Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia 31 grudnia 2012 r. (znak [..]) w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
W uzasadnieniu wyroku, Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Zaskarżoną decyzją z dnia 31 grudnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [..] z dnia 28 września 2012 r. odmawiającą przyznania J.W. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz jej córki K.I.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że powodem odmowy przyznania J.W. wnioskowanego świadczenia było niespełnienie kryterium dochodowego określonego w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów [dalej: ustawa alimentacyjna] jako kwota 725 zł. Organ I instancji ustalił bowiem, że w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, tj. w 2011 r., rodzina wnioskodawczyni uzyskała dochód w wysokości 744,38 zł w przeliczeniu na osobę.
Organ odwoławczy wskazał, że w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej J.W. zarzuciła jej naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy okoliczności świadczących o ciężkiej sytuacji materialnej rodziny, a w konsekwencji przyjęcie, iż realnie dochód na członka rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe oraz naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wskazanie w części dyspozytywnej decyzji, jako jej córki, "I.K.W.", osoby w żaden sposób z nią niespokrewnionej, czego skutkiem mogło być błędne ustalenie kluczowej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, tj. wysokości dochodu na członka rodziny. Odwołująca podkreśliła, że jej córką, a zarazem osobą uprawnioną do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jest K.I..
Rozpatrując powyższe odwołanie Kolegium nie znalazło podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że istotnie w sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej błędnie określono personalia córki wnioskodawczyni. Omyłka ta została jednak przez organ I instancji dostrzeżona i sprostowana postanowieniem z dnia 22 października 2012 r. i w ocenie Kolegium nie miała ona żadnego wpływu na ustalenia organu I instancji w zakresie wysokości dochodu rodziny wnioskodawczyni.
Odnosząc się do tej ostatniej kwestii Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że pomimo, iż dziewięcioletnia córka wnioskodawczyni K.I. spełnia wymogi osoby uprawnionej do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (na mocy ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w [..] z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt III RC 10/11 – opatrzonej klauzulą wykonalności – jej ojciec P.I. zobowiązał się uiszczać na jej rzecz od dnia 1 lutego 2011 r. alimenty w wysokości 300 zł miesięcznie, a egzekucja tych świadczeń okazała się bezskuteczna, co potwierdzono zaświadczeniem komornika sadowego przy tym Sądzie z dnia 13 sierpnia 2012 r., sygn. akt Kmp 88/06), przyznanie na jej rzecz wnioskowanego świadczenia nie jest możliwe ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy alimentacyjnej.
Do wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia, złożonego do organu I instancji wnioskodawczyni załączyła bowiem zaświadczenie z dnia 10 sierpnia 2010 r. wydane z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [..], z którego wynika, iż po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu w 2011 r. skarżąca uzyskała dochód w kwocie 20.589,97 zł. Od dochodu tego należało odjąć wykazany w tym zaświadczeniu należny podatek dochodowy od osób fizycznych (459 zł), składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu (1.361,89 zł) oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne odprowadzone od dochodu (903,85 zł), wykazane w zaświadczeniu wydanym przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [..] z dnia 22 sierpnia 2012 r. W związku z powyższym organ stwierdził, że opodatkowany dochód rodziny wnioskodawczyni w 2011 r. wyniósł 17.865,23 zł, co w przeliczeniu na 1 osobę stanowiło kwotę 744,38 zł. Kwota ta - jak podkreśliło Kolegium – przekraczała o 19,38 zł kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Organ odwoławczy końcowo podniósł, że decyzje wydawane w przedmiocie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie mają charakteru uznaniowego. Przekroczenie kryterium dochodowego oznacza, że organ nie może uwzględnić wniosku strony bez względu na wielkość tego przekroczenia czy też inne, towarzyszące sprawie okoliczności. Wpływu na rozstrzygnięcie nie mogła mieć zatem ciężka sytuacja materialna rodziny wnioskodawczyni.
J.W. złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżąca – wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji – zarzuciła jej mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na pominięciu przy ustalaniu stanu faktycznego szeregu okoliczności świadczących o ciężkiej sytuacji materialnej rodziny skarżącej oraz błędnym przyjęciu, że realnie dochód na członka rodziny przekracza kwotę będącą ustawową granicą przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, podczas gdy z zaświadczenia załączonego do skargi wynika, iż rzeczywisty dochód, jaki skarżąca uzyskała z pracy zarobkowej jest daleko niższy.
