Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 31 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1717/12

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 215/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę L.K. na pismo Zastępcy Dyrektora Departamentu Orzecznictwa, Legislacji i Skarg Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 30 listopada 2011 r. nr [...].

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż L.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wskazał, że jej przedmiotem jest decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Organ podniósł, że przedmiotem skargi L.K. nie jest decyzja, postanowienie, czy czynność, lecz pismo Zastępcy Dyrektora Departamentu Orzecznictwa, Legislacji i Skarg Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 30 listopada 2011 r. nr [...] Organ podał również, że wskazane wyżej pismo jest pismem informującym, dotyczącym kompetencji organu ochrony danych osobowych i wskazującym jednocześnie właściwe przepisy w kwestii podnoszonej w piśmie z dnia 28 października 2011 r. skierowanym do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Wydając zaskarżone postanowienie Sąd I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na:

1. 1. decyzje administracyjne;
2. 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tych przypadkach.

W ocenie Sądu I instancji, pismo Zastępcy Dyrektora Departamentu Orzecznictwa, Legislacji i Skarg Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 30 listopada 2011 r. nr [...], będące przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, nie należy do aktów i czynności wymienionych w 3 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd wojewódzki podkreślił, że powyższe pismo zawiera wyłącznie informację na temat kompetencji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wynikających z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t. j. Dz. U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.). Zawiera również wskazanie dotyczące trybu oraz właściwych organów i sądów w przypadku, gdy doszło do popełnienia czynu noszącego znamiona przestępstwa, oraz gdy naruszone zostały prawa majątkowe. Pismo to ma zatem wyłącznie charakter informacyjny i nie posiada cech indywidualnego rozstrzygnięcia w sprawie z zakresu administracji publicznej.

1. 1. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł L.K.
2. a) art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi na czynność organu w przedmiocie wydania pisma (czynności z zakresu administracji publicznej) z powołaniem się na brak przedmiotowego pisma w zakresie kognicji sądów administracyjnych, w sytuacji kiedy z art. 3 § 2 pkt 4 wynika, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają akty i czynności inne niż wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-3, a więc nie mające charakteru decyzji lub postanowień;
3. b) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez wadliwe skonstruowanie uzasadnienia, polegające na braku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia;
4. c) art. 62 ust. 3 w zw. z art. 91 § 1 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy w opinii skarżącego skarga zasługiwała na nadanie jej biegu i poddanie jej merytorycznej ocenie na rozprawie.
5. 2. naruszenie prawa materialnego tj:
6. a) art. 12 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, która wskazuje na kompetencje Generalnego Inspektora Danych Osobowych, a mianowicie prowadzenie kontroli zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych.

Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Z ustaleń faktycznych niniejszej sprawy bezspornie wynika, że przedmiotem skargi L.K. było pismo z dnia 30 listopada 2011 r. informujące go o braku kompetencji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie wniosku skarżącego dotyczącego ustalenia numeru PESEL. Pismo to miało wyłącznie charakter informacyjny. Nie stanowiło natomiast decyzji administracyjnej, gdyż nie zawierało wszystkich elementów konstytutywnych takiej decyzji, w tym w szczególności rozstrzygnięcia o istocie sprawy. W sprawach z zakresu ochrony danych osobowych rozstrzygnięcie o istocie sprawy nie może być dorozumiane, bowiem decyzja administracyjna nie jest jedyną formą działania administracji, w jakiej następuje załatwienie tej kategorii spraw indywidualnych. Każda z dopuszczalnych w tym zakresie form działania organu powinna mieć miejsce w ściśle określonych sytuacjach oraz mieć przewidzianą dla nich treść, jak również odpowiadać warunkom formalnym określonym w prawie dla każdej z nich.

Należy bowiem zaznaczyć, że organy administracji działają na podstawie i w granicach prawa, zatem każde ich władcze działanie musi mieć ustawową podstawę prawną. Zasadniczym bowiem celem postępowania administracyjnego jest dokonanie przez kompetentny organ administracji publicznej władczej konkretyzacji abstrakcyjnej normy prawa administracyjnego materialnego wobec indywidualnie określonego podmiotu w danym stanie faktycznym. W doktrynie prawa akcentuje się, że o tym, czy organ będzie władny do załatwienia indywidualnej sprawy w procesowej formie decyzji przesądza w szczególności treść przepisów prawa materialnego, z których imiennie określone osoby wywodzą swój interes prawny. W okolicznościach niniejszej sprawy, mając na uwadze przedmiot zaskarżonego aktu podkreślić należy, że w przepisach ustawy o ochronie danych osobowych brak jest podstawy prawnej roszczeń o ustalenie numeru PESEL. Brak w ustawie o ochronie danych osobowych przepisu, który mógłby stanowić podstawę materialnoprawną załatwienia wniosku strony czyni niedopuszczalnym wydanie decyzji.

Oznacza to, że skierowane do strony pismo informujące o braku przesłanek do rozpoznania wniosku – wbrew wywodom skargi kasacyjnej - nie stanowi decyzji administracyjnej. Pismo to nie jest również żadnym z pozostałych aktów podlegających w świetle art. 3 P.p.s.a. kontroli sądu administracyjnego. Samo bowiem udzielenie wyjaśnień i zajęcie stanowiska w sprawie nie stanowi rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie.

Stwierdzić zatem wypada, że skoro w złożonej skardze kasacyjnej nie wykazano, aby stanowisko Sądu I instancji w zakresie uznania braku kognicji sądu administracyjnego, było błędne, to tym samym nie można było uznać za zasadne naruszenia przez ten Sąd art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. jest również nieusprawiedliwiony. Zgodnie z powołanym przepisem, uzasadnienie wyroku (postanowienia) powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji zastosował się do dyspozycji tego przepisu, gdyż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, chociaż lakoniczne, dostatecznie motywuje stanowisko w zakresie podstawy prawej rozstrzygnięcia (art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a.) wraz z zastosowaną interpretacją przepisów.

Za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 12 ustawy o ochronie danych osobowych, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając skargę z powodu jej niedopuszczalności, nie stosował prawa materialnego, w tym również w/w przepisu.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Brak jest również w przedmiotowej sprawie podstaw prawnych do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W art. 209 P.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 P.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie WSA kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07).