Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2009 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 577/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2009 r. [...] oraz poprzedzające je postanowienie tegoż organu z dnia [...] stycznia 2009 r. wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2005 r. mocą której utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję tegoż organu wydaną w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego skarżącemu J. T. Stwierdził nadto, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Sąd I instancji podkreślił, iż organ stwierdził że dniem, w którym skarżący dowiedział się o okolicznościach będących podstawą wznowienia postępowania był 2 sierpień 2007 r. kiedy to Naczelny Sąd Administracyjny ogłosił wyrok w sprawie o sygn. akt. I OSK 1187/07. Ponieważ skarżący zażądał wznowienia postępowania w dniu 13 października 2007 r. to oznacza to, iż uchybił terminowi przewidzianemu w art. 148 § 1 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na to, że skarżący w pierwszej kolejności zwrócił się z podaniem (z dnia 13 października 2007 r.) do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o wznowienie postępowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. w/w organ odmówił wznowienia twierdząc, ze podanie (wniosek) zostało złożone po terminie przewidzianym w art. 148 kpa. Dopiero we wniosku z dnia 9 grudnia 2008 r. o ponowne rozpoznanie sprawy J. T. wniósł także o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podnosząc, że źródłem jego wiedzy o przesłankach wznowieniowych był wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie o sygn. akt I OSK 1187/07. W sprawie tej Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. T. od wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 520/06. J. T. uczestniczył w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym poprzedzającej wydanie wyroku, jednakże nie stawił się na jego ogłoszeniu, które nastąpiło w dniu 2 sierpnia 2007 r.
Ponieważ odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z uzasadnieniem skarżący otrzymał w dniu 19 września 2007 r. dlatego też (zdaniem Sądu I instancji) dopiero wtedy dowiedział się o jego treści oraz o motywach, którymi tenże Sąd kierował się wydając go. Następnie przywołany został wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1676/97 (Lex nr 48747) oraz pogląd wyrażony w jego uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż ów pogląd podziela. Jeśli bowiem przesłanką decydującą o możliwości domagania się wznowienia postępowania była okoliczność, o której skarżący powziął wiadomość z uzasadnienia wyroku to należałoby przyjąć, że dniem, w którym rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania był dzień doręczenia odpisu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z jego uzasadnieniem ponieważ dopiero w tym uzasadnieniu można było doszukać się przesłanek wznowieniowych.
Sąd I instancji wskazał również i na to, że organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania lecz dopiero po rozstrzygnięciu złożonego wniosku o przywrócenie terminu. Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może więc bronić się wnosząc prośbę o jego przywrócenie. Poza tym termin należy przywrócić jeśli zainteresowany uprawdopodobni, że jego uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego (art. 58 § 1 kpa)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zarzucił organowi, iż nie odniósł się on do tego czy skarżący wniósł prośbę o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, nie wskazał również co w niniejszej sprawie należy rozumieć przez dzień ustania przyczyny uchybienia terminu, a więc również tego co było przyczyną uchybienia terminu, nie wskazał wreszcie kiedy upłynął termin któremu, jak twierdzi organ, skarżący uchybił.
Zdaniem Sądu powyższe uchybienia były na tyle istotne, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem musiały skutkować uchyleniem zarówno zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia, które go poprzedzało.
Wyrok Sądu I instancji zaskarżyła w całości Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów opierając skargę kasacyjną na:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. na przesłance z art. 174 pkt. 1 p.p.s.a, a w szczególności przepisów art. 58 § 1 i 2 kpa, art. 145 § 1 pkt. 2 kpa, art.148 § 1 kpa w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U z 2003 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.) przez:
- - uznanie, że w niniejszej sprawie skarżący dochował miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz, że zaistniały podstawy prawne do przywrócenia terminu,
- - niewłaściwą interpretację na gruncie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego daty powzięcia informacji o nowej okoliczności jako przesłance do wznowienia postępowania,
- - nieuwzględnieniu prymatu prawomocności decyzji w oparciu o wyrok sądu administracyjnego i czy podlega przywróceniu termin w trybie art. 58 kpa.
- 2) naruszeniu przepisów postępowania – art. 174 pkt. 2 p.p.s.a a w szczególności przepisów art. 133, art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1pkt. 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a przez:
- - stwierdzenie, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia procedury administracyjnej obowiązującej Centralną Komisję, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- - uwzględnienie opóźnionego wniosku o przywrócenie terminu, który nie został zgłoszony przy wniosku o wznowienie postępowania,
- - nie ustalenie daty, od której biegnie termin dla wznowienia postępowania mając na uwadze przesłanki wznowieniowe i prawomocny wyrok sądu administracyjnego.
Podnosząc powyższe zarzuty autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania a nadto o zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W związku z zarzutami sformułowanymi w skardze kasacyjnej wskazać należy, iż stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami tejże skargi albowiem sprawę rozpoznaje w jej granicach. Z urzędu bierze natomiast pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (w przedmiotowej sprawie nie miała ona miejsca). Oznacza to, że Sąd może oceniać zaskarżone orzeczenie jedynie w granicach zakreślonych przez autora kasacji.
