Uzasadnienie
Wyrokiem z 24 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 563/22 (dalej wyrok z 24 listopada 2022 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.G. i T.B. (dalej skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 3 lutego 2022 r. nr KOC/3485/Go/21 utrzymującą w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 27 maja 2021 r. nr KOC/1710/Go/21 umarzającą, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej z 5 maja 1956 r. nr ST/TN-15/S/60/56 o odmowie przyznania T.B.’, I.B., Z.B., S.B., S.K. i W.J. prawa własności czasowej do nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], w części dotyczącej gruntu stanowiącego aktualnie własność gminy m.st. Warszawy (k. 95 akt sądowych).
Skargę kasacyjną od wyroku z 24 listopada 2022 r. wywiedli skarżący, zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zasądzenie na ich rzecz [zwrotu] kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz kosztów opłat skarbowych od pełnomocnictw. W skardze kasacyjnej skarżący wnieśli o zawieszenie niniejszego postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej ppsa) do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt K 2/22 wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491; dalej ustawa zmieniająca) jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78 poz. 483 ze zm.; dalej Konstytucja RP), jak i o skierowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP (k. 118-123 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Warunkiem zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 ppsa jest stwierdzenie przez sąd związku tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania przed jednym z wymienionych w przepisie organów będzie miał charakter prejudycjalny w stosunku do sprawy sądowoadministracyjnej.
Przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich zawisła sprawa o sygn. K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78 poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471; z 2009 r. nr 114 poz. 946). W uzasadnieniu swojego wniosku Rzecznik podniósł, że jego zastrzeżenia budzi przyjęte w zaskarżonym przepisie rozwiązanie intertemporalne, które nakazuje umorzenie niektórych postępowań pozostających w toku.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Ustawa zmieniająca weszła w życie 16 września 2021 r.
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 3 lutego 2022 r. nr KOC/3485/Go/21 utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 27 maja 2021 r. nr KOC/1710/Go/21 w przedmiocie umorzenia z mocy prawa postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 5 maja 1956 r. nr ST/TN-15/S/60/56 o odmowie przyznania T.B.’, I.B., Z.B., S.B., S.K. i W.J. prawa własności czasowej do nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], w części dotyczącej gruntu stanowiącego aktualnie własność gminy m.st. Warszawy została wydana, między innymi, w oparciu o art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej.
Skarżący kasacyjnie zakwestionowali konstytucyjność tego przepisu, wskazując na jego sprzeczność z normami konstytucyjnymi, zawartymi w art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 ustawy zasadniczej.
Zgłoszenie w skardze kasacyjnej wątpliwości konstytucyjnych wobec normy stanowiącej podstawę zaskarżonej decyzji administracyjnej w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu administracyjnym ma charakter zagadnienia wstępnego, istotnego z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał zawieszenie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 2/22.
Przeciwko zawieszeniu postępowania nie przemawia zasada sprawiedliwego i jawnego rozpoznawania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wynikająca z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, skoro żądaniu skarżących kasacyjnie nie sprzeciwiła się żadna ze stron.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 i art. 131 ppsa, zawiesił postępowanie kasacyjne.