Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Małgorzaty K. na decyzję Wojewody Ł. z dnia 21 sierpnia 2003 r., (...), w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji w sprawie wysokości zasiłku przedemerytalnego. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 4 stycznia 2001 r. Starosta Z. orzekł o przyznaniu Małgorzacie K. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 29 grudnia 2000 r. w wysokości stanowiącej 120 % kwoty zasiłku podstawowego. Zainteresowana w dniu 14 stycznia 2003 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Ponadto Małgorzata K. złożyła podanie o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 4 stycznia 2001 r. Wojewoda Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie. W dniu 2 czerwca 2003 r. Małgorzata K. złożyła wniosek o zmianę decyzji ostatecznej Starosty Z. w trybie art. 155 Kpa, żądając przyznania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % zasiłku podstawowego. Organ administracji decyzją z dnia 26 czerwca 2003 r. odmówił zmiany własnej decyzji z dnia 4 stycznia 2001 r. Wojewoda Ł. rozpatrując odwołanie Małgorzaty K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Sąd uzasadniając powyższe orzeczenie wskazał, że nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zaskarżona decyzja oparta była na art. 155 Kpa. Z wymienionego przepisu wynika, że może on mieć zastosowanie jeśli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a/ na mocy decyzji ostatecznej strona nabyła prawo, b/ strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji c/ przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zamianie lub uchyleniu decyzji d/ za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Możliwość zastosowania art. 155 Kpa należy rozważać w świetle przepisów prawa materialnego w tym znaczeniu, że zmiana lub uchylenie decyzji musi pozostawać w zgodności z tymi przepisami.
Jednocześnie Sąd wskazuje, że zastosowanie powyższego przepisu jest dopuszczalne w stosunku do decyzji, które mają charakter uznaniowy lub też w odniesieniu do których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej możliwe jest jedynie w wypadku występowania tzw. "luzu decyzyjnego". W sytuacji gdy przepis prawa materialnego przewiduje w sposób sztywny i bezwarunkowy wydanie określonego rozstrzygnięcia to przepis art. 155 Kpa nie ma zastosowania.
Przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. - o zatrudnieniu przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ w części dotyczącej zasad przyznawania zasiłku przedemerytalnego, w wysokości 160 % zasiłku podstawowego, nie przewidują sytuacji, aby organ administracji miał do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć albo możliwość wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Zgodnie z treścią art. 37 ust. 3 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o zasiłek, wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosiła 160 % kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy przysługuje osobie zamieszkałej w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania w powiatach uznanych za zagrożone wysokim bezrobociem strukturalnym, jeśli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Okolicznością bezsporną jest, iż powiat Z. w 2000 r. nie był uznany za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem.
Tym samym wspomniany przepis nie znajdował zastosowania w przedmiotowej sprawie. W myśl art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. zasiłek przedemerytalny w podwyższonej wysokości przysługuje również osobie nie zamieszkałej w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeśli stosunek pracy lub stosunek służbowy został z przyczyn zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące rozwiązany z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego zakładu pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując analizy art. 37 ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stwierdza, że przepis ten znajduje zastosowanie jedynie wypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego w okresie 3 miesięcy z wyżej wymienioną grupą osób. Przyjęcie odmiennego poglądu a mianowicie, że chodzi o zwolnienie 100 osób na terenie całego powiatu a nie jedynie w jednym zakładzie pracy nie znajduje uzasadnienia w treści analizowanego przepisu. Jak wskazuje Sąd, akceptacja poglądu, iż omawiany przepis dotyczy sytuacji rozwiązania stosunku pracy z grupą co najmniej 100 pracowników na całym terenie jednego powiatowego urzędu pracy przekreślałoby wyjątkowość rozwiązania przyjętego w art. 37 ust. 5 ustawy. Stanowisko takie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 21 października 2002 r. w sprawie OPS 10/02 /ONSA 2003 Nr 2 poz. 44 oraz w wyrokach z dnia 25 lipca 2001 r. w sprawie II SA 579/01 /nie publ./ oraz z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie II SA 145801/Lex nr 81822. Pogląd ten podzielił Sąd orzekający w niniejszej sprawie.
