Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 1 października 2004 r. sygn. akt II S.A./Wa1214/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego uposażenia, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organy pierwszej instancji z dnia [...].
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] decyzją z dnia [...], wydana na podstawie § 17 ust 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 62, poz.729 ze zm.) ustalił nadpłatę dwunastomiesięcznego nienależnie pobranego uposażenia wypłaconego mjr. rez. P. M. w kwocie 10.129, 48 zł i wezwał go do jej zwrotu.
Od decyzji tej strona odwołała się do Ministra Obrony Narodowej, który decyzja z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z dniem 30 kwietnia 1999 r. mjr. rez. P. M. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy. Na podstawie dokumentów przedstawionych przez jednostkę wojskową zwalniająca stronę, będących podstawą do naliczenia uposażenia dwunastomiesięcznego Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] dokonał w dniu 7 czerwca 1999 r.wypłaty powyższego świadczenia. Jednakże w wyniku kontroli wewnętrznej przeprowadzonej w Wojskowym Biurze Emerytalnym stwierdzono, iż uposażenie to zostało wypłacone nienależnie, gdyż strona złożyła wypowiedzenie w okresie służby obowiązkowej. Stąd też pismem z dnia 23 kwietnia 2001 r. wezwano mjr. rez. P. M. do zwrotu przedmiotowego świadczenia a w sytuacji odmowy jej zwrotu rozpoczęto potrącanie z pobieranej emerytury kwoty nienależnie pobranego uposażenia.
P. M. odwołał się od tej decyzji do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, który wyrokiem z dnia 28 lutego 2002 r. oddalił odwołanie, lecz na skutek apelacji strony Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 października 2003 r. uchylił powyższy wyrok i zwolnił stronę z obowiązku zwrotu organowi emerytalnemu kwoty 10.129, 48 zł, będącej różnicą pomiędzy wypłaconym uposażeniem dwunastomiesięcznym a należną za ten okres emeryturą wojskową. Wojskowe Biuro Emerytalne w [...] wykonując wyrok Sadu Apelacyjnego w Warszawie wypłaciło stronie sporną kwotę.
Nadto organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 76 z 2002 r. poz.693 ze zm.) żołnierzom zawodowym zwalnianym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, nienależnie od odprawy, przysługuje co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby, uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Zgodnie zaś z § 17 ust.2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy, wypłaty tego świadczenia dokonuje właściwe według miejsca zamieszkania żołnierz wojskowe biuro emerytalne. Jednakże według art. 18 ust. 3 cytowanej wyżej ustawy o uposażeniu żołnierzy, prawo do dwunastomiesięcznego uposażenia nie przysługuję żołnierzom zawodowym, którzy zostali zwolnieniu z czynnej służby wojskowej w okresie służby obowiązkowej.
Minister Obrony Narodowej wskazał także, że Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku przyznał, że strona pobrała dwunastomiesięczne uposażenie nie mając ku temu uprawnień.Organ emerytalny żądając zwrotu przedmiotowej kwoty jak zauważono jedynie błędnie podał podstawę tego żądania, nie powoduje to, brak podstaw do żądania zwrotu dwunastomiesięcznego uposażenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. M. wskazał, że powołany w podstawie prawnej decyzji § 17 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy nie ma zastosowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając wniesioną skargę podkreślił, że na podstawie art.. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany granicami skargi. Dlatego też przy uwzględnieniu powyższego uregulowania Sąd I instancji stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Powołując się na ustalenia poczynione w sprawie wskazano, że decyzja Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z dnia [...] wydana została na podstawie § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 62,poz. 729 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem wypłaty należnego uposażenia przez okres jednego roku po zwolnieniu żołnierz z zawodowej służby wojskowej, o której mowa w art. 18 ust.1 pkt. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy, dokonuje wojskowe biuro emerytalne, właściwe według miejsca zamieszkania żołnierza. A zatem przepis ten zdaniem Sądu wyraźnie określa zakres uprawnień Biura Emerytalnego, ograniczając je wyłącznie do kwestii związanych z wypłatą uposażenia w tym rozstrzygnięcia także o sposobie wypłaty.
Zgodnie z art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 76 z 2002 r. poz. 693 ze zm.), żołnierz, który nie posiada uprawnień do zaopatrzenia emerytalnego lub zamiast tego zaopatrzenia wybrał uposażenie określone w ust. 1 pkt 1 może pobrać uposażenie za cały należny okres jednorazowo z góry. Z tych uregulowań w ocenie Sądu wynika jednoznacznie, że wojskowy organ emerytalny, w zakresie uposażeni określonego w art. 18 ust. 1 cytowanej ustawy o uposażeniu żołnierzy, będąc płatnikiem uposażenia może jedynie decydować o tym, w jakiej formie, nastąpi wypłata należnego świadczenia. Nie jest natomiast uprawniony do wydawania decyzji dotyczącej obowiązku zwrotu, wypłaconego na podstawie art. 18 ust. 5 ustawy o uposażeniu żołnierzy zawodowych dwunastomiesięcznego uposażenia. Uprawnienie takie nie wynika również z powołanego w podstawie prawnej decyzji § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy.
Wojskowy organ emerytalny na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz.108 ze zm.) uprawniony jest bowiem do wydawania decyzji w zakresie ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tego tytułu. Świadczenia pieniężne do rozstrzygania których, właściwe jest wojskowe biuro emerytalne, zostały enumeratywnie wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Uposażenie określone w art. 18 ust. 1 powołanej ustawy o uposażeniu żołnierzy i ich rodzin nie jest świadczeniem przyznawanym w ramach zaopatrzenia emerytalnego.
W ocenie Sądu regulacja prawna dotycząca uposażenia żołnierzy została zawarta w ustawie o uposażeniu żołnierzy i ich rodzin oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych. Wśród tych ostatnich znajduje się rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy (dz. U. Nr 23, poz. 101). Wynika z niego, że organami właściwymi w sprawach określonych ustawami o uposażeniu żołnierzy oraz o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, są dowódcy jednostek wojskowych stosownie do ich uprawnień w zakresie danych spraw, wynikających z przepisów wymienionych ustaw i aktów prawnych wydanych na ich podstawie - § 1, zaś organami wyższego stopnia – przełożeni dowódców jednostek wojskowych, o których mowa w § 1 - § 2 ust.1 pkt. 1 – 2 rozporządzenia. Nie jest zaś z pewnością takim organem wojskowe biuro emerytalne.
Konkludując Sąd I instancji wskazał, że w opisanych okolicznościach zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w nocy decyzja organu I instancji dotknięte są wadą nieważności wymieniona w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa dlatego też stwierdzono ich nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sadu Administracyjnego wniósł Minister Obrony Narodowej zaskarżając go w całości. Wyrokowi temu zarzucono naruszenie:
- 1) prawa materialnego przez błędną wykładnie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tj. Dz. U. Nr 76 z 2002 r., poz. 693 ze zm.) w związku z art. 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 62, poz.62, poz. 729 ze zm.) polegającego na przyjęciu, iż dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego nie jest organem uprawnionym do występowania o zwrot bezpodstawnie wypłaconego uposażenia należnego co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej,
- 2) przepisów postępowania przez niewłaściwe zastosowanie art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), polegającym na uznaniu, że sprawa będąca przedmiotem rozstrzygania może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, co mialo istotny wpływ na wynik sprawy.
Powołując się na powyższe naruszenia prawa wniesiono o uchylenie przedmiotowego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
P. M. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie podnosząc w szczególności fakt, iż Sąd Apelacyjny w Warszawie Wyrokiem z dnia 8 października 2003 r. zwolnił stronę z obowiązku zwrotu organowi emerytalnemu kwoty, której domaga się Wojskowe Biuro Emerytalne, i orzeczenie to raz na zawsze przesądza kwestię zwrotu tejże kwoty co niestety nie zostało uwzględnione przez Ministra Obrony Narodowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim (art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika Ministra Obrony Narodowej oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt. 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie jak i naruszenia przepisów postępowania. Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 174 pkt 1 cytowanej ustawy skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd (porównaj wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r. sygn. akt OSK 121/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r poz. 11).
Natomiast zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt. 2 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skierowany musi być przeciwko wyrokowi sądu a nie decyzji organy administracji (porównaj wyrok z dnia 19 maja 2004 r. sygn. akt FSK 80/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r. poz. 12. W sytuacji postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut Pełnomocnik skarżącego Ministra Obrony Narodowej wskazując na naruszenie przez Sąd I instancji prawa procesowego zarzucił obrazę art. 119 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 kpa lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
Zgodnie z wyżej wymieniona normą prawna w trybie postępowania uproszczonego może być rozpoznana skarg na decyzje lub postanowienie dotknięte wadą o której mowa w art. 156 § 1 kpa lub innych przepisach albo wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Rozwiązanie to oznacza, ze wojewódzki sąd administracyjny rozpoznający skargę w postępowaniu uproszczonym jest ograniczony w zakresie jej rozpoznania i w zakresie orzekania. Zakres rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym ogranicza się zatem do oceny przez Sąd, czy zaskarżona decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności albo czy została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku ich ustalenia Sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji (postanowienia) na podstawie art145 § 1 pkt 2 lub uchyla decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym skargę P. M. albowiem prawidłowo ocenił, iż w przedmiotowej sprawie zaskarżone decyzję były dotknięte wadą nieważności o której mowa w art. 156 § 1 kpa.
