Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 9 lipca 2007 r. odrzucił skargę Dyrektora Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G. na decyzję SKO w O. z dnia [...] w przedmiocie stypendium szkolnego. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżoną decyzją SKO w O. uchyliło decyzję Dyrektora Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G. z dnia [...] października 2006 r., odmawiającą A. B. prawa do stypendium szkolnego. Sąd podkreślił, że organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Rola organu administracji wyznaczona jest bowiem przepisami proceduralnymi, przyznającymi mu kompetencję do rozstrzygnięcia sprawy poprzez zindywidualizowany akt prawny, co implikuje brak możliwości dochodzenia przez ten organ interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreślano, iż brak jest przepisu pozwalającego organowi I instancji na przekształcenie się w toku postępowania z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcie w podmiot kwestionujący takie rozstrzygnięcie w drodze skargi. Dyrektor Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G., działając z upoważnienia Rady Miejskiej w G., prowadził postępowanie administracyjne w trybie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.). Nie działał zatem jako podmiot, którego interesu prawnego dotyczy sprawa, ale jako organ administracji publicznej. Wprawdzie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej ustawa P.p.s.a.) stanowi, iż uprawnionym do wniesienia skargi jest nie tylko podmiot posiadający interes prawny, ale także podmiot, któremu przepisy szczególne przyznają prawo do wniesienia skargi, jednak w ustawie o systemie oświaty brak przepisu uprawniającego organ I instancji do zaskarżenia orzeczenia organu odwoławczego. W związku z powyższym skargę należało odrzucić jako wniesioną przez podmiot nieuprawniony.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył Dyrektor Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił błędną wykładnię art. 50 § 1 ustawy P.p.s.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że nie może budzić wątpliwości, że Dyrektor Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G. działał w zakresie i na podstawie posiadanego pełnomocnictwa, jako pełnomocnik Gminy w sprawie przedmiotowej skargi. Pełnomocnictwo nie zawierało bowiem takich ograniczeń, a intencją organu było udzielenie takiego uprawnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Uzasadnienie skargi kasacyjnej opiera się na mylnym przyjęciu przez pełnomocnika skarżącego, iż WSA w Opolu zakwestionował "pełnomocnictwo" Dyrektora Gminnego Zarządu Szkół i Przedszkoli w G. do występowania przed sądem administracyjnym w imieniu Rady Miejskiej w G. Należy podkreślić, że Sąd I instancji nie podważał zakresu umocowania skarżącego do występowania w imieniu Rady Miejskiej w G., ale zakwestionował legitymację procesową samej Rady, jako organu administracji I instancji, właściwego do wydania decyzji o przyznaniu/odmowie przyznania socjalnego stypendium szkolnego. Ponieważ Dyrektor GZSiP, na podstawie uchwały Rady Miejskiej w G. nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r., wykonywał funkcje tego organu w powyższym zakresie, WSA w Opolu jego skargę odrzucił.
Powyższe stanowisko Sądu I instancji należy uznać za prawidłowe. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Nie można mówić o interesie prawnym organu administracji I instancji do kwestionowania przed sądem administracyjnym orzeczeń organu odwoławczego. Organ administracji, powołany do rozstrzygania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, w ogóle nie jest podmiotem posiadającym własny interes prawny w prowadzonym przez siebie postępowaniu. W przypadku, gdy organ administracji jest jednocześnie organem jednostki samorządu terytorialnego, interes prawny w zaskarżeniu orzeczenia organu II instancji mogłaby mieć ta jednostka. Należy podkreślić, że ani Dyrektor GZSiP w G., ani jego pełnomocnik, nie wskazywali na istnienie interesu prawnego Gminy G. do skarżenia decyzji SKO w O. Jednak w celu pełnego wyjaśnienia zagadnienia legitymacji procesowej należy wskazać, że w przypadku, gdy organ np. gminy występował w danej sprawie jako organ wydający decyzję administracyjną w I instancji, gmina ta traci uprawnienie do występowania w postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym w charakterze strony. Wykonywanie władztwa administracyjnego przez organ gminy następuje kosztem ograniczenia uprawnień samej gminy w sferze ochrony jej interesu prawnego. Przyjęcie odmiennej wykładni musiałoby skutkować wyłączeniem się danego organu administracji publicznej w przypadkach, w których rozpatrywana sprawa dotyczyłaby interesu reprezentowanej przez niego jednostki samorządu terytorialnego, zgodnie z zasadą "ne quis iudex in propria causa". Ponieważ przepisy nie przewidują takiej możliwości, gmina zostaje pozbawiona możliwości wnoszenia środków zaskarżenia w przypadku, gdy dotyczyłyby one decyzji lub postanowienia wydanych przez jej organ.
Powyższy pogląd znajduje poparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. uchwała NSA sygn. akt OPS 1/03 [ONSA 2003, nr 4, poz. 115], wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1017/04 [LEX nr 171164], postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 368/06 [niepubl.], postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1555/04 [niepubl.], postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1602/07 [niepubl.]).
Nie można zatem mówić o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 50 ustawy P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.