Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 28 czerwca 2006 r. odrzucił skargę Prokuratora Rejonowego w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 3 kwietnia 2006 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 7 sierpnia 2000 r. w sprawie rejestracji pojazdu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarga została wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia, zaś w rozpatrywanej sprawie Prokurator, występując jako strona postępowania administracyjnego, obowiązany był wyczerpać dostępny tryb odwoławczy, określony w art. 127 par. 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm. - dalej Kpa/. Z obowiązku tego zwolniony jest jedynie prokurator niebiorący udziału w postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie Prokurator Rejonowy w L. pismem z dnia 16 lutego 2006 r. poinformowany został o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem jego sprzeciwu, wobec czego, zgodnie z art. 188 Kpa, zaczął występować w tym postępowaniu na prawach strony. Żaden przepis nie przewiduje dla prokuratora szczególnych uprawnień w zakresie zaskarżania do sądu administracyjnego decyzji kończących postępowanie w sprawach, w których brał on udział na prawach strony. W związku z tym należało uznać, że skarga wniesiona przez Prokuratora Rejonowego w L. bez wyczerpania dostępnych środków zaskarżenia jest niedopuszczalna w świetle art. 58 par. 1 pkt 6 w związku z art. 52 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a./ i podlega odrzuceniu.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył Prokurator Rejonowy w L., wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
- 1. art. 58 par. 1 pkt 6 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że jego skarga jest niedopuszczalna z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia, podczas gdy z akt wynika, że Prokurator nie zgłaszał swojego udziału w postępowaniu administracyjnym,
- 2. art. 52 par. 1 cytowanej ustawy, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, iż wskazane w tym przepisie szczególne uprawnienie prokuratora do wniesienia skargi bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia nie dotyczy prokuratora, który brał udział w postępowaniu na prawach strony,
- 3. art. 188 w związku z art. 183 par. 1 Kpa, polegające na błędnej ich interpretacji, poprzez przyjęcie, że prokurator włączył się do postępowania administracyjnego jako strona przez sam fakt otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, podczas gdy, zdaniem skarżącego, zgłoszenie udziału prokuratora w postępowaniu musi być wyraźne i jednoznaczne i nie można go domniemywać.
Skarżący podkreślił, że udział w postępowaniu administracyjnym jest uprawnieniem Prokuratora, przy czym zgłoszenie udziału musi być wyraźne i oczywiste. Nie można wywodzić go z faktu zawiadomienia Prokuratora o wszczęciu postępowania. W rozpatrywanej sprawie Prokurator Rejonowy w L. nie dokonał przystąpienia do postępowania administracyjnego w charakterze strony, co błędnie przyjął Sąd I instancji, wywodząc z tego faktu tezę o braku szczególnych uprawnień Prokuratora wynikających z art. 52 par. 1 p.p.s.a. Treść art. 188 Kpa wskazuje jedynie na dodatkowe uprawnienia prokuratora biorącego udział w postępowaniu administracyjnym, nie wyłączając stosowania szczególnych uprawnień, przyznanych mu przez cytowany przepis. Ograniczenie uprawnień procesowych prokuratora w postępowaniu stałoby w sprzeczności z funkcją, jaką wypełnia on w systemie kontroli administracji. Z uwagi na tę funkcję, przypadki zrównania pozycji prokuratora i strony powinny wynikać wprost z przepisów prawa, jak ma to miejsce w art. 177 par. 2 p.p.s.a., gdzie ustawodawca wyraźnie zaznaczył, iż termin do wniesienia skargi kasacyjnej przewidziany dla stron wiąże również prokuratora i Rzecznika Praw Obywatelskich.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, wskazując, że w orzecznictwie administracyjnym przyjął się pogląd, iż przepisy nie przewidują dla prokuratora szczególnych uprawnień w zakresie zaskarżania decyzji kończącej postępowanie, w którym prokurator brał udział na prawach strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Ani przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze /Dz.U. 2002 nr 21 poz. 206 ze zm./, ani inne akty prawne, w tym p.p.s.a., nie przewidują dla prokuratora szczególnych uprawnień w zakresie zaskarżania do sądu administracyjnego decyzji kończącej postępowanie administracyjne, w którym prokurator brał udział. Jeżeli przysługują mu w tym zakresie prawa i obowiązki strony, to ciąży również na nim obowiązek wyczerpania przed wniesieniem skargi trybu odwoławczego /wezwania do usunięcia naruszenia prawa/. Obowiązek ten nie powstaje wówczas, gdy prokurator nie brał udziału w postępowaniu i na tym polega uprzywilejowana pozycja prokuratora jako strażnika praworządności. Powyższy pogląd został potwierdzony uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r. I OPS 6/05 /ONSAiWSA 2006 Nr 3 poz. 68/, podjętą w składzie 7 sędziów, w której stwierdzono, iż zarówno na gruncie obowiązującej uprzednio ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, jak i w świetle p.p.s.a., prokuratora, który brał udział w postępowaniu administracyjnym, dotyczy obowiązek wyczerpania środków odwoławczych.
Nie można się również zgodzić z twierdzeniem, że w niniejszej sprawie Prokurator Rejonowy w L. nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało wszczęte na skutek wniesionego przez niego sprzeciwu, następnie został on zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, wreszcie została mu doręczona decyzja kończąca postępowanie w pierwszej instancji.
Sprzeciw jest nadzwyczajnym środkiem prawnym przysługującym tylko prokuratorowi. Nie ulega wątpliwości, że podmiot korzystający z przysługującego mu środka prawnego, automatycznie staje się uczestnikiem postępowania wywołanego wniesieniem tego środka zaskarżenia. Prokurator wnosi sprzeciw, ponieważ żąda wzruszenia zaskarżonej decyzji, nie zaś dlatego, że chce dopiero rozważyć zasadność i celowość zgłoszenia swojego udziału w postępowaniu. Przepis art. 183 par. 1 Kpa jest unormowaniem mającym zapewnić prokuratorowi możliwość przystąpienia do już toczącego się postępowania. Nie można tego przepisu interpretować w ten sposób, iż wymaga on od prokuratora złożenia oświadczenia o przystąpieniu do postępowania, które zostało zainicjowane zwróceniem się przez niego o wszczęcie postępowania lub wniesieniem sprzeciwu od decyzji ostatecznej.
Niezasadne są zatem zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 58 par. 1 pkt 6 i art. 52 par. 1 p.p.s.a.
Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 188 w związku z art. 183 par. 1 Kpa. Podstawą skargi kasacyjnej był art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a zatem naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach tej podstawy kasacyjnej skarżący musi powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił Sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W powyższym świetle jest rzeczą oczywistą, iż Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 188 w związku z art. 183 par. 1 Kpa, ponieważ nie są to przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne. Sąd I instancji nie mógł ich stosować, a więc również nie mogło dojść do ich naruszenia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.