Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2706/11, w pkt I oddalił skargę W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2011 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia; w pkt II orzekł o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
W uzasadnieniu Sąd podał następujący stan sprawy: W. S. pismem z dnia 9 czerwca 2011 r. zatytułowanym "Podanie", skierowanym do Urzędu Gminy w K. wniósł o udzielenie informacji, co do przyczyn odmowy wydania karty KRUS. Jak wynika z dalszej części podania, strona domagała się wydania odbitki kserograficznej tej karty.
Pismem z dnia 10 czerwca 2011 r. Wójt Gminy K. udzielił odpowiedzi wskazując, iż karta KRUS znajduje się w placówce w W. Z treści pisma wynika nadto, iż w obecności strony odbyła się rozmowa telefoniczna pracownika Urzędu z pracownikiem KRUS w W. potwierdzająca powyższą okoliczność. Organ podał, że strona miała możliwość wglądu do dokumentów znajdujących się w W., to jest spisu kart ewidencyjnych przekazanych do placówki KRUS w W. Skarżący pismem z dnia 17 czerwca 2011 r. zatytułowanym "Zażalenie" zakwestionował stanowisko organu zawarte w piśmie z dnia 10 czerwca 2011 r., stwierdzając równocześnie, iż winno ono mieć formę postanowienia, gdyż posiada wszystkie niezbędne wymogi takiego aktu.
Postanowieniem z dnia 13 października 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, na podstawie art. 134 oraz 144 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność wniesionego zażalenia wskazując, że w niniejszej sprawie nie istnieje przedmiot zaskarżenia, co czyni wniesiony środek odwoławczy niedopuszczalnym. Nie jest bowiem postanowieniem pismo Urzędu Gminy K. z dnia 10 czerwca 2011 r.
Od tego postanowienia W. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ponownie podnosząc, że pismo Urzędu Gminy K. stanowi postanowienie, ponieważ rozstrzyga merytorycznie jego sprawę. Zaś braki w zakresie podstawy prawnej i pouczenia o środku zaskarżenia czynią wydane postanowienie wadliwym. Nadto podniósł, iż postanowienie organu pierwszej instancji rażąco narusza obowiązek organu wynikający z art. 73 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2706/11, oddalając skargę uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 134 oraz 144 k.p.a.
Zdaniem Sądu przesłanki określone w art. 73 § 1 k.p.a. dotyczą wyłącznie sytuacji, gdy żądane dokumenty dotyczą konkretnego postępowania administracyjnego, a więc trwającego, bądź zakończonego. Natomiast żądanie skarżącego dotyczyło konkretnego dokumentu: karty KRUS. Sąd wskazał, że problematykę tę reguluje ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 2008, Nr 50 Poz. 291), która w art. 42 przewiduje, iż KRUS prowadzi ewidencję okresów podlegania ubezpieczeniu i opłacania składek za każdego ubezpieczonego. Osoba zainteresowana ma prawo wglądu do ewidencji w zakresie dotyczącym jej spraw oraz zgłaszania uwag i zastrzeżeń. Zatem Sąd stwierdził, że to w tym trybie skarżący mógł domagać się realizacji swoich uprawnień.
Wobec tego Sąd pierwszej instancji uznał, że nie ma podstaw do twierdzenia, aby w stosunku do skarżącego było wymagane wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu prawidłowo organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych, to jest brak postanowienia, od którego przysługiwałoby zażalenie.
Od pkt I wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył W. S., wnosząc o jego uchylenie w tej części i w tym, zakresie przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest:
- 1) art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270) w związku z art. 65 § 1 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie polegające na nieprzekazaniu podania do innego organu zgodnie z właściwością, a ewentualnie:
- 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 74 § 2 w związku z art. 124 § 1 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że z uwagi na to, iż w Urzędzie Gminy K. nie znajdowały się dokumenty, których wydania żądał skarżący, wystąpił brak podstaw do wydania postanowienia,
- 3) art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji nieodniesienie się przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów skarżącego sformułowanych w skardze oraz przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu faktycznego niezgodnego ze stanem faktycznym ustalonym przez organ.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej raz jeszcze podniesiono, że pismo z dnia 10 czerwca 2011 r. Wójta Gminy K. spełnia przesłanki do uznania, że było to postanowienie, w związku z czym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie błędnie stwierdziło niedopuszczalność zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej postawiony został zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem decyzja podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie nie można Sądowi pierwszej instancji postawić skutecznie tego zarzutu, gdyż nie dopuścił się naruszenia, które miałoby wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Sąd zasadnie podzielił stanowisko organu, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością zażalenia z przyczyn przedmiotowych, wskazując i wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygniecie – zgodnie z art. 141 § 4 powołanej ustawy.
Wobec tego uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej o naruszeniu w zaskarżonym wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają usprawiedliwionych podstaw.
Wskazać należy, że niedopuszczalność odwołania o charakterze przedmiotowym występuje w sytuacjach, gdy czynność organu administracji publicznej nie jest rozstrzygnięciem, a stanowi na przykład czynność materialno – techniczną. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zaskarżone "zażaleniem" pismo Wójta Gminy K. z dnia 10 czerwca 2011 r. jest bowiem w istocie odpowiedzią na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Analiza jego treści prowadzi do wniosku, że ma ono charakter stricte informacyjny, organ udzielił w nim bowiem odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 9 czerwca 2011 r. i podał przyczynę odmowy wydania kserokopii karty KRUS, o co skarżący wnosił w tym wniosku. Uznać zatem należy, że od takiego pisma nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, bowiem nie przewiduje go Kodeks postępowania administracyjnego, jak również ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Przypomnieć natomiast należy, że zażalenie jest niedopuszczalne między innymi wtedy, gdy ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia takiego środka zaskarżenia. Zatem zaskarżenie zażaleniem pisma Wójta Gminy K. – mającego charakter wyłącznie informacyjny – nie jest dopuszczalne. Wobec tego uznać należy, że organ dokonując oceny zażalenia strony we wstępnej fazie postępowania odwoławczego prawidłowo uznał, iż zachodzi niedopuszczalność zażalenia. Stwierdzenie bowiem braku istnienia aktu administracyjnego w dacie wniesienia zażalenia, od którego skarżący mógłby wnieść środek zaskarżenia jest podstawą do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia z przyczyn przedmiotowych.
Należy także zwrócić uwagę, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) przewiduje wydanie aktu administracyjnego – decyzji jedynie w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie takiej informacji i w takich sytuacjach do decyzji tych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 ust. 1 i 2). Jednakże pismo Wójta Gminy K. z dnia 10 czerwca 2011 r. nie rozstrzyga żadnej z tych kwestii, co oznacza, iż nie może mieć formy decyzji, od której przysługują stosowne środki zaskarżenia. Nie może mieć także formy postanowienia, o którym mowa w art. 73 § 2 K.p.a.
Wobec tego stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że zażalenie skarżącego jest niedopuszczalne, a organ nie naruszył prawa wydając zaskarżone postanowienie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.