospolitej Polskiej, nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia o dopuszczalności zastosowania wobec niego przepisów art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia 1408/71.
Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 182 § 2 powołanej ustawy, wobec czego Naczelny Sad Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach określonych zarzutami skargi kasacyjnej. W skardze postawione zostały zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego jak i prawa procesowego. W tej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznać należy zarzuty wskazane w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c/ P.p.s.a. w związku z art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a. przez błędne przyjęcie, iż organ administracji nie dokonał w niniejszej sprawie wystarczających ustaleń faktycznych.
Zarzut ten nie jest jednak usprawiedliwiony.
Skarżący kasacyjnie twierdzi, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku przy interpretacji przepisów art. 67 ust. 3 oraz art. 71 ust. 1 pkt b/ (ii) rozporządzenia 1408/71 Rady EWG neguje powołane przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej wydane w trybie prejudycjalnym orzeczenie ETS z dnia 17 lutego 1977 r. w sprawie C-76/76 Silvana di Paolo przeciwko Office National de l’ Emploi. Narusza tym samym postanowienia traktatu, które (orzeczeniom prejudycjalnym ETS-u) nadają moc powszechnie obowiązującej wykładni prawa. Zarzut ten jest o tyle nietrafny, że Sąd na k.8 uzasadnienia przywołuje to orzeczenie wskazując równocześnie kryteria, zgodnie z którymi należy oceniać możliwość zastosowania art. 71 ust. 1 pkt 1 b (ii) ww. rozporządzenia. ETS w powołanym przez Sąd wyroku uznał, że dla zastosowania art. 71 (1) (b) (ii) należy wziąć pod uwagę:
- – długość i ciągłość okresu zamieszkiwania zanim dana osoba przeprowadziła się,
- – czas trwania i cel nieobecności,
- – charakter zatrudnienia podjętego w innym państwie członkowskim,
- – uwarunkowane tymi okolicznościami intencje danej osoby.
Ze wszystkich wskazanych wyżej kryteriów organ administracji odniósł się tylko do charakteru zatrudnienia podjętego w innym państwie członkowskim i powołał się na pkt 19 wyroku ETS w sprawie C-76/76, w którym wskazano, że ilekroć pracownik ma stałe zatrudnienie w państwie członkowskim rodzi się domniemanie, że tam zamieszkuje. Organ nie odniósł się jednak do pozostałych przesłanek w sposób kompleksowy, a zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy uznać należy za niewystarczający.
Całkowicie zasadne jest w tej sytuacji stanowisko Sądu I instancji, który stwierdził, że organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a. co w konsekwencji uniemożliwia Sądowi dokonanie pełnej i jednoznacznej oceny zgodności zaskarżonej decyzji pod względem materialnoprawnym.
Za Sądem meriti trzeba również podnieść, że organ nie odniósł się w uzasadnieniu swojej decyzji do okoliczności podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu, w którym wskazywał na cel wyjazdu za granicę i fakt posiadania w kraju mieszkania własnościowego, które remontował.
Nietrafne są również zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, są one bowiem przedwczesne. Sąd I instancji uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie wyraźnie stwierdził, że wskazując na naruszenie przepisów postępowania nie wypowiadał się w kwestii naruszenia prawa materialnego, bowiem przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ administracji publicznej dokona on ustaleń materialnoprawnych. Ustalenia te powinny dotyczyć tych kwestii, które wynikają z orzecznictwa ETS odnoszącego się do kryteriów podlegających badaniu przy ustalaniu czy dana osoba może być uznana za pracownika "powracającego" w rozumieniu art. 71 ww. rozporządzenia.
Tak więc Wojewódzki Sąd Administracyjny wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie neguje roli i charakteru orzeczeń prejudycjalnych Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, wskazuje natomiast na konieczność podejmowania rozstrzygnięć zgodnie z zawartymi w nich wskazaniami.
Mając wszystko to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.