Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 641/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
Szef Sztabu Generalnego WP rozkazem z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] zwolnił W. K. z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 112 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), tj. wskutek pozbawienia żołnierza wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa.
Przesłanką cofnięcia oficerowi poświadczenia bezpieczeństwa była okoliczność dwukrotnego skazania go za przestępstwa umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego: wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 5 marca 2003 r. na łączną karę grzywny oraz wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2004 r. również na łączną karę grzywny.
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008 r., wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 176, poz. 1242), po rozpatrzeniu odwołania W. K. od powyższego rozkazu uchylił ten rozkaz w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił datę zwolnienia na dzień [...] marca 2008 r. w pozostałej części zaskarżony rozkaz utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. Dyrektor Biura Ochrony Informacji Niejawnych Służby Kontrwywiadu Wojskowego cofnął W. K., zajmującemu stanowisko służbowe specjalisty w Oddziale Logistyki Dowództwa [...] w K., poświadczenie bezpieczeństwa nr [...], upoważniające do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "Tajne". Podniósł przy tym, że decyzja Prezesa Rady Ministrów RP nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. w sprawie cofnięcia oficerowi poświadczenia bezpieczeństwa jest decyzją ostateczną podlegającą wykonaniu, a złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego bądź też skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wstrzymuje jej wykonania. Z tych powodów Minister Obrony Narodowej uznał, że Szef Sztabu Generalnego WP był uprawniony do wydania wskazanego wyżej rozkazu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. Ponadto, jak wynika ze sporządzonej opinii Szefa Oddziału Kadr Wsparcia Logistycznego Departamentu Kadr, w siłach Zbrojnych brak jest stanowiska służbowego o stopniu etatowym majora w korpusie osobowym logistyki, na którym nie byłoby wymagane posiadanie poświadczenie bezpieczeństwa upoważniające do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "Tajne".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako sprzecznej z prawem oraz wstrzymanie jej wykonania. Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia okoliczności, iż Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie zarządził zatarcie skazania go dwoma wyrokami karnymi. Wskazał również, że na podstawie art. 45 ust. 2a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w zaistniałej sytuacji powinien zostać przeniesiony do rezerwy kadrowej.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, późn. zm.; zwanej dalej P.p.s.a.).
Sąd wskazał, że podstawę materialnoprawną decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej stanowił art. 112 pkt 2 w zw. z art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepis § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. Nr 50, poz. 483). Zgodnie zaś z art. 112 pkt 2 powołanej ustawy, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy wydania lub pozbawienia żołnierza wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa.
W sprawie bezspornym jest, że decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. Dyrektor Biura Ochrony Informacji Niejawnych Kontrwywiadu Wojskowego cofnął skarżącemu W. K. poświadczenie bezpieczeństwa nr [...] upoważniające do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "Tajne". Decyzja ta została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Prezesa Rady Ministrów RP nr [...] z dnia [...] maja 2007 r.
Złożenie przez skarżącego skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów RP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. II SA/Wa 1303/07 skargę oddalił, a następnie złożenie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wstrzymuje jej wykonania. Tak więc organ upoważniony był do podjęcia działań w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Sąd podkreślił, że organ podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej podał powody, dla których nie jest możliwe dalsze pozostawienie żołnierza w służbie. Przede wszystkim ten, że - jak to wynika z opinii Szefa Oddziału Kadr Wsparcia Logistycznego Departamentu Kadr - w Siłach Zbrojnych brak jest stanowiska służbowego w stopniu etatowym majora w Korpusie Logistyki, na którym nie byłoby wymagane poświadczenie bezpieczeństwa upoważniające do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "Tajne".
