Uzasadnienie
Wyrokiem z 23 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 139/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 27 października 2022 r., nr SKO.PS/41.5/940/2022/14193, w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej, oddalił skargę.
Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze kasacyjnej z 7 czerwca 2023 r. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto w skardze kasacyjnej zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 27 października 2022 r., nr SKO.PS/41.5/940/2022/14193, z uwagi na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Uzasadniając powyższy wniosek skarżący kasacyjnie wskazał, że jest chory, często musi korzystać z porad lekarzy specjalistów z zakresu kardiologii, urologii, ortopedii, okulistyki oraz stale przyjmuje leki, których koszt zakupu jest znaczny. Wymaga także specjalnych zabiegów stomatologicznych. Podniesiono również, że w podobnej sytuacji znajduje się małżonka skarżącego kasacyjnie, która jest osobą niepełnosprawną i musi pozostawać pod stałą opieką lekarską, a także korzystać z kosztownego aparatu słuchowego.
W ocenie wnioskującego wykonanie decyzji spowoduje, że zarówno on, jak i jego małżonka, nie będą mieli wystarczającej ilości środków pieniężnych na pokrycie kosztów swojego leczenia, co może doprowadzić do nieodwracalnego pogorszenia ich stanu zdrowia i powstania znacznej szkody.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 powołanego przepisu, jednak wyłącznie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić przy tym należy, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi wskazać na konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji.
Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Rozstrzygając wniosek o wstrzymanie, sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącego we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić także należy, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe, niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Każdy bowiem akt prawny wywołuje określone skutki prawne, nie wszystkie jednak podlegają ochronie tymczasowej.
Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że wniosek powinien być poparty faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Wniosek skarżącego zawiera natomiast jedynie ogólnikowe twierdzenia, które nie mogą stanowić skutecznej podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Skarżący wskazał jedynie, że w razie wykonania przedmiotowej decyzji będzie mu groziła znaczna szkoda w postaci konieczności poniesienia kosztów związanych z opłaceniem należności z tytułu pobytu jego matki w Domu Pomocy Społecznej, co spowoduje, że nie będzie dysponował wystarczającą ilością środków pieniężnych na pokrycie kosztów leczenia swojego i swojej żony. Uzasadnienie złożonego w sprawie wniosku opiera się na ogólnych stwierdzeniach dotyczących stanu zdrowia wnioskodawcy i jego żony oraz konieczności częstego korzystania z porad lekarzy różnych specjalizacji.
Odnosząc się natomiast do wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji w sprawie wskazać trzeba, że chodzi tu nie tylko o jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę o znacznym rozmiarze. Do wykazania tego konieczne jest zatem wskazanie przez wnioskującego o wstrzymanie na wysokość dochodów, wydatków, możliwości finansowych oraz wszelkich okoliczności, które uprawdopodobnią, że wykonanie decyzji może skutkować powstaniem w jego majątku szkody o znacznych rozmiarach. W tym kontekście należy wskazać, że z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie można wnioskować o trudnej sytuacji skarżącego, która w powiązaniu z obowiązkiem zwrotu kwoty 10000,00 zł za pobyt jego matki w MDPS "[...]" w Ś. na rzecz Gminy Ś. mogłaby doprowadzić do powstania w sytuacji skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Zauważyć także trzeba, że każda decyzja, czy postanowienie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności, pociąga za sobą dolegliwość finansową, co nie oznacza, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować ochronę tymczasową przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zatem sama okoliczność powstania po stronie zobowiązanego obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej nie stanowi jeszcze o spełnieniu przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Podkreślić również należy, że uiszczenie kwoty pieniężnej ma ze swojej natury charakter odwracalny (zob. postanowienie NSA z 13 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 1129/29).
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.