Postanowienie NSA z 27 lutego 2007 r., I OSK 165/07

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 27 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...]

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 984/06 o odrzuceniu skargi Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Skład

Sędzia NSA Barbara Adamiak

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2006 r. odrzucił skargę Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 219 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej ustawa P.p.s.a.), opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Uiszcza się ją gotówką do kasy lub na rachunek bankowy właściwego sądu. W sprawach dotyczących postanowień lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się wpis stały w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 5 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.]). W myśl art. 221 ustawy P.p.s.a., pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Niniejsza sprawa podlegała wpisowi stałemu, zaś skarga wniesiona została przez adwokata, który nie uiścił wpisu sądowego. W związku z tym skarga podlegała odrzuceniu.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej [...], reprezentowany przez adwokata, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, z nakazaniem wezwania do uiszczenia wpisu. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił błędną interpretację art. 219 § 1 i 2 w związku z art. 221 ustawy P.p.s.a., w związku z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., poprzez uznanie, że istnieje możliwość prawidłowego wniesienia wpisu stałego wraz ze skargą na decyzję SKO w [...], podczas gdy możliwość taka nie istnieje ze względu na brzmienie art. 54 ustawy P.p.s.a., nakazującego wnoszenie skargi za pośrednictwem skarżonego organu administracji. Pełnomocnik skarżącego stwierdził, że w chwili obecnej, wobec utraty mocy obowiązującej przez § 5 ust. 2 rozporządzenia, nie ma faktycznej możliwości wniesienia opłaty wraz ze złożeniem skargi, ponieważ nie jest ona wnoszona formalnie do sądu. Złożenie do sądu dokonywane jest przez organ, o czym skarżący nie jest powiadamiany. Autor skargi kasacyjnej podkreślił również, że § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. precyzuje, że przy opłacaniu wpisu należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany oraz sygnaturę akt sądowych. Takie wymagania uniemożliwiają wcześniejsze wniesienie opłaty, gdyż strona nie zna sygnatury akt sądowych. Wskazanie innych danych identyfikujących byłoby zaś sprzeczne z ustawą. Należy zatem uznać, że art. 219, odnoszący się do wnoszenia opłaty przy złożeniu pisma, nie ma zastosowania w przypadku skargi składanej za pośrednictwem organu administracji. Sąd powinien poinformować stronę o wpłynięciu skargi, tak aby mogła wnieść stosowny wpis. Zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji w sposób istotny ograniczyło prawo do sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy P.p.s.a, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest, z wyjątkiem przypadków szczególnych przewidzianych przez ustawy, dzień wniesienia skargi do właściwego organu administracji, co niesie za sobą konsekwencje m.in. odnośnie liczenia terminów, w tym terminu do uiszczenia wpisu. Wniesienie skargi do właściwego organu jest bowiem równoznaczne z jej wniesieniem do sądu. Przewidziany w art. 219 ustawy obowiązek uiszczenia wpisu przy wniesieniu skargi odnosi się zatem do wszystkich skarg, z których większość składanych jest za pośrednictwem organu administracji, stosownie do cyt. przepisu. Gdy pismo wnoszone jest przez adwokata i podlega opłacie stałej, jak w niniejszej sprawie, w przypadku nieopłacenia skargi sąd stosuje art. 221 ustawy, zgodnie z którym odrzuca ją bez wezwania. Sąd I instancji nie naruszył zatem art. 219 § 1 i 2 oraz art. 221 ustawy P.p.s.a.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem autora skargi kasacyjnej, iż nie istnieje możliwość uiszczenia wpisu przy wniesieniu skargi na decyzję SKO w [...]. Możliwe jest bowiem uiszczenie takiej opłaty zarówno w kasie właściwego sądu, jak i na jego rachunek bankowy, natychmiast po wniesieniu skargi za pośrednictwem organu lub później, jednak w terminie otwartym do wniesienia skargi. Należy podkreślić, że wymóg podania sygnatury akt został ustanowiony aktem wykonawczym do ustawy P.p.s.a., nie samą ustawą, oczywiste jest zatem, że nawet w przypadku nieznajomości tej sygnatury, profesjonalny pełnomocnik skarżącego powinien zastosować się do przepisów aktu wyższego rzędu i opłacić skargę, podając pozostałe dane określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. Działanie takie nie stałoby w sprzeczności z ustawą, co sugeruje pełnomocnik skarżącego. Natomiast nieopłacenie skargi obliguje sąd do jej odrzucenia bez wezwania do uiszczenia wpisu, art. 221 ustawy P.p.s.a. nie przewiduje bowiem żadnych wyjątków.

Tytułem wyjaśnienia należy dodać, że uchylony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. stanowił, że wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie w sposób określony w ust. 1, po przekazaniu skargi sądowi. Przepis ten dotyczył więc skarg wnoszonych do sądu za pośrednictwem organu i przewidywał wezwanie do uiszczenia wpisu również stron działających za pośrednictwem adwokatów i radców prawnych, dostrzegając niedogodności w opłacaniu skarg wnoszonych za pośrednictwem organów administracji. Przepis ten został jednak uchylony przez Trybunał Konstytucyjny, co oznacza, że regulacja ta była niezgodna z przepisem art. 221 ustawy. Nie można zatem uwzględnić wniosku autora skargi kasacyjnej o zobowiązanie Sądu I instancji do wezwania pełnomocnika do uiszczenia wpisu od skargi. Ustawa P.p.s.a. nie przewiduje również informowania pełnomocnika o przekazaniu skargi sądowi przez organ administracji. Podkreślić należy, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt

SK 11/05, kwestionujące konstytucyjność § 5 ust. 2 cyt. rozporządzenia, weszło w życie dnia 17 marca 2006 r. Pełnomocnik strony, składając skargę w dniu 12 maja 2006 r. (data stempla pocztowego), nawet jeśli miał wątpliwości co do sposobu uiszczenia wpisu zgodnie z art. 219 ustawy P.p.s.a., przy zachowaniu należytej staranności mógł ustalić, jak w obecnym stanie prawnym należy dokonać tej czynności.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.