Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 736/09 odrzucił skargę W. K. decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie odwołania od wykonywania zadań poza granicami państwa.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odwołania st. chor. sztab. W. K. od wykonywania zadań w Polskim Kontyngencie Wojskowym w Tymczasowych Siłach ONZ w [...][...] i skierowania do macierzystej jednostki wojskowej na stanowisko służbowe ostatnio zajmowane. W dniu [...] czerwca 2008 r. W. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją z dnia [...] maja 2008 r. wskazując, że bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], odmówił uchylenia decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2008 r.
W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. zarzucając organowi, iż nie zapewnił stronie udziału w sprawie.
W ocenie Sądu I instancji skarga W. K. jest niedopuszczalna. Mając bowiem na uwadze art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") Sąd wskazał, że sprawy dotyczące odwołania żołnierzy zawodowych do kraju z pełnienia służby poza granicami państwa posiadają przymiot spraw wynikających z podległości służbowej między przełożonym i podwładnym, co powoduje, że są one wyłączone spod kognicji sądów administracyjnych. To zaś wyłączenie przesądza o niedopuszczalności skargi wnoszonej na wszystkie decyzje wydawane w zakresie określonym tym przepisem, w tym również decyzji podjętych w postępowaniach nadzwyczajnych przewidzianych w przepisach K.p.a. Wobec powyższego Sąd I instancji skargę odrzucił.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył W. K. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania tj. art. 5 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 K.p.a., poprzez ich błędne zastosowanie wyrażające się uznaniem, iż postępowanie sądowe zainicjowane skargą na decyzję wydaną w postępowaniu wznowieniowym jest sprawą z zakresu podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkowało odrzuceniem skargi.
Zarzucając powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż jego skarga została złożona na decyzję Ministra Obrony Narodowej wydaną w postępowaniu wznowieniowym, którego przedmiotem nie były kwestie materialnoprawne, lecz zagadnienie niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu. Odrzucona skarga dotyczyła zatem naruszenia prawa w toku postępowania, w którym rozstrzygano problem formalno-procesowy, co sytuuje sprawę poza obrębem wyznaczonym przez art. 5 pkt 2 P.p.s.a.. Zdaniem skarżącego, Sąd pierwszej instancji, w sposób nieuprawniony, dokonał zatem utożsamienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną oraz odrębnego postępowania, w którym rozstrzygano o zaistnieniu przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Artykuł 5 P.p.s.a. określa katalog spraw, w których wyłączona jest z mocy ustawy możliwość dokonywania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej. Z treści tego przepisu wynika, że sądy administracyjne nie są właściwe między innymi w sprawach wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi (art. 5 pkt 2), zaś z ustalonej w orzecznictwie sądów administracyjnych praktyki wynika, iż sprawy dotyczące odwołania żołnierzy zawodowych do kraju z pełnienia służby poza granicami państwa, a z takim właśnie przedmiotem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, posiadają przymiot spraw wynikających z podległości służbowej, co powoduje wyłączenie ich spod kognicji sądów administracyjnych (por. np. postanowienie NSA z dnia 15 września 2009 r., I OSK 1129/09).
Ponadto zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze. zm.) skarga do właściwego sądu administracyjnego nie może być wniesiona na decyzje w sprawach:
- 1) wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji;
- 2) mianowania na stopień wojskowy;
- 3) przeniesienia do innego korpusu osobowego lub do innej grupy osobowej;
- 4) delegowania do wykonywania zadań służbowych poza jednostką wojskową.
Przepis ten jednoznacznie wyłącza kognicje sądów administracyjnych w sprawach enumeratywnie w nim wymienionych, w tym przeniesienia żołnierzy zawodowych do kraju z pełnienia służby poza granicami państwa. Wykładnia językowa powyższej normy nakazuje przyjąć, że pod pojęciem "spraw", o których w niej mowa, należy rozumieć sprawy w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. To z kolei prowadzi do wniosku, że spod sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne zostały wyłączone wszystkie decyzje, jakie stosownie do regulacji zawartych w K.p.a. - mogą zapaść w przytoczonych sprawach. Zaskarżeniu nie podlegają zatem decyzje nie tylko podejmowane w trybie zwyczajnym, ale także wydawane w nadzwyczajnych trybach weryfikacji decyzji przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, jeżeli ich przedmiot mieści się w katalogu omawianych spraw (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 718/08).
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w skardze kasacyjnej, że przez sam fakt, iż przedmiotem kontroli nie jest decyzja wydana w postępowaniu zwykłym, lecz rozstrzygnięcie zapadłe wskutek wszczęcia postępowania wznowieniowego, sprawa usytuowana jest poza katalogiem wskazanym w art. 5 P.p.s.a. Postępowanie prowadzone w trybie art. 145 K.p.a. ma na celu w istocie ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej w przypadku zaistnienia odpowiednich ku temu przesłanek. Nie można więc przyjąć za prawidłowe stanowiska, zgodnie z którym, w postępowaniu wznowieniowym bada się jedynie prawidłowość przeprowadzonych czynności, odrywając je niejako od rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu zwykłym.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy stwierdzić, iż skoro ustawa wyłącza kognicję sądów administracyjnych, a tym samym możliwość wniesienia skargi, w sprawach, których przedmiotem jest odwołanie żołnierza zawodowego do kraju z pełnienia służby poza granicami państwa, które to sprawy posiadają przymiot wynikających z podległości służbowej, to tym samym wyłączona została możliwość zaskarżania decyzji wydanych w nadzwyczajnych trybach wzruszania decyzji przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego (w tym wznowienia postępowania), jeżeli decyzja będąca przedmiotem takiego postępowania za swój przedmiot ma właśnie odwołanie żołnierza ze służby poza granicami kraju. Zgodzić się przy tym trzeba ze stwierdzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że stanowisko odmienne prowadziłoby do sytuacji, w której art. 5 P.p.s.a. mógłby być dowolnie pomijany, zaś sąd administracyjny zostałby zmuszony do kontroli decyzji w zakresie których ustawodawca wyraźnie wyłączył jego kognicję.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.