Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 451/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółki Akcyjnej [...] Oddział w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że powołaną decyzją z dnia [...] października 2014 r. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2014 r. o stwierdzeniu naruszenia przez [...] praw Ł. Z., K. D. i J. D. - pasażerów lotu z dnia [...] sierpnia 2012 r. na trasie [...] /[...]/ o oznaczeniu kodowym [...], określonych w art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr [...] (Dz.Urz. [...]Lot ten był lotem odwołanym w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr [...], dlatego wskazani pasażerowie odbyli podróż alternatywnym lotem. Nie udzielono im jednak bezpłatnej opieki, bo nie oczekiwali na lotnisku na start alternatywnego lotu.
Nie wymagali natomiast zakwaterowania w hotelu. Otrzymali zaś informację o przysługujących prawach na podstawie rozporządzenia (WE) nr [...]. W ocenie organu, przewoźnik lotniczy nie dowiódł, że miały miejsce nadzwyczajne okoliczności, uzasadniające odwołanie lotu. Mierzona zaś po ortodromie odległość między [...] wynosi [...] km. Powołując się na art. 2 lit. 1, art. 5 ust. 1 lit. a i b oraz art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr [...], organ stwierdził, że lot się nie odbył i był lotem odwołanym w rozumieniu rozporządzenia oraz że pasażerowie powinni otrzymać pomoc zgodną z art. 8 ust. 1 lub art. 9 tego rozporządzenia. Z uwagi na okoliczność, że wnioskodawcy nie oczekiwali na alternatywny lot na lotnisku, lecz udali się do miejsca zamieszkania, nie przysługiwała im pomoc określona w art. 9 ust. 1 lit. a) oraz art. 9 ust. 1 lit. b) powołanego rozporządzenia. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 3 powołanego rozporządzenia przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty z art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków.
Pomimo wezwań organu przewoźnik nie określił, jaki był charakter usterki samolotu, ani nie nadesłał dokumentów technicznych, na podstawie których organ mógłby to ustalić. Przewoźnik nie udowodnił więc, że miała miejsce nadzwyczajna okoliczność uzasadniająca opóźnienie lotu, a zgodnie z art. 205b ust. 5 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz.U. z 2013 r., poz. 1393, ze zm.), ciężar dowodu, że uprawnienia przysługujące pasażerowi, w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub opóźnienia lotu, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr [...], nie zostały naruszone, obciąża przewoźnika lotniczego. Doszło zatem do naruszenia art. 7 ust. 1 lit. c powołanego rozporządzenia i na przewoźniku spoczywał obowiązek wypłaty odszkodowania pasażerom. Odnośnie do zarzutu, że odszkodowania powinny być przyznane w kwotach jak dla trasy [...] a nie [...], gdyż trasa [...] nawet w małej części nie przebiega na terytorium Unii Europejskiej i przepisy rozporządzenia (WE) nr [...] nie powinny mieć do niej zastosowania, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 zdanie drugie: "przy określaniu odległości, podstawą jest ostatni cel lotu, do którego przybycie pasażera nastąpi po czasie planowego przylotu na skutek opóźnienia spowodowanego odmową przyjęcia na pokład lub odwołaniem lotu." Dlatego dla określania odległości lotu należy stosować najdalszy port lotniczy lotu, który jest celem pasażera. Ocena ta znajduje również oparcie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, m.in. w wyrokach C-402/07 i C-432/07 Sturgeon i inni oraz w sprawach C- 581/10 i C-629/10.
Oddalając skargę Spółki Akcyjnej [...] Oddział w [...] w [...] na decyzję z dnia [...] października 2014 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przewoźnik lotniczy nawet nie podjął próby udowodnienia, że miała miejsce nadzwyczajna okoliczność uzasadniająca opóźnienie lotu, dlatego - stosownie do art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) nr [...] - na skarżącej spoczywał obowiązek wypłaty odszkodowania wymienionym wyżej pasażerom. W ocenie Sądu pierwszej instancji nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi wskazujący na błędne skierowanie decyzji do Spółki Akcyjnej [...] Oddział w [...], zamiast do Otwartej Spółki Akcyjna [...]. Pomimo bowiem, że oddział spółki nie stanowi samodzielnego podmiotu prawa, to jednak prowadzenie postępowania ze wskazaniem tego właśnie oddziału nie przestaje być postępowaniem prowadzonym w stosunku do spółki jako jedynego podmiotu, który może być i jest podmiotem tego postępowania.
