Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 217/21 oddalił skargę M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła M. P., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
- 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 ust.1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 1-3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2020.111 ze zm.), dalej jako "u.ś.r.", w związku z art. 132 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U.2020.1359), z uwzględnieniem zasad konstytucyjnych wynikających z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 ust. 1 Konstytucji RP i przyjęcie, że skarżąca nie jest uprawiona do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad babcią, z uwagi na to, iż opieka ta powinna być sprawowana przez matkę i siostrę matki skarżącej M. P.;
- 2) naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez oddalenie skargi, pomimo iż zaskarżona decyzja została wydana bez całościowego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. Rzecznik Praw Obywatelskich, na podstawie art. 264 § 2 w zw. z art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a., wobec zaistniałych rozbieżności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny następującego zagadnienia prawnego: "Czy podstawę do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, przez osoby wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. stanowi wyłącznie legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki (art. 17 ust. 1a u.ś.r.), współmałżonka osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.) orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności czy też dopuszczalne jest przyznanie, osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji w sytuacjach, gdy rodzice osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki (art. 17 ust. 1a u.ś.r.), współmałżonek osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.) nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale z przyczyn obiektywnych nie mogą sprawować realnie i efektywnie opieki nad osobą wymagającą wsparcia?". Sprawie została nadana sygnatura akt I OPS 2/22.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis ten wskazuje na przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego, a zagadnienie wstępne, będące przyczyną zawieszenia, musi mieć wpływ na wynik danego postępowania.
W niniejszej sprawie takim postępowaniem jest postępowanie w sprawie o sygn. akt I OPS 2/22, dotyczące wyjaśnienia treści przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. i art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r., którego stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie kwestią sporną było właśnie to, czy można przyznać skarżącej M. P. świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad babcią mimo, iż osobami w pierwszej kolejności zobowiązanymi do spełnienia obowiązku alimentacyjnego są córki E. P. – M. P. i G. W. Wobec tego, że jeden z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 1-3 u.ś.r., rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest uzależnione od treści orzeczenia, które zostanie wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I OPS 2/22.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.