Jak zaznaczył Sąd w Zakładach "Z.", będących byłym pracodawcą skarżącej w okresie 3-ech miesięcy nie doszło do zwolnienia 100 osób z przyczyn dotyczących zakładu pracy, tak jak to podawała skarżąca. W ocenie Sądu organy administracji słusznie uznały, że brak jest podstaw do zmiany decyzji z dnia 2 stycznia 2001 r. w oparciu o art. 155 Kpa. Tym samym zarzuty Małgorzaty K. nie są zasadne. Skarżąca wskazuje, że sześć osób z jej zakładu pracy zaskarżyło do sądu administracyjnego decyzje w przedmiocie przyznania im zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120 % zasiłku podstawowego i uzyskało korzystne wyroki. Na skutek powyższych orzeczeń skarżącym przyznane zostało prawo do zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości.
W ocenie skarżącej wspomniane osoby znajdowały się w tożsamej do niej sytuacji prawnej i faktycznej. Z faktu tego Małgorzata K. wywodzi, że okoliczność, że osoby, które nie wniosły przedmiotowych skarg otrzymują niższe świadczenia stanowi naruszenie zasady równości określonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji. Odnosząc się do tego zarzutu Sąd wskazuje, że osoby, o których pisze skarżąca zaskarżyły decyzje do sądu administracyjnego. Małgorzata K. również miała taką możliwość, jednak z niej nie skorzystała. Należy podkreślić, że powoływane przez skarżącą orzeczenia zapadły przed opublikowaniem uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 października 2002 r. i poglądy wyrażone przez Sąd w tych sprawach nie oznaczają, że organy administracji winny przyznać podwyższony zasiłek również wszystkim pozostałym zwolnionym pracownikom zakładów "Z.", którzy nie wnieśli skarg do sądu administracyjnego.
Zgodnie z treścią art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. - o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ organ administracji był związany oceną prawna wyrażoną w wyroku sądu tylko w tej sprawie, której dotyczyło orzeczenie. Sąd kwestionuje pogląd skarżącej, zgodnie z którym jej słuszny interes przemawia za tym aby jej także został przyznany zasiłek przedemerytalny w podwyższonej wysokości. W sytuacji gdy interes ten jest niezgodny z obowiązującymi przepisami prawnymi to nie można go uznać za słuszny, zasługujący na ochronę.
Sąd odrzuca jednocześnie zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa określonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zasada ta nie może być rozumiana w ten sposób, że skoro innym osobom znajdującym się w takiej samej sytuacji, na skutek wniesionej przez nich skargi do NSA, przyznano zasiłek w podwyższonej wysokości, to skarżąca, która nie złożyła w ustawowym terminie odwołania od decyzji, a następnie skargi do sądu administracyjnego, również winna otrzymać taki zasiłek. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby według Sądu, że organ administracji rozstrzygając konkretną sprawę winien tak samo rozstrzygać wszystkie kolejne sprawy dotyczące tego samego stanu faktycznego nawet wówczas gdy pierwotne rozstrzygnięcie było błędne lub zostało wydane wskutek związania oceną prawną wyrażoną przez Sąd w tej sprawie.
W dniu 22 grudnia 2004 r. pełnomocnik Małgorzaty K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 czerwca 2004 r. Skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi, ewentualnie o przekazanie skargi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów pomocy prawnej z urzędu, według norm przepisanych. Wyrokowi stawiane są zarzuty naruszenia prawa materialnego, mianowicie art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 grudnia 1994 r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis ten dotyczy sytuacji, gdy z przyczyn dotyczących pracodawcy rozwiązano stosunek pracy z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy.
W konsekwencji doszło zdaniem strony skarżącej do naruszenia art. 155 Kpa na skutek uznania, że decyzja, której zmiany się domaga nie jest decyzją uznaniową i wadliwą i jako taka nie podlega zmianie, co doprowadziło do odmowy zmiany zaskarżonej decyzji i oddalenia skargi. Uzasadniając podnoszone zarzuty strona podnosi, że w dniu 27 grudnia 2000 r. zakład pracy rozwiązał z Małgorzatą K. stosunek pracy z przyczyn leżących po jego stronie.
Zdaniem skarżącej Sąd mylnie uznał, że nie spełniła ona przesłanek z art. 155 Kpa i nie jest możliwa zmiana zaskarżonej decyzji. Jednocześnie w skardze kasacyjnej podnoszone jest iż Sąd wskazując na niedopuszczalność stosowania art. 155 Kpa w sytuacji gdy przepis prawa materialnego przewiduje w sposób sztywny i bezwarunkowy jakieś rozwiązanie, Sąd pominął w swoich rozważaniach istotną kwestię, poruszaną w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mianowicie kwestię wadliwości samej decyzji. Strona wskazuje na pogląd wyrażony w wyroku z dnia 17 stycznia 1996 r., III SA 892/95 - Monitor Podatkowy 1997 nr 2 s. 52: "w trybie art. 155 Kpa można uchylać lub zmieniać prawidłowe /niewadliwe/ decyzje deklaratoryjne organów podatkowych określające zobowiązania podatkowe"/. Zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie wskazuje się, że na podstawie art. 155 Kpa mogą być uchylanie lub zmieniane ostateczne decyzje deklaratoryjne stwierdzając nabycie przez stronę praw z mocy ustawy /ex lege/ - por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego.
