Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 114/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę A. Ż., M. N., A. S., P. G., P. J. i A. N. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że z uwagi na podpisanie skargi wyłącznie przez A. Ż., zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 28 stycznia 2015 r. M. N., A. S., P. G., P. J. i A. N. zostali wezwani do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie lub nadesłanie podpisanej skargi. Ponadto wszyscy skarżący zostali wezwani do nadesłania dwóch odpisów podpisanej skargi celem doręczenia uczestnikom postępowania. Jednocześnie Sąd pouczył skarżących, że niewykonanie opisanych zobowiązań w terminie siedmiodniowym spowoduje odrzucenie skargi.
Odrębnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 28 stycznia 2015 r. A. Ż., M. N., A. S., P. G., P. J. i A. N. zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 200 zł.
Wpis od skargi w wysokości 200 zł w dniu 12 lutego 2015 r. uiściła A. Ż., natomiast pomimo upływu wyznaczonego terminu, żadna z osób skarżących nie nadesłała żądanych dwóch odpisów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucając skargę stwierdził, że M. N., A. S., P. G., P. J. i A. N., pomimo wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci podpisu pod skargą, nie podpisali osobiście skargi ani nie złożyli do akt podpisanego własnoręcznie egzemplarza tego pisma procesowego. Skarga wniesiona przez ww. nie może zatem otrzymać prawidłowego biegu, bowiem nie spełnia wymogów ogólnych przewidzianych dla wszystkich pism procesowych, a zawartych w art. 46 P.p.s.a.
Ponadto, zobowiązanie do nadesłania dwóch odpisów podpisanej skargi celem doręczenia uczestnikom postępowania, w zakreślonym przez Sąd siedmiodniowym terminie, nie zostało wykonane przez żadną z osób skarżących.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wnieśli A. Ż., M. N., A. S., P. G., P. J. i A. N., domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. Ponadto wnoszący skargę kasacyjną wnieśli o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
- 1) art. 47 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący M. N., A. S., P. G., P. J. i A. N. zobowiązani byli do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie lub podpisanie nadesłanej skargi;
- 2) art. 47 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że A. Ż., M. N., A. S., P. G., P. J. i A. N. zobowiązali byli do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie dwóch odpisów skargi celem doręczenia uczestnikom postępowania;
- 3) art. 49 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1 P.p.s.a. poprzez brak wezwania do przedłożenia pełnomocnictwa A. Ż. do działania w imieniu pozostałych uczestników;
- 4) art. 47 § 1, art. 49 § 1 w zw. z art. 35 § 1, art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi na wskutek błędnego przyjęcia, że strony nie uzupełniły braków formalnych skargi w wyznaczonym przez Sąd terminie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina Miasta Szczecin wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podzielając argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego. Podpis pod pismem w postępowaniu potwierdza, że pismo to pochodzi od osoby podpisującej je i sankcjonuje wolę dokonania czynności w postępowaniu. Nie budzi zatem wątpliwości, że gdy pismo sporządza osoba fizyczna we własnym imieniu bądź działając jako pełnomocnik czy przedstawiciel ustawowy, to ona musi je podpisać. Podpis musi być własnoręczny z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 P.p.s.a.
Ponadto stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu. Niepodpisanie skargi stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie pismu dalszego biegu.
W rozpoznawanej sprawie, skarżący M. N., A. S., P. G., P. J. i A. N. zostali prawidłowo wezwani zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 stycznia 2015 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie. Skarga, która wpłynęła do Sądu I instancji za pośrednictwem Wojewody Zachodniopomorskiego była bowiem podpisana jedynie przez A. Ż., a z treści skargi nie wynikało, że została wniesiona w imieniu pozostałych skarżących.
Wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi w tym zakresie uznać należy, że prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że zawarty w art. 6 P.p.s.a. obowiązek udzielania stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych nie oznacza, że Sąd powinien wyprzedzać lub domniemywać intencje stron i udzielać wszystkich możliwych wskazówek co do hipotetycznych czynności prawnych, które mogłyby zostać przez nie podjęte w celu ochrony przed możliwymi negatywnymi dla nich skutkami procesowymi. W rozpoznawanej sprawie domniemanie to miałoby dotyczyć okoliczność reprezentowania M. N., A. S., P. G., P. J. i A. N. przez A. Ż. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści skargi nie można było wyprowadzać wniosku o reprezentowaniu przez A. Ż. pozostałych skarżących.
Ponadto Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że niezłożenie przez stronę, mimo wezwania, odpisów skargi przeznaczonej dla uczestników postępowania (Gminy Miasto Szczecin i Spółdzielni [...] "P." w Szczecinie), uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co uzasadnia jej odrzucenie. Powyższy pogląd znajduje oparcie w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, który przyjął, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez Sąd. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną stanowisko to w pełni podziela.
Z tych to względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a.
Odnosząc się do wniosku Gminy Miasto Szczecin o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, wskazać należy, iż przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008 r., nr 2, poz. 23).