Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 4 kwietnia 2024 r. oddalił skargę J. K. na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku J. K. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z wnioskiem takim można wystąpić także na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej (art. 193 P.p.s.a.).
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OZ 1129/18, CBOSA).
Wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji ustalającej wysokość nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie 3194,16 zł i zobowiązującej skarżącą do jego zwrotu. Dokonując oceny zasadności wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę przede wszystkim wysokość zobowiązania, do którego odnosi się zaskarżona decyzja, w kontekście sytuacji materialnej skarżącej ustalonej m.in. na podstawie dokumentów złożonych na potrzeby rozpoznania złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy, które finalnie zostało przyznane w zakresie ustanowienia adwokata. Z dokumentacji tej wynika, że miesięczny dochód skarżącej wynosi łącznie 2567, 46 zł netto. Stałe koszty utrzymania koniecznego wynoszą od 2194, 36 zł do 2414, 36 zł. Niemal całość miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego pochłaniają więc koszty utrzymania koniecznego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykonanie zaskarżonej decyzji przy uwzględnieniu kwoty zobowiązania nią nałożonego (3194,16 zł) i niewielkich dochodów skarżącej, w szczególności po zestawieniu ich z kosztami życia, może spowodować realne zagrożenie dla egzystencji skarżącej i jej córki, pozbawiając je środków na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. Przedstawione powyżej okoliczności stanowią wystarczającą podstawę do zastosowania ochrony tymczasowej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.