Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 2145/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza Policji i przeniesienia do dyspozycji.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] września 2009 r. nr [...] uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w części dotyczącej daty zwolnienia A. S. z zajmowanego stanowiska i przeniesienia go do dyspozycji przełożonego, właściwego w sprawach osobowych i ustalił nową datę zwolnienia z zajmowanego stanowiska - na dzień 14 października 2009 r. oraz datę przeniesienia do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi - na dzień 15 października 2009 r. W pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
W motywach uzasadnienia Komendant Główny Policji wskazał, że przełożony A. S. wystąpił z wnioskiem personalnym o zwolnienie go z zajmowanego stanowiska i przeniesienie do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Powyższe miało związek z orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w Łodzi nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., którym A. S. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji, zdolnego do pracy zarobkowej poza resortem w pełnym wymiarze godzin oraz zaliczony do III grupy inwalidów bez związku ze służbą w Policji.
Organ podniósł, że przeniesienie do dyspozycji miało poprzedzać obligatoryjne zwolnienie policjanta ze służby, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Podał również, że Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] zwolnił A. S. od zajęć służbowych, na okres od dnia 27 kwietnia 2009 r. do dnia rozwiązania stosunku służbowego.
Komendant podkreślił, że decyzja organu I instancji nie nosi cech dowolności i została podyktowana potrzebami służby.
Powyższa decyzja oraz decyzja organu I instancji stała się przedmiotem skargi A. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w części dotyczącej daty zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że stosunek służbowy ma charakter administracyjnoprawny i w odróżnieniu od stosunku pracy brak w nim cechy równości stron. Zgodnie z ustawą o Policji, stosunek służbowy policjanta charakteryzuje się podległością i dyspozycyjnością funkcjonariusza wobec zwierzchnika. Jednak dla zastosowania trybu z art. 37a pkt 1 ustawy o Policji konieczne jest wskazanie istniejących, obiektywnych powodów decyzji personalnej przełożonego.
W niniejszej sprawie skarżący ostatecznym orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. W orzeczeniu tym zostało wskazane, że inwalidztwo istnieje od dnia 20 kwietnia 2009 r. W związku z tym Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] zwolnił A. S. od zajęć służbowych, na okres od dnia 27 kwietnia 2009 r. do dnia rozwiązania stosunku służbowego. W uzasadnieniu tego rozkazu wskazał, że przedmiotowe orzeczenie komisji lekarskiej wpłynęło do Wydziału Kadr i Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi w dniu 24 kwietnia 2009 r. i podlegało wykonaniu, stosownie do § 23 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261).
Oznacza to, że skarżący zaprzestał wykonywania swoich obowiązków na zajmowanym stanowisku. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że stwierdzenie przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby stanowi podstawę do obligatoryjnego rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Przepis ten określa bowiem, iż w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, policjanta zwalnia się ze służby.
Ograniczenie w zakresie obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby stanowi zapis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba, że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Oznacza to, iż nie można zwolnić ze służby policjanta w trakcie jego choroby, jeżeli nie upłynęło jeszcze 12 miesięcy od daty zaprzestania przez niego służby z tego powodu.
Skarżący zaprzestał służby z powodu choroby z dniem [...] kwietnia 2009 r. (rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]). W związku z tym, że skarżący musiał zostać zwolniony od zajęć służbowych, a nie minął jeszcze okres 12 miesięcy od daty zaprzestania przez niego służby z powodu choroby, przełożony skarżącego właściwy w sprawach osobowych, kierując się interesem służby, mógł zwolnić go z zajmowanego stanowiska (nie jest to jeszcze zwolnienie ze służby) i do czasu obligatoryjnego zwolnienia go ze służby w Policji, przenieść do swojej dyspozycji. W takiej sytuacji przełożony skarżącego właściwy do spraw osobowych, w ramach ponoszonej odpowiedzialności za realizację zadań Policji, miał nie tylko prawo, ale i obowiązek podjąć takie działania, które pozwoliłyby na bieżące, niezakłócone i nieprzerwane wykonywanie zadań na zajmowanym przez skarżącego stanowisku.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydane decyzje są zgodne z prawem i nie noszą cech dowolności, gdyż organy wykazały, że kierowały się rzeczywistym interesem służby, nie pomijając też interesu skarżącego, którego zwolnienie ze służby nastąpi po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, wymaganych przepisem art. 43 ust. 1 ustawy pragmatycznej.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł A. S., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono niewłaściwe zastosowanie art. 32 ust. 1 i art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz błędne zastosowanie art. 43 ust. 1 powołanej ustawy.
W uzasadnieniu wskazano, że w art. 37a pkt 1 ustawy o Policji ustawodawca nie wskazuje konieczności zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska. Nadto, przeniesienie do dyspozycji przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dniem 1 lipca 2009 r. spowodowało pogorszenie sytuacji finansowej A. S. Zatrzymało to także obligatoryjny awans w korpusie podoficerów na stopień sierżanta sztabowego Policji oraz możliwość dalszego kształcenia i podnoszenia kwalifikacji zawodowych – niewymiernych materialnie.
Powyższe, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, dowodzi że podjęte decyzje miały charakter dowolności i w żadnej mierze nie były podyktowane potrzebami służby. Na pewno też w żaden sposób nie brały pod uwagę interesu A. S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do przepisu art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., dlatego przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był podstawami skargi kasacyjnej.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) przewidujący, że w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść policjanta do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Powołany przepis ma charakter uznaniowy, bowiem przewiduje możliwość zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego oraz przeniesienia policjanta do dyspozycji przełożonego w sytuacji zaistnienia jednego ze wskazanych w nim przypadków. Na fakultatywność takiej decyzji wskazuje użycie sformułowania "można przenieść do dyspozycji". Skoro zatem ustawodawca nadał charakter uznaniowy art. 37a cytowanej ustawy, to decyzję w tym przedmiocie pozostawił ocenie właściwego organu.
W niniejszej sprawie, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w Łodzi nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. A. S. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Orzeczenie to stanowi podstawę do obligatoryjnego rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Tym samym organ miał możliwość do podjęcia działań zmierzających do zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego skarżącego i przeniesienia do dyspozycji właściwego przełożonego. Z możliwości tej organ skorzystał, wskazując na rzeczywisty interes służby. Analizując treść zaskarżonej decyzji właściwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w takiej sytuacji przełożony skarżącego miał nie tylko prawo ale i obowiązek podjąć takie działania, które pozwoliłyby na bieżące, niezakłócone i nieprzerwane wykonywanie zadań na zajmowanym przez A. S. stanowisku.
Była to decyzja uznaniowa uzasadniona okolicznościami podanymi przez organy Policji. Wobec tego nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Ponadto nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 powołanej ustawy o Policji. Przepis ten jest jedynie przepisem kompetencyjnym, wskazującym organy właściwe w sprawach wydawania decyzji w przedmiocie mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk. Przepis ten w żaden sposób nie mógł więc oddziaływać na sferę prawną skarżącego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnego zastosowania art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, to stwierdzić należy, że Sąd I instancji nie stosował wskazanego przez autora skargi kasacyjnej przepisu, a zatem nie mógł go naruszyć. Przedmiotem postępowania nie było zwolnienie policjanta ze służby, a zwolnienie z zajmowanego stanowiska i przeniesienie do dyspozycji. Okoliczność, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odniósł się do regulacji art. 43 ust. 1 powołanej ustawy nie oznacza, że wskazany przepis był stosowany.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.