W takiej sytuacji postępowanie w rozpatrywanej sprawie prowadzone było w stosunku do Otwartej Spółki Akcyjnej [...], która poprzez swój oddział Spółkę Akcyjną [...] Oddział w [...] uczestniczyła w postępowaniu jako strona. Wszelkie czynności podejmowane przez oddział przedsiębiorcy zagranicznego odnoszą bowiem bezpośredni skutek prawny wobec tego przedsiębiorcy zagranicznego.
Pasażerowie posiadali rezerwację na lot objęty tym samym numerem rezerwacji biletu na trasie [...] oraz [...]. Portem lotniczym docelowym było zatem lotnisko w [...]. Odległość między lotniskiem w [...] a lotniskiem w [...] niewątpliwie wynosi ponad 3500 kilometrów. Wbrew zarzutom skargi, pasażerom przysługiwało zatem odszkodowanie w wysokości po 600 Euro, stosownie do art. 7 ust. 1 lit. c cyt. rozporządzenia (WE) nr [...]. Ponadto, w omawianym przepisie - zdanie ostatnie - ustawodawca unijny stwierdził wprost, że przy określaniu odległości podstawą jest ostatni cel lotu, do którego przybycie pasażera nastąpi po czasie planowanego przylotu na skutek opóźnienia spowodowanego odmową przyjęcia na pokład lub odwołaniem lotu.
Podobnie należało ocenić zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 209b ust. 1 w zw. z art. 205a ust. 1 i w zw. z art. 205b ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo lotnicze, przez wymierzenie kary nieznanej ustawie. Zgodnie bowiem z powołanym art. 209b ust. 1 pkt 1 oraz załącznikiem nr 2 do ustawy, kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów rozporządzenia nr [...] podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 4800zł. W ww. załączniku nr 2 zostały wymienione rodzaje kar pieniężnych w odniesieniu do poszczególnych naruszeń. Stosownie zaś do pkt 1.5 ww. załącznika, za naruszenie, o którym mowa w art. 7 Prezes Urzędu nakłada karę w wysokości od 1000 do 2500 PLN.
Tym samym w omawianym przypadku, przy uwzględnieniu, że przewoźnik lotniczy w ogóle nie przedstawił dokumentacji na poparcie stanowiska, że odwołanie lotu było skutkiem nadzwyczajnych okoliczności i nie wypełnił obowiązku wypłaty należnego pasażerom odszkodowania kara w nałożonej przez organ wysokości 1.500 zł odnośnie - co wymaga podkreślenia - każdego z pasażerów, spełnia przesłanki określone w art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr [...]. Zgodnie bowiem z tym przepisem sankcje ustanowione przez Państwa Członkowskie powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Uprawnienie do wypłaty omawianego odszkodowania dotyczy przy tym każdego z pasażerów z osobna, skoro każdemu z nich przysługuje odrębne uprawnienie do złożenia skargi. Organ w niniejszej sprawie jedynie rozpoznał jednocześnie skargi trzech pasażerów za opisane wyżej naruszenie.
W skardze kasacyjnej od omawianego wyroku Spółka Akcyjna [...] Oddział w [...] zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) – dalej ppsa, oraz art. 151 w zw. z art. 25 ppsa oraz w zw. z art. 2 pkt 16 ustawy - Prawo lotnicze, w zw. z art. 2 lit. a rozporządzenia (WE) nr 261/2004 oraz w zw. z art. 85 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przez brak stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego wydanej w dniu [...] października 2014 r., utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2014 r., która to decyzja została skierowana do podmiotu nie mającego zdolności sądowej, tj. do Spółki Akcyjnej [...] Oddział w [...], podczas gdy adresatem decyzji powinna być Publiczna Spółka Akcyjna [...] (poprzednio Otwarta Spółka Akcyjna [...]), co skutkuje nieważnością postępowania o której mowa w art. 183 § 2 pkt 2 ppsa.