Komentarz, Zakamycze 2000, komentarz do art. 155 Kpa. Odnosząc się do poglądu wyrażonego w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wskazuje także na trafny jej zdaniem pogląd Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 1999 r., III RN 101/98 - OSNAPU 1999 nr 20 poz. 637, zgodnie z którym. uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 155 Kpa może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania /art. 145 par. 1 Kpa/ lub stwierdzenia nieważności /art. 156 par. 1 Kpa/.
Tym samym, jak twierdzi strona, nie ma racji WSA uznając, że wzruszenie decyzji n podstawie art. 155 Kpa dotyczy tylko takich decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. Strona wskazuje na szersze możliwości zmiany decyzji niż przyjmuje Sąd w zaskarżonym wyroku, które to stanowisku znajduje potwierdzenie w treści wyroku z dnia 26 maja 1987 r., III SA 53/87 - ONSA 1988 Nr 1 poz. 5, gdzie trafnie przyjęto, że "wyrok NSA, oddalający skargę na decyzję administracyjną, nie wyłącza możliwości zmiany lub uchylenia tej decyzji przez właściwy organ w trybie art. 155 Kpa. Jak zaznacza strona, celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 Kpa nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie zaskarżonej sprawy, lecz dokonanie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek w tym przepisie wymienionych.
Jak wskazano w niepublikowanym wyroku NSA z dnia 13 sierpnia 1997 r., III SA 854/96,w którym stwierdzono, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 i 155 Kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego /rozpoznawczego/ - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą /uchyleniem/ przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Zdaniem skarżącej, nabyła ona uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % zasiłku podstawowego a nie wysokości wskazanej decyzją Starosty. W myśl art. 37j ust. 5 zasiłek przedemerytalny w wysokości określonej w ust. 3, przysługuje osobie nie zamieszkałej w powiecie /gminie/ uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, gdy stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. W tym miejscu strona skarżąca powołuje stanowisko wyrażone w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 10 października 2002 r. /OPS 10/02 - ONSA 2003 Nr 2 poz. 44/, w której Sąd stwierdza, że "Przepis art. 37j ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. - o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./, w brzmieniu nadanym temu przepisowi przez ustawę z dnia 31 marca 2000 r. - o z mienie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. nr 31 poz. 384 ze zm./, miał zastosowanie do osoby, która została zwolniona z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w grupie co najmniej 100 pracowników wykonujących pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy, na którym zamieszkuje ta osoba".
Jak wskazuje strona z treści omawianego przepisu nie wynika, że chodzi o pracowników wykonujących pracę w jednym zakładzie pracy, natomiast można zgodzić się z interpretacją, iż faktycznie chodzi o grupę co najmniej 100 osób, zwolnionych w okresie 3 miesięcy, a wykonujących pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Zdaniem skarżącej przyjęcie stanowiska Sądu prowadziłoby do zbytniego zawężenia kręgu osób tylko do osób pracujących w zakładach zatrudniających ponad 100 osób, w dodatku takich, które dokonują zwolnień grupowych lub jednorazowo. Brzmienie omawianego przepis wskazuje tymczasem na znaczniej bardziej ogólną normę.
Pełnomocnik skarżącej wskazuje także w skardze kasacyjnej na pogląd jaki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w innych sprawach rozpatrywanych na wniosek byłych współpracowników skarżącej. W sprawach II SA/Łd 434/01, II SA/Łd 481/01 oraz II SA/Łd 503/01, Sąd uznał za błędny pogląd, zgodnie z którym, w powoływanym wyżej przepisie chodzi o rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy z co najmniej 100 pracownikami w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące przez jednego pracodawcę. Wyroki te dotyczą pracowników zwalnianych z tego samego z zakładu pracy, co skarżąca.
W konsekwencji należy zdaniem strony uznać, że skarżąca nabyła prawo do podwyższonego zasiłku, zaś decyzja wydana przez Starostę była w tym względzie wadliwa i podlegająca działaniu art. 155 Kpa, zwłaszcza w świetle działań skarżącej nieskuteczności działań zmierzających do odwołania decyzji czy wznowienia postępowania. Zgodne z interesem społecznym jest utrwalanie zasady zaufania do organów administracji publicznej poprzez wydanie identycznych decyzji i wyroków w identycznych stanach faktycznych.
