Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11.05.2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę A.S., L.M. i A.B. na bezczynność Burmistrza Miasta Ciechocinka w przedmiocie "wykonania czynności polegającej na niezwłocznym dochodzeniu zapłaty na rzecz Gminy Ciechocinek kwoty 500.000zł. wynikającej z kary umownej, do której to zapłaty zobowiązany jest nabywca nieruchomości położonych na terenie miasta Ciechocinek, działka nr [...]". W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na podstawie art. 101 ust.1 i art. 101a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), które stanowią, że skargę na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone daną uchwałą lub zarządzeniem.
Skargę wnieść można także w sytuacji, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Zdaniem Sądu z powołanych przepisów wynika w sposób jednoznaczny, że skarga na bezczynność organu gminy może dotyczyć jego działalności w takim zakresie, w jakim obowiązujące przepisy prawa nakładają na ten organ obowiązek podjęcia stosownych uchwał bądź zarządzeń. Możliwość uwzględnienia skargi złożonej w niniejszej sprawie wymagałoby zatem wskazania unormowania, z którego wynika obowiązek wydania zarządzenia przez Burmistrza Miasta Ciechocinka i równoczesnego wykazania związku przyczynowego między bezczynnością tego organu gminy w wykonywaniu tych czynności, a naruszeniem interesu prawnego czy uprawnienia skarżących.
Sąd stwierdził, że wskazanie takiego przepisu nie nastąpiło, a żadna z norm, na które powołano się w skardze, nie daje podstaw, aby wywieść dla organu obowiązku wydania stosownego zarządzenia dotyczącego dochodzenia zapłaty kary umownej. Tym samym, w ocenie Sądu, niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, co skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.".
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnieśli A.S., L.M. i A.B., prawidłowo reprezentowani, zarzucając Sądowi naruszenie prawa materialnego, to jest § 122 ust. 1 i 2 Statutu Gminy Miejskiej Ciechocinek, przez przyjęcie, że brak jest przepisu nakazującego Burmistrzowi podjęcie żądanej przez skarżących czynności.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podkreślił, iż Sąd I instancji niewłaściwie obarczył skarżących obowiązkiem wykazania norm prawnych, z których wynikałby obowiązek Burmistrza do podjęcia żądanych czynności. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną taki obowiązek stanowi naruszenie art. 106 § 3 P.p.s.a., bowiem prowadziłoby do przyjęcia, że skarżący zobowiązani byli do przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie.
Ponadto podniesiono, iż § 122 ust. 1 i 2 Statutu Gminy stanowią normy prawa powszechnie obowiązującego, z których wynika, że Burmistrz podejmuje rozstrzygnięcia w formie zarządzeń i decyzji oraz, iż w formie zarządzeń rozstrzygane są sprawy należące do kompetencji Burmistrza, wynikające z ustaw oraz z przepisów szczególnych wydanych na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych. Zdaniem autora skargi kasacyjnej Statut Gminy stanowi akt prawa powszechnie obowiązującego, a ponadto obowiązek dokonania żądanej przez skarżących czynności wynika z innych przepisów, rangi ustawowej, a to art. 7 Konstytucji RP, art. 30 ust. 2 pkt 3, art. 50 i art. 60 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 44 ust. 1 ustawy o finansach publicznych oraz art. 70¹ § 4 K.c.
Wnoszący skargę kasacyjną powołał się także na uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.09.1994 r., sygn. akt W 10/93, z której wynika, że jeśli akt organu gminy otrzymał formę prawą aktu władczego wydawanego na podstawie przepisów prawa administracyjnego, to niezależnie od charakteru kształtowanych nim stosunków prawnych oraz ewentualnych skutków – także w dziedzinach regulowanych prawem cywilnym – podlega procedurze nadzoru administracyjnego. Zdaniem skarżących w niniejszej sprawie wydanie lub niewydajnie żądanego zarządzenia ma charakter władczy bowiem wiąże się z wykonywaniem zadań publicznoprawnych w zakresie gospodarowania mieniem komunalnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a zakres spraw w jakich kontrola ta się odbywa wskazany został w art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, iż przedmiot niniejszego postępowania – czyli brak działania Burmistrza Miasta Ciechocinka w przedmiocie wydania zarządzenia nakazującego zapłatę kary umownej za niewykonanie przez inwestora warunków przetargu na sprzedaż nieruchomości znajdującej się w zasobie gminy – nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej, a zatem skarga na bezczynność w tym przedmiocie nie znajduje się we właściwości sądów administracyjnych. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić.
Trzeba bowiem zauważyć, iż wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, przedmiot niniejszej sprawy w żadnym przypadku nie może być uznany za czynności z zakresu administracji publicznej. Konieczność zapłaty kary umownej, której to czynności w istocie domagają się skarżący, wynika bowiem bezsprzecznie z aktu o charakterze cywilnoprawnym, jakim była umowa sprzedaży nieruchomości położonej w Ciechocinku, zawartej między Gminą a osobą, która wygrała przetarg na tę nieruchomość. Sprzedaż taka potwierdzona została aktem notarialnym, na który strony powołały się w skardze. Czynność ta obwarowana wprawdzie została szeregiem warunków, jakie miał spełnić podmiot nabywający nieruchomość, jednakże nie można w żaden sposób przyjąć, że ich niespełnienie powoduje po stronie Burmistrza obowiązek wydania jakiegokolwiek aktu lub podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej. Na obowiązek taki nie wskazuje żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa, co podkreślił Sąd I instancji, a co – niezasadnie – negują skarżący.
Przepisy Statutu Gminy, na który powołano się w skardze kasacyjnej, regulują jedynie uprawnienia i obowiązku Burmistrza jako organu wykonawczego Gminy, działającego w ramach czynności nakładanych na niego przepisami ustaw. Ewentualne dochodzenie kary umownej od podmiotu będącego stroną umowy sprzedaży nieruchomości czynnością taką nie jest, a zatem nie można stwierdzić, aby powołany przepis został w jakikolwiek sposób naruszony.
Mając na uwadze powyższe i uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.