Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2017 r. (sygn. akt II SA/Op 40/17), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu – orzekając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") – oddalił skargę M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, M. P. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- 1. art. 134 § 1 (cyt.): "u.p.s.a." w zw. z art. 128 k.p.a. i 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a., 9 k.p.a., 64 § 2 k.p.a. - poprzez oddalenie skargi administracyjnej pomimo działania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w sposób sprzeczny z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie i sprzecznie ze słusznym interesem obywatela w ten sposób że, organ lI instancji pomimo wiedzy, że odwołanie zostało złożone przez skarżącego z nieznacznym uchybieniem terminu do jego złożenia tj. w dniu 7.03.2016 r. zamiast do dnia 4.03.2016 r. nie podjął działań polegających na wyjaśnieniu wątpliwości co do zakresu złożonego przez skarżącego podania (odwołania), oczekując upływu 7 dniowego terminu do pisemnego, jasnego sformułowania wniosku o przywrócenie terminu, którego termin w chwili otrzymania odwołania przez organ II instancji nie nadszedł, celem osiągnięcia skutku w postaci uchybienia przez skarżącego terminu do złożenia odwołania, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że w sprawie doszło do przekroczenia terminu określonego w 58 § 2 k.p.a. i spowodowało naruszenie praw konstytucyjnych skarżącego a art. 78 konstytucji RP w zw. z art. 15 k.p.a. tj. prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji oraz art. 45 ust. 1 konstytucji tj. merytorycznego rozpoznania sprawy przez niezawisły Sąd,
- 2. art. 58 § 1 k.p.a. - poprzez błędną jego wykładnię w zakresie przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w następstwie niewłaściwej oceny okoliczności wpływających na jej spełnienie polegającej na przyjęciu, poprzez stwierdzenie, że niezawinienie musi polegać na ciężkiej do przezwyciężenia okoliczności niezależnej od skarżącego, która musi trwać przez cały bieg terminu przewidzianego do dokonania czynności procesowej.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2016 r.
Ponadto, adwokat J. S., działająca na podstawie udzielonego skarżącemu prawa pomocy, wnosiła o przyznanie jej kosztów zastępstwa adwokackiego, oświadczając, że koszty tej pomocy prawnej nie zostały pokryte ani w całości ani w części.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Zostały one oparte wyłącznie na postawie kasacyjnej, określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. to jest na naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty te okazały się nieuzasadnione, a przepis, wskazany jako "art. 134 § 1 "u.p.s.a.", poprzez fakt, że autor skargi kasacyjnej nie podał ani pełnej nazwy aktu, ani daty i miejsca jego publikacji, był całkowicie niezrozumiały. Informująco skład orzekający pragnie w tym miejscu wyjaśnić, że ustawa – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi jest tradycyjnie określana skrótem: "p.p.s.a." zaś ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - "p.u.s.a.".
W analizowanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu Wojewódzkiego było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2016 r., nr [...] odmawiające M.P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] orzekającej o obowiązku zapłaty kwoty [...] zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem, oszacowaniem pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...], należącego do skarżącego. Istotne zatem w tym przypadku było to, że odwołanie od powyższej decyzji skarżący wniósł w dniu 7 marca 2016 r. (poniedziałek) podczas, gdy termin do wniesienia odwołania upływał w dacie 4 marca 2016 r. (piątek), a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony dopiero w dniu 5 września 2016 r., podczas, gdy wniosek taki winien być wniesiony w terminie 7 dni, licząc od dnia 8 marca 2016 r. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym – po myśli art. 58 § 2 k.p.a. – prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Powyższe przepisy są całkowicie czytelne i zrozumiale. Podnieść też trzeba, że są to przepisy proceduralne a zatem muszą być wykładane w sposób ścisły i dokładny. Nie może bowiem zachodzić taka sytuacja, że jednym przypadku przepisy te były przestrzegane a w innym – nie. Zatem w sytuacji, gdy mamy do czynienia z przepisami procesowymi jakakolwiek ich inna wykładnia aniżeli językowa nie jest dopuszczalna i okoliczność ta nie ma nic wspólnego z naruszeniem praw gwarantowanych konstytucyjnie stronie postępowania.
Poza tym, jak wyżej wspomniano, przedmiotem kontroli w tym postępowaniu było postanowienie odmawiające M.P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania a nie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z tego też powodu zarzucanie organowi braku podjęcia działań, polegających na wyjaśnianiu wątpliwości, dotyczących zakresu odwołania (art. 7 k.p.a.) i podnoszenie argumentu, że odwołanie zostało złożone przez skarżącego tylko z nieznacznym uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia (art. 8 i 9 k.p.a.), było nie tylko wadliwe, ale przede wszystkim całkowicie zbędne. Dodać też przy tym trzeba, że w analizowanym przypadku nie zachodziła konieczność wzywania odwołującego się do usunięcia braków formalnych odwołania(art. 64 § 2 k.p.a.) bo wniesienie odwołania z uchybieniem terminu nie jest tego rodzaju brakiem.
Zauważyć też wypada, iż skarżący był pouczony o trybie zaskarżenie doręczonej mu decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] a okoliczność, iż zbagatelizował warunki, których dochowanie jest niezbędne do skutecznego wniesienia odwołania, nie może w żaden sposób dowodzić naruszenia przez organ – i to w istotny sposób - wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.
W rezultacie skoro wniosek o przywrócenie terminu został w tym przypadku wniesiony z opóźnieniem (bo upływie 7 dni od daty ustania przyczyny uniemożliwiającej wniesienie odwołania) to – już tylko z tej przyczyny formalnej – nie mógł być on uwzględniony a zatem okoliczność czy opóźnienie we wniesieniu odwołania było przez skarżącego zawinione, czy też nie, było okolicznością tym przypadku obojętną.
W związku z powyższym zarzuty kasacyjne oparte na art. 128, 58 § 1 i 2 w zw. z art. 7,8, 9 oraz art. 64 § 2 k.p.a. należało uznać za nie uzasadnione, a co skutkowało oddaleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej - na podstawie art. 184 p.p.s.a.