W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj.:
- - art. 7 ust. 1 lit. c w zw. z art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr [...], polegające na błędnym przyjęciu, że wskazanym w decyzji pasażerom w związku z odwołaniem lotu [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. [...] przysługuje odszkodowanie w wysokości 600 EUR na osobę podczas, gdy pasażerom w związku z odwołaniem ww. lotu przysługiwałoby odszkodowanie w kwocie 250 EUR za osobę,
- - art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr [...], przez błędne przyjęcie, że na skarżącej (niebędącej przewoźnikiem wspólnotowym, niedysponującą licencją przyznawaną przez państwo członkowskie na mocy art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (EWG) nr 2407/92 z dnia 23 lipca 1992 r. w sprawie przyznawania licencji przewoźnikom lotniczym) ciąży obowiązek wypłaty odszkodowania pasażerom w kwocie 600 EUR za osobę za odwołany lot nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. [...] w związku z tym, że ww. rozporządzenie ma zastosowanie do pasażerów odlatujących z lotniska w kraju trzecim i lądujących na lotnisku w kraju trzecim (tj. do odrębnego lotu [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r.) podczas, gdy prawidłowa wykładnia art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia powinna prowadzić do wniosku, że rozporządzenie (WE) nr [...] nie ma zastosowania do lotu [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Spółka Akcyjna [...] Oddział w [...] nie jest przewoźnikiem lotniczym w rozumieniu art. 2 pkt 16 ustawy - Prawo lotnicze ani w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia (WE) nr [...]. Przewoźnikiem lotniczym, w rozumieniu powołanych przepisów jest bowiem Publiczna Spółka Akcyjna [...] (poprzednio Otwarta Spółka Akcyjna [...]), która powinna być stroną niniejszego postępowania i posiada zdolność sądową do występowania w niniejszym postępowaniu w charakterze strony. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (przykładowo uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt III CZP 103/13) oddział przedsiębiorcy zagranicznego, utworzony zgodnie z wymaganiami art. 85 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, mimo, że jest wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie częścią działalności gospodarczej wykonywanej przez przedsiębiorcę poza jego główną siedzibą, nie ma odrębnej od przedsiębiorcy podmiotowości w sferze prawa cywilnego.
Oddział przedsiębiorcy zagranicznego - z wyjątkiem głównych oddziałów zagranicznych zakładów ubezpieczeń oraz głównych oddziałów zagranicznych zakładów reasekuracji, do których ma zastosowanie szczególna regulacja zawarta w art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U. z 2013 r. poz. 950, ze zm.) - przy dokonywaniu czynności prawnych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą korzysta więc z osobowości prawnej przedsiębiorcy zagranicznego. Brak zdolności prawnej oddziału przedsiębiorcy zagranicznego oznacza też brak odrębnej od tego przedsiębiorcy zdolności sądowej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1994 r., sygn. akt III CZP 21/94, oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2004 r., sygn. akt IV CK 183/03).
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem (wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 lipca 2008 r. C-l73/07), pojęcie "lot" w rozumieniu Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że oznacza on co do istoty operację transportu lotniczego, stanowiąc tym samym w pewien sposób "odcinek" tego transportu, obsługiwany przez przewoźnika lotniczego, który wytycza swoją trasę. W tym samym orzeczeniu Trybunał Sprawiedliwości rozgraniczył pojęcie "lotu" od pojęcia "podróży", która może obejmować większą liczbę lotów. Pojęcie "podróż" (zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 lipca 2008 r., C-173/07) odnosi się do osoby pasażera, który wybiera miejsce przeznaczenia i udaje się do niego lotem obsługiwanym przez przewoźnika lotniczego. Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 ma zastosowanie do pasażerów odlatujących z lotniska znajdującego się na terytorium Państwa Członkowskiego, do którego ma zastosowanie Traktat o Wspólnotach Europejskich oraz do pasażerów odlatujących z lotniska w kraju trzecim i lądujących na lotnisku w Państwie Członkowskim, do którego ma zastosowanie Traktat o Wspólnotach Europejskich, chyba że otrzymali oni korzyści lub odszkodowanie oraz udzielono im opieki w tym kraju trzecim, jeżeli przewoźnik lotniczy obsługujący dany lot jest przewoźnikiem wspólnotowym.
