Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 września 2016 r., II SA/Gd 301/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skarg J.I. i J.N., stwierdził nieważność § 1 ust. 2 uchwały Rady Miasta Sopotu z dnia 30 stycznia 2009 r., Nr XXIII/301/2019, w przedmiocie podwyższenia stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych stanowiących własność gminy.
Następnie Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 26 października 2018 r., I OSK 226/17, uchylił powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wskazując, że w sprawie nie wyjaśniono, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżących.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z 20 lutego 2019 r., odrzucił skargę skarżących. Sąd I instancji wskazał, że z uwagi na ustanowienie udziałów w użytkowaniu wieczystym nieruchomości gruntowej oraz odrębnych praw własności do lokali mieszkalnych przed wejściem w życie zaskarżonej uchwały, jej zapisy nie znajdują zastosowania do sytuacji prawnej skarżących, w związku z czym nie mają oni interesu prawnego wymaganego do złożenia skargi.
Od ww. postanowienia skarżący złożyli skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie:
1/ art. 232 k.c. w zw. z art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2204), dalej u.g.n., w zw. z art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2018 r. poz. 1916), dalej k.w.h., przez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że prawo użytkowania wieczystego powstało z chwilą dokonania wpisów w księgach wieczystych (4 marca 1998 r. i 14 kwietnia 1999 r.), podczas gdy prawo to powstało w związku z wpisem w księdze wieczystej ze skutkiem od dnia 5 czerwca 2014 r., tj. w dacie złożenia przez Skarżących wniosków o wpis;
2/ art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 506), dalej u.s.g., w zw. z art. 76 ust. 1 u.g.n., przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący nie mają interesu prawnego w sprawie, podczas gdy prawo użytkowania wieczystego powstało już po wejściu w życie zaskarżonej uchwały;
3/ art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g., przez przyjęcie, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżących;
3/ art. 106 § 3 p.p.s.a. przez nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczność daty powstania prawa użytkowania wieczystego;
4/ art. 141 § 4 p.p.s.a., przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia bez podania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie przyjęcia, że prawo użytkowania wieczystego powstało odpowiednio w dniu 4 marca 1998 r. i w dniu 14 kwietnia 1999 r.;
5/ art. 365 § 1 k.p.c. przez pominięcie przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia faktu związania Sądu prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 19 września 2014 r. w zakresie bezskuteczności wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości dokonanego w dniu 30 czerwca 2011 r. z uwagi na nieistnienie prawa użytkowania wieczystego w tej dacie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miasta Sopotu wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skuteczne złożenie skargi do sądu administracyjnego uzależnione jest od wykazania przez stronę skarżącą interesu prawnego naruszonego zaskarżonym aktem administracyjnym. W przypadku określenia stawek procentowych opłaty rocznej za nieruchomości gruntowe o istnieniu interesu prawnego przesądza treść art. 76 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym stawka procentowa opłaty rocznej za nieruchomości gruntowe może być podwyższona zarządzeniem wojewody w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub uchwałą odpowiedniej rady lub sejmiku w stosunku do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Podwyższenie stawki procentowej może nastąpić tylko przed oddaniem nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste.
Tym samym o istnieniu interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały o podwyższeniu stawek procentowych opłaty rocznej za nieruchomości gruntowe decyduje moment oddania nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że użytkowanie wieczyste, którego dotyczy obowiązek ponoszenia opłat rocznych, związane było z ustanowieniem odrębnej własności lokali nr [...] i [...] położonych przy ul. [...], co nastąpiło odpowiednio w dniach [...] marca 1998 r. i [...] kwietnia 1999 r. Tym samym kwestia opłat rocznych nie mogła być regulowana zaskarżoną uchwałą, która została uchwalona w dniu 30 stycznia 2009 r. Tym samym Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżący nie legitymowali się interesem prawnym umożliwiającym im skuteczne wniesienie skargi i odrzucił złożoną skargę.
W konsekwencji powyższego za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 232 k.c. w zw. z art. 27 u.g.n. w zw. z art. 29 k.w.h., art. 101 ust. 1 s.g. w zw. z art. 76 ust. 1 u.g.n. oraz art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a..
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji wyjaśnił, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło w związku z nabyciem własności odrębnych lokali i uwidocznieniem związanego z nimi prawa użytkowania wieczystego w księgach wieczystych tych lokali. Oznacza to, że tok rozumowania Sądu został dostatecznie wyjaśniony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Za niezasadne należało również uznać zarzuty art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz art. 365 § 1 k.p.c. Zgodnie z drugim z przywołanych przepisów orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że dla innych sądów i organów wiążąca jest sentencja orzeczenia, a nie ustalenia przyjęte w uzasadnieniu tego orzeczenia. Tym samym w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z orzeczenia Sądu Rejonowego w Sopocie z 19 września 2014 r. Dowód ten nie mógł się bowiem przyczynić do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, które mogłyby wystąpić w rozpoznawanej sprawie.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 181 § 2 i art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.