Postanowienie NSA z 21 lutego 2007 r., I OSK 161/07

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt II SAB/Wa 123/06 o odrzuceniu skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi K. O. na bezczynność Dowódcy Garnizonu [...] w przedmiocie wyznaczenia na stanowisko służbowe postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Borowiec przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt II SAB/Wa 123/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. O. na bezczynność Dowódcy Garnizonu [...] w przedmiocie wyznaczenia na stanowisko służbowe.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że zgodnie z art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;

2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Ponadto Sąd podniósł, że stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750, ze zm.) skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzje w sprawach: 1) wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji;

2. mianowania na stopień wojskowy;
3. przeniesienia do innego korpusu osobowego lub do innej grupy osobowej;
4. delegowania do wykonywania zadań służbowych poza jednostką wojskową.

W ocenie Sądu pierwszej instancji powołany przepis wyraźnie wskazuje, że skarga nie może być wniesiona w sprawach związanych z wyznaczeniem na stanowisko służbowe. Skoro ustawodawca wyłączył możliwość kontroli przez sądy administracyjne decyzji organów wojskowych związanych z wyznaczeniem na stanowisko służbowe, to zdaniem Sądu kontrola nie może mieć miejsca w przypadku bezczynności organów przy wydawaniu takich decyzji. Sąd także stwierdził, że nawet w przypadku, gdyby sprawa podlegała kognicji sądów administracyjnych sprawa i tak podlegałaby odrzuceniu, ponieważ skarżący nie wyczerpał trybu określonego w art. 37 § 1 K.p.a., a zatem zanim została złożona skarga, nie została wyczerpana droga postępowania administracyjnego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od postanowienia skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący K. O., reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego, zaskarżając to postanowienie w całości.

W ramach pierwszej z podstaw kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego polegającego na:

1. niewłaściwym zastosowaniu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez uznanie, że skarżącemu nie przysługuje prawo wniesienia skargi do Sądu na bezczynność organu w przedmiocie wyznaczenia na stanowisko służbowe oraz poprzez pominięcie, iż wyłączenie drogi sądowej w tym zakresie narusza konstytucyjne zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) oraz prawa obywateli do swobodnego dostępu do niezawisłego sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).
2. niezastosowaniu art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP i nie rozpoznaniu merytorycznym złożonej skargi.

W ramach drugiej z podstaw kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zwłaszcza, gdy z linii orzeczniczej NSA wprost wynika, że w sprawie dotyczącej bezczynności organu administracji skarga kasacyjna jest dopuszczalna, niezależnie od brzmienia przepisów Ustawy. Ponadto z ostrożności procesowej skarżący zarzucił naruszenie art. 58 § 1 i art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 K.p.a. poprzez błędne powołanie się przez Sąd, że nie został wyczerpany tryb przewidziany w art. 37 § 1 K.p.a., bowiem skarżący w dniu 27 marca 2006 r. złożył stosowne zażalenie do Ministra Obrony Narodowej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że kognicja Naczelnego Sądu Administracyjnego obejmuje w ramach bezpośredniego stosowania Konstytucji także możliwość niezastosowania in concreto przepisu ustawy. W takiej sytuacji, zdaniem skarżącego, istnieje powinność zastosowania bezpośrednio normy konstytucyjnej na wypadek konfliktu między treścią normy konstytucyjnej i ustawowej.

W ocenie skarżącego niedopuszczalne jest stanowisko, że organy administracyjne wadliwie stosujące prawo nie podlegają żadnej kontroli, w tym kontroli sądowej. Podniósł, że w sprawie do czynienia mamy z bezczynnością organu, bowiem Dowódca Garnizonu [...] mimo ustawowego obowiązku wynikającego z przepisów art. 170 ust. 1 powołanej ustawy nie wydał decyzji o wyznaczeniu skarżącego na określone stanowisko służbowe. Bezczynny pozostaje także Minister Obrony Narodowej, do którego skarżący skierował zażalenie w trybie art. 37 § 1 K.p.a.

W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na podstawie art. 203 P.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Skarżący bezzasadnie przyjął, powołując się na w/w przepisy, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania.

Skarga K. O. w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji dotyczyła bezczynności Dowódcy Garnizonu [...] w przedmiocie wyznaczenia na stanowisko służbowe. Zgodnie natomiast z treścią art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzje w sprawach wyznaczenia lub przeniesienia na inne stanowisko służbowe, mianowania na stopień wojskowy, przeniesienia do innego korpusu osobowego lub do innej grupy osobowej jak również delegowania do wykonywania zadań służbowych poza jednostką wojskową.

Skoro stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 pkt 8 P.p.s.a. skarga na bezczynność organu administracji publicznej przysługuje jedynie w przypadkach, gdy sąd ten jest właściwy do orzekania w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa to konsekwentnie należy przyjąć, że jeżeli ustawodawca wyłączył możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji wymienianych w art. 8 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to również spod zakresu sądowej kontroli jest wyłączona bezczynność organu w tych sprawach.

Wskazać ponadto należy, że art. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych reguluje kwestię zaskarżalności decyzji organów wojskowych do sądu administracyjnego tak, jak poprzednio obowiązujący art. 107 ust. 1 a ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, którego treść została ukształtowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 czerwca 1998 r., sygn. akt K 28/97. We wskazanym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że powołany wyżej przepis jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP przez to, że w wypadkach określonych w ustawie pozbawia żołnierzy zawodowych prawa do sądu w sprawach powołania i zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej, a w pozostałym zakresie nie jest niezgodny z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. W tej sytuacji za bezzasadny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej, że brak merytorycznego rozstrzygnięcia skargi narusza konstytucyjne zasady równości wobec prawa oraz prawa obywateli do swobodnego dostępu do niezawisłego sądu.

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2006 r. odrzucające skargę K. O. odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 P.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.