W niniejszej sprawie podróż pasażerów obejmowała 2 odrębne loty: [...] i [...]. Lot nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. [...] został odwołany na skutek czego pasażerowie utracili dalsze połączenie na lot [...]. Lot [...] był lotem zaplanowanym z miast znajdujących się poza terytorium Wspólnoty Europejskiej. W związku z tym, iż lot [...] i [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. należy postrzegać jako 2 odrębne loty oraz mając na uwadze fakt, że przewoźnik lotniczy Publiczna Spółka Akcyjna [...] (poprzednio Otwarta Spółka Akcyjna [...]), nie jest przewoźnikiem wspólnotowym o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 261/2004, gdyż nie dysponuje licencją przyznawaną przez państwo członkowskie na mocy art. 2 lit. c rozporządzenia Rady w sprawie przyznawania licencji przewoźnikom lotniczym, na skarżącej nie ciąży obowiązek wypłaty na rzecz pasażerów odszkodowania za lot odwołany w dniu [...] sierpnia 2012 r. nr [...].
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o jej oddalenie wskazując argumenty mające przemawiać za niezasadnością zarzutów kasacyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca posiada status oddziału zagranicznego spółki macierzystej będącej przewoźnikiem lotniczym zarejestrowanym w [...]. Według art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2015 r. poz. 584, ze zm.), przedsiębiorcy zagraniczni mogą dla wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tworzyć oddziały z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis art. 86 powołanej ustawy stanowi natomiast, że przedsiębiorca zagraniczny tworzący oddział może wykonywać działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie przedmiotu działalności przedsiębiorcy zagranicznego. Oddział zagraniczny jest zatem formą prawną (organizacyjną) prowadzenia działalności przez przedsiębiorcę zagranicznego na terytorium Polski i to tylko w zakresie przedmiotu, w jakim przedsiębiorca prowadzi ją na terenie kraju rejestracji tego przedsiębiorcy.
Oznacza to, że skarżąca jest oddziałem zagranicznym przewoźnika lotniczego, który realizował lot w dniu [...] sierpnia 2012 r. o oznaczeniu kodowym [...], funkcjonującym w zakresie przedmiotu działalności tego przewoźnika. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji ocenił, że skarżąca działa w imieniu przewoźnika lotniczego, skoro stanowi jego oddział zagraniczny w zakresie świadczonych przez niego usług przewozowych.
Ponadto, w art. 5 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 obowiązki wobec pasażerów w przypadku odwołania lotu zostały nałożone na przewoźnika obsługującego, którym - stosownie do art. 2 lit. b powołanego rozporządzenia - jest przewoźnik lotniczy wykonujący lub zamierzający wykonać lot zgodnie z umową zawartą z pasażerem lub działający w imieniu innej osoby, prawnej lub fizycznej, mającej umowę z tym pasażerem. Z zestawienia wskazanych przepisów wynika, że odpowiedzialność za odwołany lot spoczywa także na przewoźniku, który działał w imieniu innej osoby lub podmiotu, będących stroną umowy z pasażerem.
Należy więc uznać za prawidłowe nałożenie takiego obowiązku na oddział zagraniczny przewoźnika lotniczego, który właśnie w tej formie prawnej prowadzi działalność w zakresie przewozów lotniczych na terenie Polski, na którym jest położone lotnisko początkowe lotu w niniejszej sprawie oznaczonego symbolem kodowym [...]. Jeżeli bowiem oddział ten był stroną umowy przewozu w niniejszej sprawie, to skutkuje odpowiedzialnością przewoźnika wynikającą z zawartej umowy przewozu, dlatego skierowanie decyzji do tego oddziału należy traktować, jako skierowanie do przedstawiciela przewoźnika.
