Uzasadnienie
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie orzeczeniem z dnia 9 lipca 2014 r., nr [...], działając na podstawie § 3, § 4 ust. 1, § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013) oraz § 12 pkt 1 i § 30 ust. 1, 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 ze zm.), po rozpatrzenia odwołania, utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2014 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej st. szer. K.D.
Orzeczeniem tym, RWKL w Krakowie rozpoznała u K.D. (pkt 8 orzeczenia):
A. Schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej:
- 1. Przewlekły zespół bólowy kręgosłupa piersiowo-lędźwiowo-krzyżowego w przebiegu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa po przebytej chorobie Scheuermanna, pod postacią wielopoziomowej dyskopatii odcinka piersiowego i lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa i esowatej skoliozy piersiowo-lędźwiowej z częstymi zaostrzeniami, upośledzające sprawność ustroju - § 62 pkt 2, § 34 pkt 6, § 34 pkt 2.
B. Schorzenia współistniejące:
- 2. Przebyta rana postrzałowa stopy prawej ze złamaniem kości piętowej, skokowej i łódkowatej nieznacznie upośledzające sprawność ustroju - § 75 pkt 2,
- 3. Przebyte wygojone złamanie blaszek granicznych ze sklinowaceniem trzonu kręgu Th 12, nieznacznie upośledzające sprawność ustroju - § 34 pkt 1,
- 4. Obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich - § 21 pkt 1,
- 5. Skrzywienie przegrody nosa upośledzające drożność nosa - § 26 pkt 4,
- 6. Torbiel grzbietu stopy lewej - § 82 pkt 1.
RWKL w Krakowie określiła, iż schorzenie nr 2 – zakwalifikowano jako pozostające w związku ze służbą wojskową – podstawa: orzeczenie TWKL Kraków Nr [...] z dnia 21 grudnia 2012 r., natomiast pozostałe schorzenia – nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Zaliczyła badanego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia (data powstania inwalidztwa: wrzesień 2013 r.) i do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. Stwierdziła, że badany jest zdolny do pracy.
K.D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie,
W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w Warszawie wniosła o odrzucenie skargi w części dotyczącej związku schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa i oddalenie skargi w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej.
Dodatkowo, w piśmie z dnia 29 grudnia 2014 r. CWKL w Warszawie, odnosząc się do twierdzeń skarżącego, zawartych w jego piśmie z dnia 30 października 2014 r., że nigdy nie był on postrzelony w żadną część ciała, wskazała na treść pisma Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Krakowie (nr [...] z dnia 17 grudnia 2014 r.), w którym Przewodniczący Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Krakowie przyznaje, że wpis: "rana postrzałowa stopy prawej ze złamaniem kości piętowej, skokowej i łódkowatej nieznacznie upośledzająca sprawność ustroju" znalazł się w omawianym orzeczeniu omyłkowo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 marca 2015 r. o sygn. akt II SA/Wa 1825/14 oddalił skargę w zakresie zdolności do zawodowej służby wojskowej, zaś odrzucił skargę w pozostałej części.
Jak wyjaśnił Sąd, kognicja sądów administracyjnych w zakresie kontroli orzeczeń wojskowych komisji lekarskich jest ograniczona jedynie do kontroli legalności tych orzeczeń w zakresie zdolności do zawodowej służby wojskowej. Sądy te nie są uprawnione do kontrolowania orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie, w którym orzekają one o związku schorzeń ze służbą wojskową, oraz w którym określają grupy inwalidztwa.
W żądaniu skargi zawarto wniosek o uchylenie w całości orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia 9 lipca 2014 r., pomimo iż w konkretnych zarzutach skargi oraz w jej uzasadnieniu K.D. kwestionował ustalenia w zakresie związku schorzeń ze służbą wojskową oraz określeniem grupy inwalidztwa, przy jednoczesnym braku zastrzeżeń skarżącego, co do tej części orzeczenia, w której uznano go za niezdolnego do służby wojskowej.
