Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. Ś. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia rozkazu personalnego o wyznaczeniu na stanowisko służbowe.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał na treść art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) powoływanej dalej jako P.p.s.a. i stwierdził, że zawiera on zamknięty katalog aktów i czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, natomiast w § 3 tego artykułu znajduje się odesłanie do regulacji szczególnych, które przewidują drogę sądowoadministracyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie mając na uwadze powyższą regulację powołał art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892) zgodnie, z którym skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzje w sprawach wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji.
W ocenie Sądu, skoro ustawa wyłącza kognicję sądów administracyjnych, a tym samym możliwość wniesienia skargi, w sprawach, których przedmiotem jest wyznaczenie żołnierza zawodowego na inne stanowisko służbowe, to tym samym wyłączona została możliwość zaskarżenia decyzji wydanych w nadzwyczajnych trybach wzruszenia decyzji przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego (w tym wygaśnięcia decyzji - art. 162 kpa), które za swój przedmiot mają wyznaczenie żołnierza na inne stanowisko służbowe.
Z tego powodu Sąd odrzucił skargę M.Ś. na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.
Od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. Ś., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżając postanowienie w całości, zarzucił:
- I. naruszenie prawa materialnego:
- 1) art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dnia 11 września 2003 r., poprzez jego błędną wykładnię w wyniku przyjęcia, że skoro ustawodawca w wymienionym przepisie wyłącza kognicję sadów administracyjnych w sprawach, których przedmiotem jest wyznaczenie żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe, to tym samym wyłączona jest możliwość zaskarżenia decyzji stwierdzającej wygaśnięcie takiej decyzji, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że dotyczy on jedynie skarg na decyzje w sprawach wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe, a nie jest nim objęta skarga na decyzje w sprawach wygaśnięcia decyzji;
- 2) w razie nieuwzględnienia powyższego zarzutu, skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 8 ust. 2 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowania skutkujące naruszeniem:
- a) art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
- b) art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
- c) art. 77 ust. 2 i art. 45 ust. 1, art. 30, art. 8 ust. 1 i 2, art. 178 ust. 1, art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Powołując się na te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jednocześnie skarżący wystąpił w skardze kasacyjnej z wnioskiem o przedstawienie przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu co do zgodności art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dnia 11 września 2003 r. o treści: "Skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzje w sprawach wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji" z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, a w szczególności z zasadami prawa do sądu i zasadą proporcjonalności wyrażonymi odpowiednio w art. 77 ust. 2 i art. 45 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określa art. 183 § 2 P.p.s.a.
Stwierdzając, że w niniejszej sprawie przesłanki te nie zachodzą Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do kontroli zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.
W skardze kasacyjnej zakwestionowano orzeczenie Sądu pierwszej instancji oparte na stwierdzeniu niewłaściwości sądu administracyjnego do rozstrzygania skarg od decyzji Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w przedmiocie wygaśnięcia rozkazu personalnego o wyznaczeniu na stanowisko służbowe żołnierza zawodowego.
Art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wyłącza wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzje w sprawach wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego żołnierza zawodowego.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w skardze kasacyjnej, że przez sam fakt, iż przedmiotem kontroli nie jest decyzja wydana w postępowaniu zwykłym, lecz rozstrzygnięcie zapadłe wskutek zastosowania art. 162 § 1 pkt 1, sprawa sytuowana jest poza katalogiem wskazanym w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Należy zauważył, że postępowanie prowadzone w trybie art. 162 kpa ma na celu w istocie ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej w przypadku zaistnienia odpowiednich ku temu przesłanek.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skoro ustawa wyłącza kognicję sądów administracyjnych, a tym samym możliwość wniesienia skargi, w sprawach, których przedmiotem jest wyznaczenie na stanowisko służbowe żołnierza zawodowego, które to sprawy posiadają przymiot wynikających z podległości służbowej, to tym samym wyłączona została możliwość zaskarżania decyzji wydanych w nadzwyczajnych trybach wzruszania decyzji przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego (w tym wygaśnięcia decyzji), jeżeli decyzja będąca przedmiotem takiego postępowania za swój przedmiot ma właśnie wyznaczenie żołnierza na inne stanowisko służbowe.
W konsekwencji więc należy przyjąć, że decyzja w przedmiocie wygaśnięcia rozkazu personalnego o wyznaczeniu na stanowisko służbowe jest decyzją, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Za niezasadny należy tez uznać zarzut niewłaściwego zastosowania art. 8 ust. 2 pkt 1 skutkujący naruszeniem powołanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy zasadniczej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przywołać stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 9 czerwca 1998 r. sygn. akt K 28/97 (OTK ZU 1998, nr 4, poz. 50). Rozważając zakres dopuszczalnego konstytucyjnie ograniczenia prawa do sądu żołnierza zawodowego w sprawach służby wojskowej żołnierzy zawodowych Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę na istotę stosunku prawnego jakim jest stosunek służbowy łączący żołnierza zawodowego z organami państwa. Stosunek ten oparty jest na podporządkowaniu organom wojskowym i możliwości jednostronnego kształtowania statusu żołnierzy zawodowych przez te organy. Jednakże należy odróżnić sprawy podległości służbowej, należące do sfery wewnętrznej administracji publicznej od spraw ze stosunku służbowego, w których jednostka, dochodząc swoich praw, występuje jako wyodrębniony podmiot praw i obowiązków, które dotyczą praw jednostki wobec organów państwowych, jakie przysługują jej w ramach stosunku służbowego i określają treść tego stosunku.
Opowiadając się za dopuszczalnym ograniczeniem prawa do sądu żołnierza zawodowego w sprawach wyznaczenia, zwolnienia lub przeniesienia na stanowisko służbowe Trybunał Konstytucyjny wiąże to ograniczenie z koniecznością zapewnienia możliwości realizacji przez Siły Zbrojne ich zadań określonych w art. 26 Konstytucji. Ograniczenie to spełnia wymóg niezbędności w takim zakresie, w jakim jest to konieczne do zapewnienia większej mobilności i zdolności do osiągania wyższych stanów gotowości wojska oraz w celu spójnego i sprawnego działania Sił Zbrojnych. Oznacza to, że ograniczenie prawa do sądu żołnierza zawodowego może dotyczyć tylko takich sporów ze stosunku służbowego, w których ograniczenie prawa do sądu można usprawiedliwić ze względu na te wartości konstytucyjne.
Jak wynika z akt sprawy organ stwierdził wygaśnięcie decyzji jako bezprzedmiotowej, bowiem zlikwidowane zostało stanowisko służbowe: Dowódca Kompanii w [...] Brygadzie Zmechanizowanej, na które rozkazem Dowódcy Wojsk Lądowych [...] z dnia [...] maja 2007 r. M. Ś. był wyznaczony. Rozkazem personalnym [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Dowódca Wojsk Lądowych wyznaczył M. Ś. na stanowisko służbowe: Oficer sekcji w [...] Brygadzie [...]. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie decyzja dotyczy stosunku służbowego łączącego żołnierza zawodowego z organami państwa i służyły realizacji zadań określonych w art. 26 Konstytucji.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o przedstawienie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu za niezasadny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.