Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1568/16

Uzasadnienie

Wyrokiem z 25 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 632/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z [...] lipca 2015 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta Lubina z [...] kwietnia 2015 r. nr [...].

Decyzjami tymi zmieniona została decyzja Prezydenta Miasta Lubina z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] ustalająca odpłatność wnoszoną przez L. Z. za pobyt syna S. w Domu Pomocy Społecznej w Głogowie, w ten sposób, że od [...] kwietnia 2015 r. do [...] kwietnia 2015 r. opłata wyniesie 103,30 zł, od maja 2015 r. zaś – 3099 zł. Zmieniając decyzję Prezydent wskazał, że nastąpiła zmiana średniego miesięcznego kosztu utrzymania w Domu Pomocy Społecznej i od kwietnia 2015 r. wynosi 3519 zł, L. Z. zaś jest zobowiązany do wnoszenia opłat za pobyt syna w pełnej wysokości, przy czym matka małoletniego S. wnosi opłatę w wysokości 420 zł miesięcznie. Wydanie decyzji zmieniającej opłatę Prezydent poprzedził ustaleniem stanu majątkowego L. Z., z którego to ustalenia wynika, że dochód w miesiącach lutym i marcu 2015 r. przekroczył 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu omówił przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia organów, stwierdzając, iż w postępowaniu przeprowadzonym zgodnie z przepisami prawidłowo został ustalony stan rodzinny i majątkowy skarżącego, zasadnie uznano, że dochód przekroczył kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, a wobec obowiązku ponoszenia opłat za pobyt syna w Domu Pomocy Społecznej w pełnej wysokości właściwie opłatę ustalono.

Reprezentowany przez adwokata, L. Z. wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zarzucając:

1. – naruszenie prawa materialnego:
2. 1) art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 6 pkt 15 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.), dalej: ustawa, przez ich niezastosowanie,
3. 2) art. 61 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy przez błędną wykładnię, w następstwie czego doszło do bezpodstawnego uznania, że alimenty płacone przez skarżącego na dziecko w wysokości 620 zł podlegają w 70% odliczeniu od dochodu skarżącego oraz art. 6 pkt 2 ustawy przez niezastosowanie,
4. 3) art. 8 ust. 3 i 4 ustawy przez błędną wykładnię polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że przepisy te mają zastosowanie do obliczania dochodów skarżącego, w następstwie której doszło do ich niewłaściwego zastosowania;
5. – naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7, 8, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo tego że w postępowaniu administracyjnym rozpatrując materiał dowodowy, nie ustalono prawidłowo stanu faktycznego, który nie może być uznany za całościowy z powodu braku analizy sytuacji finansowej Organu oraz danych pozwalających przeanalizować zasadność wyliczenia przez Starostę Głogowskiego średniego miesięcznego kosztu utrzymania w Domu Pomocy Społecznej w Głogowie wynoszącej w kwietniu 2015 r. kwotę 3519 zł,
2. 2) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – ponieważ zaskarżona decyzja – w zakresie ustalenia dochodów skarżącego – została wydana bez podstawy prawnej, co skutkuje nieważnością całej zaskarżonej decyzji,
3. 3) art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie oraz zastosowanie, podczas gdy skarga powinna być uwzględniona z przyczyn wskazanych w pozostałych podstawach niniejszej skargi kasacyjnej i ich uzasadnieniu,
4. 4) art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a. – poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji w całości.

Skarżący złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie naruszył przepisów ani prawa materialnego, ani procesowego, wskazanych w jej podstawach.

Przedmiotem postępowania administracyjnego była zmiana decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej. Do wnoszenia opłaty za pobyt syna S. w domu Pomocy Społecznej w Głogowie był zobowiązany, na mocy decyzji Prezydenta Miasta Lubina z [...] kwietnia 2013 r. L. Z. – ojciec, jako osoba wskazana w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r. poz. 182), dalej: ustawa o pomocy. Zmiana tej decyzji dotyczyła tylko wysokości opłaty, w związku ze zmianą średniego miesięcznego kosztu utrzymania w Domu Pomocy Społecznej w Głogowie, co nastąpiło w wyniku Zarządzenia Starosty Głogowskiego Nr 22/2015 z 12 marca 2015 r. W postępowaniu dotyczącym zmiany decyzji w sprawie odpłatności organ powinien był ustalić sytuację rodzinną i materialną L. Z., gdyż od tego miała zależeć zmiana w wysokości opłaty za pobyt jego syna w Domu Pomocy. Przedmiotem ustaleń w tym postępowaniu nie mogła być ocena zasadności wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca Domu, gdyż leżało to poza kompetencją Prezydenta, postępowanie dotyczyło bowiem zmiany wysokości opłaty wnoszonej przez L. Z. a nie koszt średniego miesięcznego utrzymania mieszkańca Domu Pomocy.

W postępowaniu Prezydent Miasta Lubin ustalił sytuację L. Z., z której wynikało, że jest on osobą samotnie gospodarującą, pracującą zawodowo, której wynagrodzenie przedstawił zakład pracy, wydatki zaś sam skarżący. Wobec tego, że wysokość odpłatności za pobyt w Domu Pomocy osób zobowiązanych do wnoszenia opłat zależy od wysokości ich dochodu, konieczne było ustalenie dochodu L. Z.. Ustalenie dochodu mogło nastąpić tylko na podstawie przepisów ustawy o pomocy i wedle zasad w niej określonych. Przepisy tej ustawy dotyczą bowiem zarówno osób ubiegających się o przyznanie pomocy społecznej, jak i innych, których jej przepisy dotyczą, w tym wymienionych w art. 61, jako zobowiązanych do wnoszenia opłat za pobyt w domach pomocy społecznej. Prezydent Miasta Lubin zasadnie zastosował zatem przepisy ustawy o pomocy do ustalenia dochodu skarżącego, jako sumy miesięcznych przychodów, biorąc pod uwagę dochód z miesięcy sprzed zmiany wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej w Głogowie, przy czym odliczył od dochodu kwotę alimentów. Tak ustalony dochód pozwalał na stwierdzenie, że jest on wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, co uzasadnia zmianę wysokości opłaty.

W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie uznał, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, nie naruszają bowiem ani zasad postępowania, art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ani art. 61 ust. 2, art. 8 ust. 3 i 4, art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy. Wojewódzki Sąd nie naruszył także art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1, 3 i 4 tej ustawy, które wskazują cele i zadania pomocy społecznej, ani jej art. 6 pkt 15, gdyż jeden miesięczny koszty utrzymania w domu pomocy społecznej, którego definicję zawiera ten przepis, nie był przedmiotem postępowania.

Wobec powyższego orzeczono jako w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718).