Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1399/18 (dalej wyrok II SA/Wa 1399/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.I. na rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych (k. 105, 110-125 akt II SA/Wa 1399/18).
Pismem z 26 kwietnia 2019 r. R.I. (dalej skarżący), reprezentowany przez adw. J.D., wywiódł skargę kasacyjną od wyroku (k. 130-142 akt II SA/Wa 1399/18).
Pismem z 28 listopada 2019 r. skarżący, reprezentowany przez adw. J.D., wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego oraz rozkazu personalnego Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z zawiadomienia z 10 października 2019 r. i zaświadczenia z 9 lipca 2018 r. (k. 165-171, 172, 173 akt II SA/Wa 1399/18).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 Sędziów NSA z 16.4.2007 r. I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007/4/77 przyjął, że na podstawie powołanego przepisu dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu także w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę. Pogląd ów w pełni akceptuje doktryna i orzecznictwo (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis 2012, s. 231, uw. 18; przykładowo postanowienie NSA z: 13.11.2013 r. I OSK 2546/13; 13.11.2013 r. II OSK 2158/12; 13.11.2013 r. II OSK 2159/12; 7.11.2013 r. II OSK 2656/13; 7.11.2013 r. II OSK 2672/13, cbosa).
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego na etapie postępowania przed Sądem I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 28 sierpnia 2018 r. II SA/Wa 1399/18 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego. W motywach swego rozstrzygnięcia Sąd podniósł, że "zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych wywołuje negatywne konsekwencje dla skarżącego - zawieszenie płatności 50% ostatnio należnego uposażenia (zmniejszenie otrzymywanej przez skarżącego kwoty uposażenia zasadniczego), niemniej jednak nie uzasadnia to poglądu, że wykonanie zaskarżonego rozkazu personalnego rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zmniejszenie otrzymywanej kwoty uposażenia i co się z tym łączy - pogorszenie statusu majątkowego skarżącego, nie może być oceniane w kontekście wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Ponadto wskazać należy na treść art. 124 ust. 2 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067) zgodnie z którym, po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby" (k. 45-49 akt II SA/Wa 1399/18).
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 29 listopada 2018 r. I OZ 1163/18 oddalił zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji. NSA w treści uzasadnienia stwierdził, że "przytoczona przez skarżącego argumentacja nie wykazuje, że spełniona została przesłana niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zawarta w art. 61 § 3 p.p.s.a. Samo obniżenie uposażenia, jak zauważył Sąd I instancji rodzi negatywne konsekwencja dla skarżącego, jednak nie uzasadnia to spełnienie przesłanki o wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak słusznie podniósł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie istotna w niniejszej sprawie jest również treść art. 124 ust. 2 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r., poz. 2067), zgodnie z którym po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby.
Odnosząc się do podniesionej przez skarżącego okoliczności pogorszenia wizerunku wśród pracowników, jak i w społeczeństwie nie można uznać ich za podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego" (k. 83-85 akt II SA/Wa 1399/18).
Zarówno Sąd I instancji, jak też NSA uwzględniły sytuację majątkową skarżącego, która przedstawia się w ten sam sposób, w jaki opisana została w rozpatrywanym wniosku (wynagrodzenie ok. 1900 zł miesięcznie, miesięczna rata pożyczki w wysokości 1500 zł, s. 3 wniosku, s. 3/4 postanowienia WSA z 28 sierpnia 2018 r., s. 1 postanowienia NSA z 29 listopada 2018 r., zaświadczenie z 9 lipca 2018 r. - k. 35 i 172 akt II SA/Wa 1399/18).
Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w omówionych powyżej postanowieniach, tzn. że przytoczone okoliczności nie są wystarczające do wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego. Okoliczność, że skarżący nie ma żony, która mogłaby go wspomóc finansowo, jak również, fakt że brak doświadczenia w innych branżach (stanowiskach), utrudni mu znalezienie nowego zatrudnienia, nie mogły zmienić powyższej oceny.
W stosunku do stanu istniejącego w dniu 29 listopada 2018 r. (w którym zapadło postanowienie I OZ 1163/18), zaszły jednak nowe okoliczności, które należało wziąć pod uwagę, rozpoznając wniosek z 28 listopada 2019 r. Z zawiadomienia z 10 października 2019 r. (k. 173 akt II SA/Wa 1399/18) wynika, że wobec skarżącego wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 (policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia) w zw. z art. 45 ust. 3 z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161 ze zm., dalej uPol). Skarżący twierdzi, że brak wstrzymania zaskarżonego rozkazu personalnego będzie skutkował zwolnieniem go ze służby i negatywnie odbije się na jego sytuacji.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 21 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1119/18 (dalej wyrok II SA/Wa 1119/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.I. na orzeczenie Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe 1. uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], 2. zasądził od Komendanta Stołecznego Policji na rzecz skarżącego R.I. kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok II SA/Wa 1119/18 jest prawomocny od dnia 21 maja 2019 r. (k. 104, 106-128, 140 akt II SA/Wa 1119/18). W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał w szczególności, że "materiał dowodowy zebrany w postępowaniu dyscyplinarnym nie potwierdza stanowiska organów, że skarżący popełnił czyny opisane w ww. zarzutach" (k. 127 akt II SA/Wa 1119/18).
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Okoliczności przemawiające za wstrzymaniem aktu winna przedstawić w pierwszej kolejności wnioskująca strona, jednak sąd administracyjny zasadność jej wniosku bada z uwzględnieniem argumentów nie tylko w nim podniesionych, ale także w aspekcie całokształtu okoliczności sprawy. Rozpoznając wniosek, o którym mowa w art. 61 § 3 ppsa, sąd administracyjny nie może pomijać w swym rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znajduje swe odzwierciedlenie w postanowieniu sądu. Dlatego poprzestawanie tylko na treści wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest niedopuszczalnym naruszeniem obowiązku sądu administracyjnego do rzetelnego rozpoznania danej sprawy zgodnie z wymogami prawa (postanowienie NSA z: 30.11.2010 r. II FZ 558/10, Lex 742616; 30.11.2010 r. II FZ 557/10, Lex 742615; 13.10. 2010 r. I FZ 401/10, Lex 740846; pkt 2 rekomendacji Rady Europy nr R (89)8 w sprawie tymczasowej ochrony prawnej; P. Daniel, Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przez sąd administracyjny, Przegląd Prawa Publicznego 2011/2/46-47; Postępowanie w sprawie ochrony tymczasowej przed polskim sądem administracyjnym w świetle standardów Rady Europy, ZNSA 2010/4/36-48; Ochrona tymczasowa w przepisach ppsa w świetle prawa unijnego, ZNSA 2011/5/26-30, 38-42; T. Woś, w: red.
T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 r., s. 497-499, uw. 22-23, cytowane przez Komentatora orzecznictwo i literatura). Sąd ma obowiązek uwzględniać z urzędu fakty przemawiające za uwzględnieniem lub odmową wstrzymania wykonania aktu lub czynności (postanowienie NSA z 6.12.2006 r. II OZ 1352/06, cbosa; M. Bogusz, Glosa do postanowienia NSA z 31.3.2005 r. II OZ 155/05, Gdańskie Studia Prawnicze - Przegląd Orzecznictwa z 2006, nr 1, s. 12-15).
Art. 61 § 3 ppsa jasno wskazuje, że jedynymi przesłankami warunkującymi możliwość wstrzymania wykonania decyzji są: niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wszczęcie dnia 10 października 2019 r. postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 45 ust. 3 uPol przemawia za przyjęciem, że z rozkazem personalnym Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] i rozkazem personalnym Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] wiąże się niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków w postaci zwolnienia ze służby.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ppsa, postanowił jak w sentencji.