Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, działając na podstawie art. 18 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. - zwanej dalej: "ustawą komunalizacyjną") oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] i stwierdziła nabycie przez Miasto P., z mocy prawa, nieodpłatnie, z dniem 27 maja 1990 r., mienia Skarbu Państwa, stanowiącego nieruchomość gruntową, obciążoną prawem użytkowania wieczystego, położoną w jednostce ewidencyjnej M. P., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, w obrębie [...], arkusz mapy 20, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy P..
Po rozpoznaniu skarg P. S.A. z siedzibą w W. i I. sp. z o.o. z siedzibą w P. na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1650/16 - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a.") - oddalił skargi, uznając, iż były one niezasadne. W ocenie Sądu pierwszej instancji, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa prawidłowo przyjęła, że na dzień 27 maja 1990 r., z którym ustawa komunalizacyjna wiąże skutek w postaci przejścia na właściwe gminy prawa do mienia ogólnonarodowego, P. nie legitymowały się tytułem prawnym do nieruchomości, który stałby na przeszkodzie komunalizacji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wywiodła P. S.A. z siedzibą w W..
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Miasto P. wniosło o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Pismem z dnia 27 lipca 2017 r. P. S.A. z siedzibą w W., w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wniosła o zawieszenie niniejszego postępowania z uwagi na przedstawienie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2148/15, na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a., następującego zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego:
Czy nieruchomości wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające nieprzerwanie we władaniu Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie i jej poprzedników prawnych na podstawie art. 3, art. 4 i art. 6 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. R.P. Nr 97, poz. 568) i których prawa w postaci prawa zarządu, następnie zarządu powierniczego i użytkowania, zarządu powierniczego (który uległ przekształceniu w zarząd, wskutek skreślenia z dniem 3 sierpnia 1948 r. wyrazu "powierniczy" w art. 4, 6, 7, i 15 tego rozporządzenia - art. 1 pkt 19 w zw. z art. 4 dekretu z dnia 28 lipca 1948 r. o zmianie rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe - Dz. U. Nr 36, poz. 255) zostały wpisane do właściwych ksiąg hipotecznych (wieczystych), i które to prawa nie zostały wygaszone żadnym wyraźnym przepisem ustawowym (w tym w szczególności z dniem 8 grudnia 1960 r. jakimkolwiek przepisem ustawy z 2 grudnia 1960 r. o kolejach - Dz. U. Nr 54, poz. 311), powinny być uznane za nienależące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 i rad narodowych oraz terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego w województwach miejskich wymienionych w ust. 2 punkcie 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), co czyni zbędnym udokumentowanie prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.)?
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - zwanej dalej: "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawieszenie postępowania na tej podstawie jest zatem uzależnione od uznania sądu orzekającego. Niewątpliwie związek pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego musi cechować się tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. W judykaturze (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt II FPS 4/08) podkreśla się, że przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Zawieszenie postępowania powinno być również uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Powyższe okoliczności sąd podejmujący rozstrzygnięcie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinien oceniać w kontekście m.in. konieczności sprawnego rozpoznania spraw, co ma niebagatelne znaczenie w świetle konstytucyjnego nakazu rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie powyższe warunki nie zostały spełnione. Choć w przedstawionym do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnieniu prawnym wskazany został przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. - zwanej dalej: "ustawą komunalizacyjną"), który był podstawą prawną zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji, to Naczelny Sąd Administracyjny nie doszukał się wystarczającego powodu do zawieszenia postępowania.
Należy bowiem zauważyć, że zagadnienie prawne przekazane przez NSA postanowieniem z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2148/15 zostało przedmiotowo zawężone wyłącznie do nieruchomości, które wchodzą w skład linii kolejowych i pozostają nieprzerwanie we władaniu Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w Warszawie i jej poprzedników prawnych. Jak wynika natomiast z akt niniejszej sprawy, przedmiotem stwierdzenia nabycia przez Miasto P. było mienie Skarbu Państwa stanowiące nieruchomość gruntową ([...]) wpisaną do rejestru zabytków, na której posadowiony jest m.in. budynek [...] stanowiący odrębny od gruntu przedmiot własności. Z uwagi na powyższe, brak było podstaw do uznania, iż zachodzi bezpośrednia zależność pomiędzy rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego, a podstawą rozstrzygnięcia analizowanej w sprawie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 i art. 131 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.