W dniu 17 stycznia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła odpowiedź na skargę kasacyjną. Wojewoda Ł. wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej podnosi, że zarzuty wskazane przez Małgorzatę K. są bezzasadne. Organ nie zgadza się z poglądem skarżącej, iż na podstawie art. 37j ust. 5 ustawy - o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% zasiłku podstawowego mają osoby niezamieszkałe w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeśli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 - miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę we wszystkich zakładach pracy na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Przepis art. 37j ust. 5 ww. ustawy, zdaniem Wojewody Ł., stanowi przepis wyjątkowy w stosunku do reguły określonej w ust. 3 tego artykułu /120 % zasiłku podstawowego/.
Prawo do podwyższonego zasiłku przedemerytalnego zostało przyznane tylko takim osobom, które zostały zwolnione w grupie pracowników tego samego zakładu pracy obejmującej co najmniej 100 osób, a po drugie w tej grupie co najmniej 100 osób wykonywało pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Jak podkreśla Wojewoda przyjęcie odmiennego poglądu przekreślałoby wyjątkowość tego unormowania, bowiem zwolnienie co najmniej 100 osób przez wszystkie zakłady pracy w danym powiecie, a zwłaszcza dużym, może i ma miejsce szczególnie tam, gdzie funkcjonuje duża liczba zakładów pracy. Podzielenie poglądu skarżącej rodziłoby obowiązek badania przez organ ile osób zostało zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładów pracy we wszystkich zakładach pracy na terenie powiatu. Żaden przepis prawa nie nakładał i nie nakłada na pracodawców obowiązku informowania urzędów pracy o indywidualnych zwolnieniach pracowników z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
Tym samym przyjęcie wykładni przepisu art. 37j ust. 5 ww. ustawy proponowanej przez skarżącą, byłoby nie tylko sprzeczne z intencjami i wolą ustawodawcy, lecz także niemożliwe do wykonania, gdyż wiązałoby się z każdorazowym badaniem sytuacji zaistniałej w określonym czasie w setkach lub tysiącach zakładów na terenie powiatu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dokonując oceny decyzji administracyjnej odmawiającej zmiany decyzji na podstawie, której skarżąca nabyła prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120 % kwoty zasiłku, uznał, że decyzja jest prawidłowa, gdyż brak przesłanek do jej zmiany na podstawie art. 155 Kpa. Aby można było dokonać zmiany czy też uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 155 Kpa muszą być spełnione następujące przesłanki: 1/ strona na podstawie decyzji administracyjnej nabyła prawo i wyraża zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji; 2/ przepisy szczególne nie sprzeciwiają się tej zmianie lub uchyleniu decyzji; 3/ za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przesłanki te muszą istnieć łącznie, aby organ administracji mógł w oparciu o powołany przepis zmienić lub uchylić ostateczną decyzję, gdyż celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 Kpa nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie zaskarżonej sprawy, lecz dokonanie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z punktu widzenia czy za zmianą /uchyleniem/ przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Stan faktyczny niniejszej sprawy ustalony przez organ administracji, a oceniany przez sąd orzekający jest bezsporny. Skarżąca spełnia warunki do otrzymania zasiłku przedemerytalnego na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56/ jak również bezsporna jest okoliczność, że rozwiązanie stosunku pracy ze skarżącą nastąpiło z przyczyn zakładu pracy. Natomiast skarżąca kwestionuje wysokość przyznanego zasiłku, twierdząc, że na podstawie art. 37j ust. 5 ustawy, winna otrzymać zasiłek przedemerytalny w wysokości 160 % kwoty bazowej. Decyzja, której zmiany żąda strona została wydana na postawie art. 37j ust. 2 ustawy. W myśl art. 37j ust. 2 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 120 % kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 z zastrzeżeniem ust. 3 i 5 art. 37j ustawy.