W świetle nie budzących wątpliwości ustaleń wynika, że w dniu 7 czerwca 1999 r. Wojskowe Biuro Emerytalne dokonało przelewem na rachunek bankowy wypłaty jednorazowego świadczenia dwunastomiesięcznego uposażenia przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wojskowej. Jednakże świadczenie to uznano na nienależnie wypłacone i rozpoczęto działania zmierzające do jego zwrotu. Droga potrącania z pobieranej emerytury kwoty nienależnie pobranego uposażenia nie doprowadziła do zwrotu tejże kwoty. W przedmiotowej sprawie Wojskowe Biuro Emerytalne na podstawie § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 62, poz.792 ze zm.) ustaliło nadpłatę dwunastomiesięcznego nienależnie pobranego uposażenia wypłaconego P. M. w kwocie 10.129,48 zł wzywając stronę do jej zwrotu.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 76 z 2002 r. poz. 693 ze zm.) żołnierzom zawodowym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, niezależnie od odprawy, przysługuje co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wypłaty powyższego świadczenia, o którym mowa w przywołanym wyżej przepisie ustawy o uposażeniu żołnierzy stosownie do treści § 17 ust. 2 rozporządzenia z dnia 15 czerwca 2000 r. Ministra Obrony Narodowej w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 62, poz. 729 ze zm.) dokonuje wojskowe biuro emerytalne właściwe według miejsca zamieszkania żołnierza.
Przy uwzględnieniu treści wskazanych przepisów należy zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, iż § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy nie upoważnia Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego do wydania decyzji ustalającej nadpłatę wypłaconego żołnierzowi uposażenia oraz zobowiązującej do jej zwrotu. Przepis powyższy upoważnia jedynie Wojskowe Biuro Emerytalne do wypłaty uposażenia określonego w art. 18 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy o uposażeniu żołnierzy.
Zasadnie również podniesiono w zaskarżonym wyroku, iż na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz.108 ze zm.) wojskowy organ emerytalny uprawniony jest do wydawania decyzji w zakresie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tego tytułu. Natomiast rodzaje świadczeń do rozstrzygania, których właściwe jest wojskowe biuro emerytalne wskazane zostało w przepisie art. 2 ust. 1 powołanej wyżej ustawy z 10 grudnia 1993 r. i jest to wyliczenie zupełne.
Zatem brak jest podstaw do uznania, iż wojskowy organ emerytalny może podejmować rozstrzygnięcia (decyzję)w sprawie ustalenia nadpłaty wypłaconego żołnierzowi uposażenia i domagania się jej zwrotu. Przede wszystkim musi być w tej materii konkretny przepis prawa materialnego pozwalający na wydanie takiej decyzji administracyjnej. Podstawy takiej nie można domniemywać. W tych okolicznościach nie można wbrew wywodom skargi kasacyjnej zarzucić Sądowi I instancji błędnej wykładni przepisu art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy w związku z § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy.
Istotną kwestią wymagającą również wyjaśnienia w ramach rozpatrywania skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej jest poczynienie rozważań w jakiej formie winien ewentualnie nastąpić zwrot jak to przyjmują organy wojskowe nienależnie pobranej kwoty. Należy zauważy bowiem, że jednorazowe świadczenie z art. 18 ust 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy jakie wypłacono w tej sprawie P. M. nie zostało ustalone w drodze decyzji czy też w innej formie przyjętej dla postępowania administracyjnego. Niespornym jest, że co już wyżej zauważono iż Wojskowe Biuro Emerytalne w [...] na podstawie art. 18 ust. 1 oraz ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, jednorazowo z góry przelewem na rachunek bankowy przekazało 12 miesięczne uposażenie przysługujące przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej. Zatem nie wydano w tej sprawie decyzji.
Jednocześnie podkreślić należy, iż w rozpoznawanej sprawie brak jest przepisu powszechnie obowiązującego do wydania decyzji w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Regulacja prawna dotycząca uposażenia żołnierzy czy też zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy i ich rodzin nie zawiera przepisów umożliwiających dochodzenie zwrotu przedmiotowego świadczenia na drodze administracyjnoprawnej. Pozostaje więc wyłącznie dochodzenie jej przed sądem powszechnym. Domniemanie takie w opisanej sytuacji statuuje przepis art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiąc, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów (tj sądownictwa administracyjnego i wojskowego – wyjaśnienie Sądu).
Skoro co już wyżej zauważono nie można domniemywać podstawy prawnej do działania w formie decyzji administracyjnej to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego droga postępowania administracyjnego jest wyłączona. Konkludując wskazać należy, że omyłkowe wypłacenie przez Wojskowe Biuro Emerytalne w Warszawie kwoty nienależnej uzasadnia dochodzenie jej zwrotu przez uprawniony organ jako świadczenia nienależnego w drodze właściwego postępowania sądowego.
Tym samym nietrafne jest stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku, iż organem uprawnionym do wydawania decyzji w tej sprawie pozostaje dowódca jednostki wojskowej, zaś organem wyższego stopnia przełożeni dowódców jednostek wojskowych stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wyższego stopnia właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ustawie o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 23, poz. 101)
Tym samym w okolicznościach tej sprawy podjęte rozstrzygnięcia zostały wydane bez podstawy prawnej.Tak więc w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie zaistniała przesłanka nieważności postępowania o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Wprawdzie Naczelny Sąd Administracyjny przyjął odmienną podstawę stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji bowiem Sad I instancji uznał, że podjęte decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, lecz w przypadku gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę, ale wyraża inną ocenę prawna niż Sąd I instancji to ocena ta jest wiążąca dla organów administracji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.