Skarżąca podniosła, że organy administracji w sposób nieprawidłowy ustaliły wysokość dochodu, jaki w 2011 r. uzyskała z pracy zarobkowej. Na dowód tego do skargi załączyła zaświadczenie z dnia 21 stycznia 2013 r., wydane z upoważnienia Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [..], wskazujące przychód skarżącej, zatrudnionej w tym Zakładzie w poszczególnych miesiącach 2011 r. w kwotach netto.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 10 września 2013 r. oddalił skargę.
Sąd I instancji wskazał, że istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy ustalenia wysokości dochodu uzyskanego przez rodzinę wnioskodawczyni w 2011 r. Organy administracji w toku postępowania stwierdziły bowiem, że dochód rodziny we wskazanym roku wyniósł 17.865,23 zł, co w przeliczeniu na osobę odpowiada kwocie miesięcznej dochodu równej 744,38 zł, która jest większa niż kryterium dochodowe określone w art. 9 ust. 2 ustawy alimentacyjnej (725 zł). Ustalenie to skutkowało odmową przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia, z czym skarżąca się nie zgadzała podnosząc, że dochód uzyskany przez jej rodzinę w 2011 r. był w rzeczywistości niższy. Na dowód tego przedłożyła w załączeniu do skargi zaświadczenie o wysokości jej dochodów w poszczególnych miesiącach 2011 r. w kwotach netto, wydane w dniu 22 sierpnia 2012 r. przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [..], w którym skarżąca jest zatrudniona.
Dalej Sąd meriti wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy, ilekroć jest w niej mowa o dochodzie rodziny, oznacza to dochód rodziny, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) [dalej: ustawa o świadczeniach rodzinnych]. Analogiczne odesłanie w myśl art. 2 pkt 4 ustawy dotyczy definicji samego dochodu.
Dokumentem pozwalającym na ustalenie w toku postępowania w przedmiocie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego wysokości dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jest - stosownie do art. 15 ust. 4 pkt 1 ustawy - zaświadczenie wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego lub oświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wzory obu tych dokumentów, na mocy art. 15 ust. 9 pkt 3 ustawy, zostały określone odpowiednio w załącznikach nr 2 i nr 2a do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 123, poz. 836 ze zm.) [dalej: rozporządzenie].
Z powyższego – zdaniem Sądu I instancji - wynika, że ustalenie wysokości dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych może nastąpić wyłącznie w oparciu o zaświadczenie wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego lub oświadczenie złożone przez samego wnioskodawcę. Oba te dokumenty muszą być ponadto sporządzone na formularzu, którego wzór określają wskazane wyżej załączniki rozporządzenia. Żaden inny dokument nie może natomiast stanowić podstawy dla ustalenia wysokości przedmiotowych dochodów w postępowaniu w sprawie ustalenia prawa do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Podstawy takiej nie mogłoby stanowić zatem również załączone przez skarżącą do skargi zaświadczenie SPZOZ w [..], nawet gdyby skarżąca złożyła je w toku postępowania administracyjnego.
Jak dalej skonstatował WSA w Lublinie, w niniejszej sprawie skarżąca, składając w dniu 21 sierpnia 2012 r. wniosek o przyznanie na rzecz jej córki świadczenia z funduszu alimentacyjnego, załączyła do niego zaświadczenie o własnym dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych, wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [..] w dniu 10 sierpnia 2008 r. i – co istotne - sporządzonym zgodnie z wzorem określonym w rozporządzeniu. Zaświadczenie to spełniało zatem wymogi dokumentu, na podstawie którego organy mogły ustalić dochód strony. Z jego treści jednoznacznie zaś wynikało, że dochód skarżącej podlegający opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych w roku poprzedzającym okres świadczeniowy, tj. w 2011 r. wyniósł 20.589,97 zł. Należny podatek wyniósł natomiast 459 zł, zaś składki na ubezpieczenie społeczne – 1.361,89 zł. Ponadto skarżąca do wniosku dołączyła zaświadczenie wydane przez SPZOZ w [..] z dnia 22 sierpnia 2012 r. o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. "h" ustawy), z którego wynika, że składki te w 2011 r. wyniosły 903,85 zł.
Na podstawie powyższych dokumentów organy administracji w sposób niewadliwy obliczyły dochód skarżącej uzyskany w 2011 r. (w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych) ustalając, iż wyniósł on 17.865,23 zł, a zatem miesięcznie wyniósł 1.488,77 zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny stanowi kwotę 744,38 zł.
Sąd meriti podkreślił, że skoro skarżąca do wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia załączyła zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [..], a nie alternatywnie przewidziane dla ustalenia wysokości dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oświadczenie na druku określonym w załączniku nr 2a do rozporządzenia, to zaświadczenie to w niniejsze sprawie wiązało organy administracji. Organy nie mogły natomiast kwestionować składników wynagrodzenia strony uzyskanego w roku kalendarzowym zaliczonego do dochodu rodziny przez organ podatkowy. Takie uprawnienie przysługuje bowiem tylko adresatowi zaświadczenia.
W skardze kasacyjnej, pełnomocnik J.W. zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu:
- 1. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 9 ust. 2 i art. 15 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, polegającą na błędnym przyjęciu, iż organy administracji nie mają prawa do przyjęcia innej wysokości dochodu strony, niż wykazana w zaświadczeniu właściwego naczelnika urzędu skarbowego.
- 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 1 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 10 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo iż decyzje te zostały wydane bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało niewskazaniem w uzasadnieniu obu decyzji, na jakich dowodach oparły organy ustalenia faktyczne sprawy.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów usprawiedliwiających uchylenie zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniających nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw.
W świetle art. 174 powołanej ustawy, skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (ust. 1), a ponadto przez naruszenie przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (ust. 2).
W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. W przypadku jednak sformułowania zarzutów w oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy p.p.s.a., lecz przedstawianych jako skutek naruszeń prawa materialnego, prowadzący do niesłusznego, zdaniem autora skargi kasacyjnej, oddalenia przez Sąd I instancji skargi, nie ma podstaw do odrębnego rozpoznawania takiego zarzutu przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż zarzut taki nie dotyczy w istocie naruszenia prawa procesowego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, lecz jest konsekwencją odmowy uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć, z czym nie zgadza się autor skargi kasacyjnej, prezentujący inny pogląd w sferze prawa materialnego niż ten, który przyjęto za podstawę wyroku.
Taki właśnie charakter mają zarzuty naruszeń prawa procesowego w niniejszej sprawie, gdyż ich skuteczność jest uzależniona od oceny naruszeń prawa materialnego. Nie mogły zostać zaś one uznane za usprawiedliwione, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, o czym będzie mowa dalej.
Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj.: Dz. U. 2006 r. Nr 139, poz. 992) [dalej: ustawa o świadczeniach rodzinnych], zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób uznać go za uzasadniony. Prawidłowo bowiem Sąd I instancji zinterpretował jego treść i zgodził się ze sposobem jego zastosowania przez organy w niniejszej sprawie.
Wskazać w tym miejscu należy, iż istotą sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżoną przed Sądem I instancji decyzją ostateczną, było ustalenie, czy - stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów [dalej: ustawa alimentacyjna] - dochód rodziny skarżącej J.W. za 2011 rok w przeliczeniu na osobę nie przekroczył kwoty 725 zł, od którego to kryterium ustawa alimentacyjna uzależnia prawo do zasiłku rodzinnego. W tym zakresie do rozstrzygnięcia pozostawała – będąca przedmiotem sporu - kwestia zasadności przyjęcia jako podstawy obliczenia dochodu zaświadczenia z dnia 10 sierpnia 2010 r. wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [..], a nie – jak tego żądała w skardze do sądu administracyjnego strona – zaświadczenia z zakładu pracy skarżącej.
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy alimentacyjnej, ilekroć jest w niej mowa o dochodzie rodziny, oznacza to dochód rodziny, o którym mowa w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych. Analogiczne odesłanie w myśl art. 2 pkt 4 ustawy dotyczy definicji samego dochodu. Zatem dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 i pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych). Z kolei dochód, w myśl art. 3 pkt 1 tej ustawy, oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:
- - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
- - deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,
- - inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym m.in. alimenty na rzecz dzieci.
Dokumentem zatem pozwalającym na ustalenie w toku postępowania w przedmiocie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego wysokości dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jest - stosownie do art. 15 ust. 4 pkt 1 ustawy alimentacyjnej - zaświadczenie wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego lub oświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wzory obu tych dokumentów, na mocy art. 15 ust. 9 pkt 3 ustawy, zostały określone odpowiednio w załącznikach nr 2 i nr 2a do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 123, poz. 836 ze zm.) [dalej: rozporządzenie].
Z powyższego wynika, że ustalenie wysokości dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych może nastąpić wyłącznie w oparciu o zaświadczenie wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego lub oświadczenie złożone przez samego wnioskodawcę. Oba te dokumenty muszą być ponadto sporządzone na formularzu, którego wzór określają wskazane wyżej załączniki rozporządzenia. Żaden inny dokument nie może natomiast stanowić podstawy dla ustalenia wysokości przedmiotowych dochodów w postępowaniu w sprawie ustalenia prawa do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Podstawy takiej nie mogłoby również stanowić – jak trafnie podnosił to Sąd meriti - załączone przez skarżąca do skargi zaświadczenie z jej zakładu pracy, nawet gdyby skarżąca złożyła je w toku postępowania administracyjnego.
Zasadnie też podnosił WSA w Lublinie, iż skarżąca, składając w dniu 21 sierpnia 2012 r. wniosek o przyznanie na rzecz jej córki świadczenia z funduszu alimentacyjnego, załączyła do niego zaświadczenie o własnym dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych, wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [..] w dniu 10 sierpnia 2008 r. i – co istotne - sporządzonym zgodnie z wzorem określonym w rozporządzeniu. Zaświadczenie to spełniało zatem wymogi dokumentu, na podstawie którego organy mogły ustalić dochód strony. Z jego treści jednoznacznie zaś wynikało, że dochód rodziny skarżącej – w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy alimentacyjnej w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych - w 2011 r. wyniósł 17.865,23 zł, a zatem miesięcznie wyniósł 1.488,77 zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny stanowiło kwotę 744,38 zł.
Oceniając w tym aspekcie stanowisko zajęte przez Sąd I instancji – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – jest ono zupełnie prawidłowe i słusznie nie zakwestionował Sąd meriti zasadności przyjęcia przez organy za podstawę obliczenia dochodu rodziny skarżącej zaświadczenia z urzędu skarbowego, zamiast zaświadczenia od pracodawcy.
Zgodzić się bowiem należy, iż dane dotyczące dochodu podatnika wykazane w zaświadczeniu urzędu skarbowego – w sytuacji rozbieżności z danymi z oświadczenia strony – uzyskują walor podstawy do ustalenia faktycznych, wiarygodnych danych o wysokości dochodu strony w postępowaniu o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zaświadczenie stanowi bowiem urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez konkretny organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 217 § 2 i art. 218 § 1 k.p.a.). Dane zawarte w zaświadczeniu są więc wiążące tak dla organu jak i dla sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1368/08; wyrok WSA w Kielcach z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 154/08; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 23/09; Monika Lewandowicz-Machnikowska (w:) R. Babińska-Górecka, M. Lewandowicz-Machnikowska, Świadczenia rodzinne. Komentarz, Wrocław 2010, s. 50 i 269).
Niewątpliwie natomiast organ nie może – jak sugeruje to w treści skargi kasacyjnej jej autor - samodzielnie przeprowadzić postępowania zastępującego czynności procesowe postępowania podatkowego, w szczególności ustalić wysokość dochodu rodziny skarżącej w oderwaniu od zaświadczenia wystawionego przez odpowiedni urząd skarbowy.
Z tych wszystkich względów za chybiony uznał Naczelny Sąd Administracyjny zarzut naruszenia art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W świetle powyższych rozważań pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej również uznać należało za nieuzasadnione.
W szczególności nietrafny był zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 10 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo iż decyzje te zostały wydane bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało niewskazaniem w uzasadnieniu obu decyzji, na jakich dowodach oparły organy ustalenia faktyczne sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż organy przeprowadziły pełne postępowanie dowodowe, zebrały wiarygodny materiał dowodowy i na jego podstawie ustaliły niezbędne fakty. Przede wszystkim dokonały wyliczenia faktycznego, znajdującego potwierdzenie w dokumentach urzędowych dochodu rodziny skarżącej. Ocenę tę potwierdził i zaakceptował Sąd I instancji.
Odnosząc się osobno do kwestii naruszenia art. 10 k.p.a., zdaniem NSA, również ten zarzut - powiązany z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. – uznać należało za chybiony. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, skarżąca wiedziała o wszczęciu postępowania (toczyło się ono z jej wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego). Zauważyć też należy, iż w odwołaniu strona nie podnosiła zarzutu ograniczenia jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przeprowadzało postępowania uzupełniającego, opierając się wyłącznie na materiale dowodowym zgromadzonym w pierwszej instancji.
Ugruntowany natomiast w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest pogląd, iż "jeżeli organ odwoławczy przeprowadza w sprawie uzupełniające postępowanie, to zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., przed wydaniem decyzji obowiązany jest umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dodatkowo dowodów" (por. wyrok NSA z 3 października 1988 r., sygn. akt II SA 165/88, niepublikowany). A contrario uznać należy zatem, że w sytuacji, gdy organ postępowania uzupełniającego nie przeprowadza, to nie ma takiego obowiązku, chyba że strona wniesie o udzielenie jej terminu dla ustosunkowania się co do treści przeprowadzonych dowodów. Tym samym, podniesiony nie sposób dopatrzeć się w postępowaniu organów naruszenia zasady z art. 10 k.p.a.
Mając na względzie wszystkie powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną oddalił.