Uzasadnienie
Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA 38/03 uwzględnił skargę Prokuratora Okręgowego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2002 r., nr [...].
Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy doręczony został Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Warszawie w dniu 20 kwietnia 2005 r.
Następnie w dniu 22 maja 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga E. F. i M. S. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Warszawie z tytułu niewykonania wyroku sądu z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA 38/03.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej odrzucenie podnosząc, ze skarżące nie były i nie są stronami postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Dzielnicy Gminy Warszawa – [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r. Nie były one również stronami postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pod sygn. akt I SA 38/03, zakończonego wyrokiem z dnia 28 grudnia 2004 r. Organ wskazał, że skarżące są najemczyniami lokalu w budynku położonym przy ul. [...], którego dotyczy sprawa oraz zainteresowane są kupnem lokalu w tym budynku. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wnioskodawczynie posiadają w sprawie jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Z tego względu nie były uznane za stronę postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę zważył, iż zgodnie z treścią art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
W ocenie sądu skarga E. F. i M. S. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Warszawie z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA 38/03 jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, wniesiona bowiem został przez podmioty nieposiadające legitymacji do jej złożenia.
Sąd zaznaczył, że zarówno E. F., jak i M. S. nie były stronami postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], która następnie została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 grudnia 2004 r.
Wnioskodawczynie nie zostały również uznane za strony postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który rozpoznawał skargę Prokuratora Okręgowego w Warszawie na powołaną decyzję z dnia [...] listopada 2002 r. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2004 r., sygn. akt I SA 38/03 sąd odmówił E. F. i M. S. dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym na prawach strony uznając, że jako najemcy lokalu znajdującego się w budynku przy ul. [...], nie mają one w sprawie interesu prawnego.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika ponadto, że kwestia interesu prawnego E. F. była rozstrzygana przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 2 października 2000 r., sygn. akt IV SA 1934/97 stwierdził, że E. F. będąc najemcą lokalu w budynku przy ul. [...] nie ma przymiotu strony, a więc i legitymacji procesowej do wystąpienia ze skargą na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o zwrocie budynku i ustanowienia wieczystego użytkowania gruntu na rzecz następców prawnych byłych właścicieli.
Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2006 r. E. F. i M. S. złożyły skargę kasacyjną, w której wniosły o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Pełnomocnik skarżących zarzuciła postanowieniu:
- 1. naruszenie prawa materialnego polegające na pominięciu art. 138 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami, przesądzającego istnienie interesu prawnego po stronie skarżących jako najemczyń mieszkania kwaterunkowego w sprawach dotyczących zwrotu nieruchomości na rzecz osób fizycznych, co doprowadziło do wadliwej interpretacji art. 28 k.p.a., definiującej przymiot strony postępowania administracyjnego;
- 2. naruszenie prawa procesowego mające wpływ na ostateczny wynik sprawy, polegające na błędnej interpretacji art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a, co jest konsekwencją wadliwego zastosowania i interpretacji przepisów prawa materialnego, o którym mowa w pkt 1 zarzutów kasacji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż interes prawny E. F. (a także M. S.), który powoduje po jej stronie aktywność w zakresie wyżej opisanego postępowania, wynika ze zmiany jej statusu z najemcy na podstawie nakazu kwaterunkowego na najemcę lokalu "zwróconego" na rzecz osób fizycznych, co pociąga za sobą negatywne skutki prawne. Na mocy art. 138 ust. 2 u.g.n. w razie prawomocnego zwrotu nieruchomości na rzecz byłych właścicieli prawo najmu lokalu wygasa. Naczelny Sąd Administracyjny w Uchwale z dnia 13.10.2003 r. (OPS 6/03) wyjaśnił, że zmiana statusu oznaczająca de facto pogorszenie warunków prawnych korzystania z lokalu przesądza istnienie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie odwołał się w ogóle do uchwały, o której mowa powyżej, przesądzającej kwestię o znacznej doniosłości prawnej w celu ujednolicenia orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii przymiotu strony po stronie "najemców kwaterunkowych" w procesach o charakterze uwłaszczeniowym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Przepis powyższy przyznaje uprawnienie do wniesienia skargi w tym przedmiocie jedynie stronie postępowania. Tymczasem, jak wynika z orzeczeń wydanych w niniejszej sprawie, E. F. i M. S. nie były nigdy uznane za strony postępowania administracyjnego, nie zostały również dopuszczone do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 9 września 2004 r., (sygn. akt OZ 399/04) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżących na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2004 r. (sygn. akt I SA 38/03) odmawiające dopuszczenia E. F. i M. S. do udziału w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny powołał się przy tym na ocenę prawną wyrażoną wcześniej przez ten Sąd w wyroku z dnia 2 października 2000 r. (sygn. akt IV SA 1934/97). W powyższym postanowieniu z dnia 9 września 2004 r. Sąd nie podzielił również stanowiska skarżących, iż stan ten zmienia uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2003 r. (sygn. akt OPS 6/03), gdyż dotyczy ona zwrotu nieruchomości wywłaszczonych. W sprawie niniejszej przedmiotowa nieruchomość została zaś objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945. o własności i użytkowaniu gruntu na obszarze m.st. Warszawy.
W przywołanym wcześniej wyroku z dnia 2 października 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności z tego względu, iż wnioskodawczyni nie ma przymiotu strony. W wyroku powyższym Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, iż E. F. jako najemca lokalu w budynku przy ul. [...] w Warszawie nie jest stroną postępowania.
Mając powyższe na uwadze oraz art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia - należy podzielić pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2006 r., iż E. F. i M. S., jako najemcy lokalu, nie posiadają legitymacji do złożenia skargi w sprawie wymierzenia organowi grzywny na podstawie 154 § 1 w/w ustawy.
Prawidłowo zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2006 r. odrzucił ich skargę jako niedopuszczalną.
Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną należało oddalić.