Ustawą z dnia 30 marca 2000 r. - o zmianie ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. nr 31 poz. 384 ze zm./ został zmieniony ust. 5 art. 37j ustawy. W wyniku tej nowelizacji, która weszła w życie 6 maja 2000 r. przepis ten otrzymał następujące brzmienie: "zasiłek przedemerytalny, w wysokości określonej w ust. 3 przysługuje również osobie niezamieszkałej w powiecie /gminie/ uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Przepis ten w swej treści obowiązywał do dnia 31 grudnia 2000 r., gdyż w wyniku nowelizacji ustawą z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela, ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej /Dz.U. nr 122 poz. 1323/, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2001 r. Należy jednocześnie wskazać, że stosownie do treści art. 6 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, zasiłki przedemerytalne przyznane przed dniem wejścia w życie ustawy przysługują uprawnionym osobom w dotychczasowej wysokości z uwzględnieniem waloryzacji przewidzianej w art. 24 ust. 6a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Wobec faktu, iż skarżąca, zgodnie z decyzją Starosty Z. z dnia 4 stycznia 2001 r. nabyła prawo do zasiłku przedemerytalnego w dniu 29 grudnia 2000 r. wysokość przyznanego jej zasiłku winna być ustalana na mocy przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2000 r.
W myśl art. 37j ust. 3 tej ustawy zasiłek w podwyższonej wysokości przysługuje osobom zamieszkujących w dniu nabycia prawa do tego zasiłku w powiatach uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem i stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Stosownie zaś do ust. 5 tego przepisu zasiłek przedemerytalny w tej wysokości przysługuje osobie, jeżeli stosunek pracy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Z przepisu art. 37 ust. 5 wynika zatem, że prawo do podwyższonego zasiłku przedemerytalnego ma osoba, która została zwolniona w grupie pracowników zakładu pracy obejmujących 100 osób w ciągu 3 miesięcy i praca przez te 100 osób wykonana była na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Pozostaje zatem do rozważenia czy określony w art. 37j ust. 5 warunek rozwiązania stosunku pracy /stosunku służbowego/ z przyczyn zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami odnosi się do jednego zakładu pracy i to do tego zakładu pracy, z którego została zwolniona została osoba występująca o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości.
W przepisie tym chodzi o zakład pracy w znaczeniu pracodawcy w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy oraz art. 2 ust. 1 pkt 17 omawianej ustawy, a więc chodzi o jednostkę organizacyjną, która jest uprawniona do samodzielnego zatrudniania pracowników. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w przepisie tym wyraźnie użył słów "z przyczyn dotyczących zakładu pracy a nie "zakładów pracy", a zatem celem tego przepisu jest przyznanie podwyższonego zasiłku przedemerytalnego osobie, która znalazła się wśród 100 osób zwolnionych w jednym zakładzie pracy w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące, a nadto wykonujących pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Pogląd odmienny, a mianowicie że rozwiązanie stosunku pracy z co najmniej 100 pracownikami odnosi się do wielu zakładów pracy na terenie jednego powiatowego urzędu pracy, nie znajduje uzasadnienia w przepisie art. 37j ust. 5 ustawy. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym przedmiocie zajęte stanowisko w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002 r., OPS 10/02 /ONSA 2003 Nr 2 poz. 44/.
Pozbawione podstaw są również zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do faktu, iż na skutek orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych w zbliżonych stanach faktycznych i prawnych, sześciu współpracowników Małgorzaty K. uzyskało zasiłek przedemerytalny w podwyższonej wysokości. Okoliczność ta nie może wpływać na ocenę rozpatrywanej sprawy. Stosownie do art. 30, obowiązującej w dniu skarżonej decyzji ustawy z dnia 11 maja 1995 r. - o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
Tym samym ocena prawna wyrażona w konkretnym orzeczeniu sądu administracyjnego ma walor wiążący jedynie dla organu orzekającego w danej sprawie i nie jest obowiązująca nawet dla tego samego organu administracji rozstrzygającej w innej sprawie, choćby dotyczyła ona zbliżonego stanu faktycznego lub prawnego. Organ administracji nie podzielając stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w innej sprawie ma możliwość wydania decyzji sprzecznej z prezentowanym przez Sąd poglądem, co zostało uczynione w niniejszej sprawie. Rozumienie zasady równości wobec prawa, w sposób sugerowany przez skarżącą, prowadziłoby do sytuacji, w której nawet błędne orzeczenie Sądu winno być powielane przez kolejne składy sędziowskie orzekające w zbliżonych sprawach tylko w oparciu o zasadę równości wobec prawa. Nie ulega wątpliwości, że jednolitość orzecznictwa sądów stanowi istotną gwarancję państwa prawa, w szczególności zaś pozytywnie wpływa na kształtowanie zaufania obywatela do państwa. Dążenie jednak do jednolitości orzecznictwa nie może odbywać się kosztem zgodności orzeczeń z obowiązującym prawem.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.