Jego obowiązkiem jest jednak odniesienie się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (tak NSA w uchwale z dnia 26 października 2009 r. podjętej w sprawie sygn. akt I OPS 10/09)
Oceniając zasadność wniesionej kasacji we wskazanych wyżej granicach i wobec sformułowania obu zarzutów przewidzianych w art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a tj. zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania uznać trzeba, iż nie podważają one trafności kwestionowanego wyroku i są wyrazem niezrozumienia przez kasatora istoty postępowania w sprawie.
Otóż postępowanie przed organem miało za przedmiot niewątpliwie odmowę przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania i tylko w tym zakresie podlegało kontroli Sądu I instancji. Niezależnie od tego organ w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć zawarł także i takie rozważania, które dotyczyły braku podstaw wznowienia postępowania. Rozważania te zważywszy na przedmiot sprawy były zbędne. Rolą organu było bowiem jedynie wykazanie czy istnieją podstawy pozwalające na przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Oznaczało to konieczność odwołania się do treści przepisu art. 58 kpa przywołanego jako podstawa prawna obu zakwestionowanych przez Sąd I instancji rozstrzygnięć. Jak wynika z ich uzasadnień organ nie rozważył w sposób należyty przesłanek zawartych w art. 58 § 1 i 2 kpa.
Słusznie podkreśla to Sąd I instancji (zob. str. 4 uzasadnienia wyroku). W tym miejscu zauważyć trzeba, iż tenże Sąd niczego w omawianej kwestii nie rozstrzyga albowiem nie jest jego rzeczą przy tak sformułowanym wyroku zastępowanie organu i przesądzanie jego przyszłych rozstrzygnięć. Sąd I instancji wskazuje przecież, że to właśnie organ musi ustalić to wszystko co jest niezbędne a co pominięto w dotychczasowym postępowaniu, a mianowicie:
- - czy skarżący wniósł prośbę o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia,
- - czy i kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu,
- - co było taka przyczyną,
- - kiedy upłynął termin, któremu jak twierdzi organ skarżący uchybił.
Wbrew sugestiom kasatora Sąd I instancji przesądził jedynie to, że skarżący o podstawie wznowienia postępowania powziął wiadomość z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1187/07, które zostało mu doręczone 19 września 2007 r. Zdaniem Sądu I instancji właśnie z tym dniem rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Wszelkie inne kwestie tenże Sąd pozostawił ustaleniom i ocenie organu.
W tym stanie rzeczy całkowicie bezpodstawny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania wymienionych w pkt. 2 skargi kasacyjnej.
Wbrew sugestiom kasatora Sąd nie uwzględnił spóźnionego wniosku o przywrócenie terminu albowiem w przedmiotowym postępowaniu nawet nie miał uprawnień aby to uczynić. Ustalił (o czym nadmieniono już wcześniej) jedynie datę, która jest początkiem biegu miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wskazując, iż jest nią 19 wrzesień 2007 r. Zasadnie również stwierdził, że w postępowaniu przed organami doszło do naruszenia art. 58 § 1 i 2 kpa wskazując przy tym na czym naruszenie to polegało. Z rozważaniami poczynionymi w tej materii należy się zgodzić.
Nie zasługuje na akceptację także zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci przepisów wskazanych w pkt 1 skargi kasacyjnej. Otóż przepisy te wbrew twierdzeniu kasatora mają charakter procesowy. Niezależnie od tego stwierdzić trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł ich naruszyć w sposób sugerowany w kasacji albowiem:
- - nie przesądził tego czy zaistniały podstawy prawne uzasadniające przywrócenie terminu,
- - zasadnie powołał się na część orzecznictwa sądowego, które odnosiło się do daty powzięcia informacji, która może stanowić podstawę do wznowienia postępowania,
- - słusznie nie odniósł się do kwestii prawomocności decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. wydanej w przedmiocie odmowy nadania J. T. stopnia naukowego doktora habilitowanego albowiem w sprawie, której przedmiotem była ocena zasadności wniosku o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania kwestia ta nie miała znaczenia.
Badanie i ocena przesłanek uzasadniających ewentualną odmowę wznowienia postępowania może mieć bowiem miejsce w dalszej kolejności tj. wówczas kiedy prawomocnie rozstrzygnięty zostanie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 17 czerwca 1999 r. sygn. akt IV SA 957/97 –Lex nr 47861 oraz z dnia 16 czerwca 1999 r. sygn. akt V SA 573/98 – Lex nr 50186)
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Jeśli chodzi o wniosek J. T. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego to nie mógł on być uwzględniony albowiem J. T. nie wskazał konkretnej kwoty stanowiącej równowartość tychże kosztów (art. 205 § 1 p.p.s.a) zaś Naczelny Sąd Administracyjny nie miał możliwości ustalenia jej z urzędu.