Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 16 września 2022 r., sygn. akt I OSK 1552/20

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 801/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L.S. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: organ odwoławczy) z dnia 18 września 2019 r., nr KOA/1800/Sr/19 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1. 1. naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie że organ odwoławczy zasadnie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, mimo, iż ojciec skarżącej nie jest w stanie sprawować opieki nad swoją niepełnosprawną żoną, a tym bardziej w sposób finansowy ją wspomóc, zaś sam fakt pozostawania w związku małżeńskim nie może skutkować odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego córce jako faktycznemu opiekunowi;
2. 2. naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 1 oraz § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności niewyjaśnienia czy:
3. a) posiadany stopień niepełnosprawności męża matki skarżącej według prawa niemieckiego niepełnosprawności według prawa polskiego, innymi słowy czy kryteria prawa niemieckiego i polskiego są jednakowe, tożsame w określaniu stopnia niepełnosprawności;
4. b) stan zdrowia w szczególności choroby przewlekłe na które cierpi mąż matki skarżącej tj. nadciśnienie tętnicze oraz cukrzyca pozwalają H.S. na sprawowanie odpowiedniej, całodobowej opieki nad żoną;
5. c) możliwości finansowe męża matki skarżącej, osiągane przez niego dochody z pracy zarobkowej są w stanie zapewnić całodobową opiekę nad niepełnosprawną żoną, w sytuacji gdy nie wyjaśniono ile rzeczywiście zarabia H.S., czy wykonuje pracę w pełnym wymiarze godzin, czy zarabia więcej niż 1300 euro, które wynika z jego oświadczenia;
6. 3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2003 nr 228 poz. 2255, zwana dalej u.ś.r.) poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji uznanie o braku uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli osoba smagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy nie może on mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

Wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2022 r. Rzecznik Praw Obywatelskich, na podstawie art. 264 § 2 w zw. z art. 15 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wystąpił o podjęcie uchwały w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie rozstrzygnięcia następującego zagadnienia prawnego: "Czy podstawę do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, przez osoby wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.) - dalej u.o.ś.r. stanowi wyłącznie legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki (art. 17 ust. la u.o.ś.r.), współmałżonka osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.o.ś.r.) orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności czy też dopuszczalne jest przyznanie, osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.), prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji w sytuacjach, gdy rodzice osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki (art. 17 ust. la u.o.ś.r.), współmałżonek osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.o.ś.r.) nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale z przyczyn obiektywnych nie mogą sprawować realnie i efektywnie opieki nad osobą wymagającą wsparcia?".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a."), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadaministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, udzielenie odpowiedzi na wyżej wskazane pytanie prawne będzie miało istotne znaczenie również dla rozpoznania przedmiotowej skargi kasacyjnej.

Mając na uwadze podniesione wyżej względy, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił z urzędu zawiesić postępowanie sądowe do czasu podjęcia uchwały przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego.