Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2429/21, oddalił skargę J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 26 lipca 2021 r., nr KOA/2841/Fa/21, w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Wnioskiem zawartym w skardze kasacyjnej z 23 listopada 2022 r. J. Z. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z 26 lipca 2021 r.
Uzasadniając powyższy wniosek skarżący kasacyjnie przywołał treść art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz wskazał, że w sytuacji realizacji zaskarżonej decyzji może stracić prawo jazdy, które jest mu niezbędne do pracy, a także może mu zostać postawiony zarzut z art. 209 § 1a Kodeksu karnego (dalej: "k.k").
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: "p.p.s.a".), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 powołanego przepisu, jednak wyłącznie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić przy tym należy, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi więc wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji.
Sąd musi dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy jeszcze raz podkreślić – jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 26 lipca 2021 r., nr KOA/2841/Fa/21, w przedmiocie uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Zgodnie z art. 5 ust. 3b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2021 r. poz. 877 – dalej "u.p.o.u.a."), jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 k.k. Wprawdzie zatrzymanie prawa jazdy nie jest bezpośrednim skutkiem wydania zaskarżonej decyzji, to jednak zgodnie z art. 5 ust. 5 u.p.o.u.a., na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Z przywołanych przepisów wynika zatem, iż decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydawana jest obligatoryjnie przez właściwego starostę, a więc jest ona bezpośrednim następstwem wydania decyzji o uznaniu strony za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 września 2018 r., sygn. akt I OZ 788/18).
Związany charakter decyzji właściwego starosty powoduje, że można z decyzją organu o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wiązać, co do zasady, skutki o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2018 r., sygn. akt I OZ 281/18).
W ocenie NSA w rozpoznawanej sprawie skarżący uzasadniając wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej nie wykazał istnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Lakonicznego i ogólnikowego stwierdzenia skarżącego kasacyjnie, że prawo jazdy jest mu niezbędne do pracy, nie można bowiem utożsamiać z dostatecznym uprawdopodobnieniem, iż w sprawie należy zastosować środek ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z 24 marca 2017 r., sygn. akt I OZ 641/17).
Utrata prawa jazdy może tylko w szczególnych okolicznościach wiązać się z niebezpieczeństwem wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Mogłoby to ewentualnie mieć miejsce np. w przypadku, gdyby odebranie prawa jazdy miało by spowodować bezpośrednio utratę posiadanego stanowiska pracy (bez możliwości podjęcia innej pracy zarobkowej) lub całkowicie uniemożliwiało prowadzenie działalności gospodarczej, czy też utrudniło leczenie. Taka sytuacja w niniejszej sprawie jednak nie zachodzi.
Skarżący kasacyjnie nie wykazał również, w jaki sposób fakt złożenia przez organ właściwy dłużnika wniosku o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 k.k. może powodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim należy zauważyć, że złożenie wskazanego wyżej wniosku powoduje, zgodnie z art. 209 § 3 k.k., że ściganie odbywa się z urzędu. Jednak o tym, czy spełnione zostały znamiona przestępstwa z art. 209 § 1 k.k., decyduje sąd powszechny, zaś wydanie decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie jest równoznaczne ze spełnieniem znamion przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. Stąd też nie można przepisu art. 5 ust. 3b pkt 1 u.p.o.u.a., interpretować w ten sposób, że sam fakt złożenia przez organ właściwy dłużnika wniosku o ściganie z urzędu za przestępstwo określone w art. 209 § 1 k.k. powoduje, że spełniona została przesłanka z art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniająca wstrzymanie wykonanie decyzji.
Rozwiązanie zawarte w art. 5 ust. 3b pkt 1 u.p.o.u.a., nie stanowi bowiem samodzielnej ustawowej przesłanki, która automatycznie uzasadniałaby uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Stąd też powołując się we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji na rozwiązanie zawarte w art. 5 ust. 3 b pkt 1 u.p.o.u.a., należy odnieść je do konkretnych okoliczności dotyczących wnioskodawcy celem wykazania, że została spełniona przesłanka określona w art. 61 § 3 p.p.s.a., bo tylko wówczas możliwe jest uwzględnienie wniosku.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż przywołane przez skarżącego okoliczności niniejszej sprawy nie stanowią wystarczającej podstawy do uzyskania przez skarżącego ochrony tymczasowej.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie zaszły przesłanki zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a., wobec czego orzekł jak w sentencji niniejszego orzeczenia.