Takie ogólne stwierdzenie zawarte w skardze – żądanie uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości – nakładało na Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązek dokonania kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia w takiej jego części, która leży w jego kognicji.
W tym zakresie – uznania skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej – zaskarżone orzeczenie jest zadaniem Sądu pierwszej instancji prawidłowe i skarga podlega oddaleniu, jako niezasadna. Zdaniem tego Sądu organ prawidłowo dokonał subsumpcji stwierdzonego schorzenia, zakwalifikowanego jako § 62 pkt 2, § 34 pkt 6, § 34 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 ze zm.), wywodząc z takiej kwalifikacji niezdolność skarżącego do służby wojskowej. Dlatego w tym zakresie, na zasadzie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.
Natomiast w pozostałym zakresie, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił.
Jak wyjaśnił Sąd, orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w zakresie, w jakim orzeczenia te ustalają schorzenia (stan zdrowia) danej osoby i ich związek ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł K.D. Postawił w niej skarżonemu orzeczeniu trzy zarzuty.
Po pierwsze, naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. przez oddalenie skargi w części dotyczącej określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, pomimo tego, że skarżone orzeczenie zawierało rozstrzygnięcie i uzasadnienie zajętego przez komisję lekarską stanowiska nie odnoszące się do osoby K.D., który nigdy nie był postrzelony w żadną z części swojego ciała, a także nigdy nie zostało wobec niego wydane Orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Krakowie Nr [...] z dnia 21 grudnia 2012 r. – powoływane w treści punktu 8 (rozpoznania) oraz w punkcie 10 (związek poszczególnych chorób i ułomności z czynną służbą wojskową) – gdzie jako związek tego schorzenie podaje się orzeczenie TWKL w Krakowie jako podstawę prawną.
Po drugie, naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. przez uznanie przez Sąd wyjaśnień Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia 29 grudnia 2014 r. jako uzupełnienia decyzji, mimo że narusza to zakaz uzupełniania decyzji w odpowiedzi na skargę.
Po trzecie, naruszenie art. 141 § 1 p.p.s.a. przez brak zawarcia uzasadnienia do odniesienia się odniesienia się do wszystkich zarzutów jakie postawił w toku postępowania skarżący, w tym zarzutu odniesienia do niego informacji, rozstrzygnięcia i uzasadnienia nie skierowanego do jego osoby.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie. Zaznaczono, że organ pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał schorzenie skarżącego, a omyłkowy wpis o ranie postrzałowej stopy, dotyczące innego orzekanego o takim samym nazwisku, nie miało wpływu na orzeczenie skierowane do skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające z regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować (zob. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015 r., II OSK 909/14, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto (zob. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2014 r., II GSK 1253/13, CBOSA). Nie ma on kompetencji do konkretyzowania czy uzupełniania zarzutów kasacyjnych, bądź ich uzasadnienia, a brak konkretnego i popartego stosowną argumentacją zakwestionowania stanowiska wyrażonego w danej kwestii przez wojewódzki sąd administracyjny powoduje związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem sądu pierwszej instancji w danym zakresie i niemożność zbadania jego zasadności (zob. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., II FSK 3171/12, CBOSA; por. też wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., II OSK 1426/11, CBOSA).
A zatem Naczelny Sąd Administracyjny upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., II OSK 2724/12, CBOSA).
W pierwszej kolejności ustosunkować należy się do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. przez oddalenie skargi w części dotyczącej określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, pomimo tego, że skarżone orzeczenie zawierało rozstrzygnięcie i uzasadnienie zajętego przez komisję lekarską stanowiska nie odnoszące się do osoby K.D. Jest on niezasadny.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Z wadliwością decyzji przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. ma się do czynienia wówczas, gdy następuje określenie decyzją praw lub obowiązków podmiotu innego niż strona postępowania. Przez pojęcie "skierowanie decyzji" należy rozumieć określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu (zob. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2015 r., II OSK 3027/13; wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2012 r., II OSK 484/11). Decyzja administracyjna może określać jedynie prawa i obowiązki strony postępowania administracyjnego (w tym znaczeniu jest ona skierowana do tego podmiotu), dlatego wadą powodującą nieważność decyzji jest określenie praw lub obowiązków podmiotów innych niż strona postępowania (zob. K. Glibowski, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 804-805).
Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, że uchybienie w postaci omyłkowego zawarcia przez organ w uzasadnieniu decyzji (w "rozpoznaniu") fragmentu dotyczącego innej osoby (w niniejszej sprawie jest to informacja o "przebytej ranie postrzałowej stopy prawej", niewielka z perspektywy całego uzasadnienia orzeczenia), nie stanowi naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie podważa bowiem tego, że orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia 9 lipca 2014 r., nr [...], orzeka o prawach K.D. i do niego odnosi. W świetle akt sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, że to K.D. był stroną postępowania, jego interesu prawnego dotyczy wszak sprawa i wydane orzeczenie (dotyczy jego zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej), jak też do niego zaadresowane jest rozstrzygnięcie oraz jego uzasadnienie (w zasadniczej części, tj. nieobjętej omyłką). Skarżący tego w istocie nie kwestionuje. Nie sposób zatem twierdzić, że orzeczenie to zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Ponadto zauważyć należy, że skarżący kasacyjnie nie wykazał, iż omyłkowe sformułowanie zawarte w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia miało wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jest warunkiem uchylenia skarżonej decyzji przez sąd administracyjny. Podobnie, stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy to takie uchybienie, które gdyby nie wystąpiło, to sprawa mogłaby zostać rozstrzygnięta w odmienny sposób, niż w skarżonym wyroku (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2010 r., I OSK 871/10; wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2015 r., I OSK 1028/14).
Należy zatem stwierdzić, że skarżący ani na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji, ani w postępowaniu kasacyjnym nie wykazał, że wskazywane przez niego uchybienia procesowe miały istotny wpływ na wynik sprawy, tzn. że istniałaby choćby hipotetycznie możliwość odmiennego wyniku sprawy z określonych przyczyn. Tymczasem w sprawie wyjaśnić należy, że nawet uwzględnienie faktu nieprawidłowego zawarcia przez organ w uzasadnieniu orzeczenia fragmentu na temat "przebytej rany postrzałowej stopy prawej" nie prowadziłoby do odmiennego wyniku kontroli sądowoadministracyjnej tego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem w tym zakresie pogląd wyrażony przez organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że nie doszło do naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. przez uznanie przez Sąd pierwszej instancji wyjaśnień Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia 29 grudnia 2014 r. jako uzupełnienia decyzji, co miałoby naruszać zakaz uzupełniania decyzji w odpowiedzi na skargę. Po pierwsze, należy bowiem wskazać, że Sąd nie potraktował tych wyjaśnień jako uzupełnienia decyzji, lecz uwzględnił je w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako pismo procesowe organu, wydane zresztą na żądanie Sądu.
Należy bowiem wskazać, że wyjaśnienia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia 29 grudnia 2014 r. zostały przedstawione w wykonaniu zarządzenia Sędziego WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2014 r. Nie stanowią zatem uzupełnienia skarżonej decyzji, lecz element akt sprawy, prawidłowo kompletowanych stosownie do art. 62 pkt 1 p.p.s.a. Po drugie, nadmienić należy, że powiązane z zarzutem przepisy prawa nie odnoszą się do kwestii określonej w zarzucie, tj. dopuszczalności uzupełnienia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wadliwy jest wreszcie ostatni zarzut skargi kasacyjnej, naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, "uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym". Nie można naruszyć tego przepisu przez – jak formułuje to autor skargi kasacyjnej – "brak zawarcia uzasadnienia do odniesienia się odniesienia się do wszystkich zarzutów jakie postawił w toku postępowania skarżący". Przepis ten reguluje wszak termin sporządzenia uzasadnienia wyroku z urzędu, a nie kwestię jego zawartości.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.