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez organ odwoławczy art. 45 ust. 2a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że przepis ten nie ma zastosowania do sytuacji skarżącego, który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 112 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Od powyższego wyroku z dnia 10 września 2008 r. skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący W. K., zaskarżając wyrok w całości i wskazując jako podstawę kasacyjną art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Zarzucił mianowicie naruszenie art. 7 i 77 § 1 - 3 oraz art. 88 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, polegającym "na przejściu przez Sąd pierwszej instancji do porządku dziennego nad faktem (.....) pominięcia przez organ kadrowy MON istotnych materiałów dowodowych, brak jakiejkolwiek ich analizy, a co za tym idzie niewyciągnięcie należytych wniosków w myśl zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zarzucił, że argumentacja Sądu pierwszej instancji jest nieprzekonywująca. Sąd ten powinien był sprawdzić, czy Minister Obrony Narodowej wydając zaskarżoną decyzję zwalniającą skarżącego z zawodowej służby wojskowej, na podstawie art. 112 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przeprowadził postępowanie w zakresie, w jakim przewidują to przepisy o postępowaniu administracyjnym. Zatarcie skazania skarżącego prowadzi do wniosku, że cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa stało się bezprzedmiotowe, skoro uzasadnieniem pozbawienia skarżącego poświadczenia bezpieczeństwa było dwukrotne skazanie go wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie.
W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpatrzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie znajduje uzasadnionych podstaw.
Należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi na podstawie art. 174 P.p.s.a. jej podstawami. W konsekwencji takiego stanu rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny - wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania - zobligowany jest do rozważenia wyłącznie kwestii prawidłowości zastosowania przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego i procesowego co do których podniesiono w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia.
Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że przedmiotem postępowania w sprawie było, dokonane na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej wskutek cofnięcia mu wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa. Istotną okolicznością jest również, że decyzje organów obu instancji o zwolnieniu skarżącego ze służby zostały wydane po cofnięciu mu ostateczną decyzją Prezesa Rady Ministrów nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. poświadczenia bezpieczeństwa. Dlatego też ustalenie co do istnienia przesłanki stanowiącej podstawę zwolnienia nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jego prawidłowości. Fakt wydania przez Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie postanowień z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt So. 109/02 i z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt So. 72/02 o zatarciu skazania skarżącego dwoma wyrokami tegoż Sądu (z dnia 5 marca 2003 r. i z dnia 6 kwietnia 2004 r.), które to wyroki stanowiły podstawą wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa, nie mógł natomiast mieć w rozpatrywanej sprawie znaczenia prawnego, gdyż w obrocie prawnym nadal pozostaje ostateczna decyzja Prezesa Rady Ministrów nr [...] z dnia [...] maja 2007 r.
Stwierdzić też należy, że postępowanie dowodowe i poczynione na jego podstawie ustalenia, które zostały przyjęte za miarodajne przez Sąd pierwszej instancji zostało przeprowadzone przez organy administracyjne z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 k.p.a.). W sprawie został zebrany kompletny materiał dowodowy, a jego ocena i rozpatrzenie było właściwe. Zakres postępowania dowodowego wyznaczony został treścią art. 112 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stąd też nie było konieczności wyjaśnienia sprawy w aspekcie ustania przyczyny cofnięcia skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa. Byłoby to bowiem wykroczenie poza przedmiot sprawy.
Stwierdzić trzeba, że organ podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, w sposób należyty podał powody, dla których nie było możliwe dalsze pozostawienie go w służbie. Jak wynika to w szczególności z opinii Szefa Oddziału Kadr Wsparcia Logistycznego Departamentu Kadr, w Siłach Zbrojnych nie ma stanowiska służbowego w stopniu etatowym majora w Korpusie Logistyki, na którym nie wymagałoby się poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "Tajne".
Jako nieporozumienie uznać natomiast należy zgłoszenie zarzutu naruszenia art. 88 K.p.a., gdyż przepis ten nie był zastosowany przez organy administracji. Nie było zresztą takiej potrzeby, gdyż dotyczy on użycia środków przymusu przez organy administracji wobec osób wezwanych do osobistego stawiennictwa, a które tego nie uczyniły. Tym samym zagadnienie zastosowania tego przepisu nie było w ogóle przedmiotem zainteresowania Sądu pierwszej instancji.
Wychodząc z powyższych założeń, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podstawy skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.