Prawidłowo również Sąd pierwszej instancji zinterpretował art. 7 ust. 1 lit. c w zw. z art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Przepis art. 7 ust. 1 lit. c powołanego rozporządzenia stanowi, że w przypadku odwołania do niniejszego artykułu, pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości 600 EUR dla wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b). Przy określaniu odległości, podstawą jest ostatni cel lotu, do którego przybycie pasażera nastąpi po czasie planowego przylotu na skutek opóźnienia spowodowanego odmową przyjęcia na pokład lub odwołaniem lotu. Z art. 5 ust. 3 powołanego rozporządzenia wynika natomiast, że obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków.
Powiązanie w zarzucie kasacyjnym naruszenia art. 7 ust. 1 lit. c z art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 nie ma żadnego znaczenia, skoro skarżący kasacyjnie w żaden sposób nie wykazał i nawet nie podjął próby takiego wykazania, aby odwołanie lotu na trasie [...] było spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności.
Sąd nie naruszył również art. 7 ust. 1 lit. c powołanego rozporządzenia, ponieważ odszkodowanie określone w tym przepisie przysługuje w wysokości 600 EUR, gdy odległość pomiędzy lotniskiem początkowym pierwszego lotu a celem lotu - mierzona po ortodromie - wynosi ponad 3500 km. W rozpatrywanej sprawie miało miejsce łączenie dwóch lotów, które zostało objęte jedną rezerwacją, dlatego miejscem docelowym tych lotów nie była [...], lecz [...]. Z art. 3 ust. 5 powołanego rozporządzenia wynika bowiem, że rozporządzenie to ma zastosowanie do każdego obsługującego przewoźnika lotniczego, który świadczy usługi transportowe na rzecz pasażerów spełniających wymogi ust. 1 i 2. Natomiast w art. 3 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 261/2004 wskazano, że rozporządzenie to ma zastosowanie do pasażerów odlatujących z lotniska znajdującego się na terytorium Państwa Członkowskiego, do którego ma zastosowanie Traktat.
W niniejszej sprawie odlot pasażerów miał nastąpić z lotniska w [...] (EPWA) położonego na terytorium Państwa Członkowskiego Unii Europejskiej, co jest wystarczającym wymogiem do zastosowania art. 7 ust. 1 lit. c powołanego rozporządzenia. Z przepisów tego rozporządzenia nie wynika bowiem, aby każdy lot objęty jedną rezerwacją musiał spełniać wymagania z art. 3 ust. 1 lub 2.
Jeżeli więc według rezerwacji miejscem początkowym było lotnisko położone na terenie Państwa Członkowskiego Unii Europejskiej, to okoliczność, że ostatnim celem lotu według tej rezerwacji było lotnisko położone poza terenem Unii Europejskiej (w niniejszej sprawie lotnisko w [...] o oznaczeniu kodowym [...]), nie wyłącza zastosowania przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Objęcie lotów jedną rezerwacją stanowi bowiem o ich połączeniu w rozumieniu art. 2 lit. h powołanego rozporządzenia, dlatego miejscem docelowym jest miejsce lądowania ostatniego lotu w ramach tej rezerwacji i w konsekwencji jest to ostatnim celem lotu w rozumieniu art. 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia.
W związku z powyższym, także zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ odlot z lotniska w [...] na lotnisko w [...] (oba lotniska położone poza terenem Unii Europejskiej) był lotem łączonym w ramach jednej rezerwacji z uprzednim lotem z [...] do [...], gdzie lot z [...] oznaczał odlot pasażerów z lotniska położonego na terenie Państwa Członkowskiego Unii Europejskiej w rozumieniu powołanego art. 3 ust. 1.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa.