Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 180/17

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 6 października 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 508/16, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. C., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] marca 2016 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania A. C., działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] października 2015 r. nr [...] pozostawiającą bez rozpatrzenia wniosek skarżącej o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że wniosek został pozostawiony bez rozpoznania, gdyż strona nie zastosowała się do wezwania organu o uzupełnienie brakujących dokumentów o dochodach jej męża za 2014 r. Skarżąca miała obowiązek złożyć wraz z wnioskiem dokumenty poświadczające wysokość dochodów jej męża osiągniętych w 2014 r., pomimo tego, że związek małżeński zawarła [...] września 2015 r. Zdaniem organu, na przyjęcie stanowiska, że dochód męża wnioskodawczyni należy traktować jako dochód uzyskany, nie pozwala treść art. 2 pkt 17 i 18 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r. poz. 169 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa", który – wśród zdarzeń uzasadniających uzyskanie lub utratę dochodu – nie wymienia uzyskania lub utraty dochodu wynikających ze zmiany składu osobowego rodziny wskutek zawarcia związku małżeńskiego.

A. C. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca uznała, że nie była zobowiązana do przedłożenia żądanych przez organy dokumentów, skoro dotyczyć one miały dochodu jej męża z okresu poprzedzającego zawarcie z nią małżeństwa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie powołanym na wstępie wyrokiem uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uwzględnił skargę z innych powodów niż w niej wyrażone. Sąd uznał, że art. 3 pkt 2 i 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.ś.r.", nakazujący do stanu faktycznego wynikającego z wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego stosować stan przeszły – bowiem prawo do świadczeń ustala się w oparciu o dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy – powinien być interpretowany przy uwzględnieniu celów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych. Chodzi tu o założenia systemu szeroko rozumianej pomocy społecznej, skierowanego do osób oraz rodzin wymagających wsparcia i socjalnej ochrony. Urealnieniu wysokości dochodu rodziny na dzień ubiegania się o prawo do świadczenia alimentacyjnego w stosunku do dochodów uzyskanych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy (zasiłkowy), w związku ze zmianą sytuacji finansowej, służą przepisy ustawy przewidujące instytucję uzyskania albo utraty dochodu.

Z przepisów tych wynika, że mimo wyraźnego rozdzielenia sytuacji uzyskania dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy i po tym roku, oba rozwiązania służą ustaleniu prawa do świadczeń na podstawie dochodu zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego przez rodzinę.

Sąd wskazał, że w sprawie poza sporem jest, że dochody rodziny zwiększyły się na skutek zmiany składu osobowego rodziny. W dacie złożenia wniosku, czyli [...] września 2015 r., rodzina skarżącej składała się z 3 osób (skarżącej – wnioskodawczyni, jej syna oraz męża skarżącej), z kolei w roku bazowym stanowiącym podstawę do wyliczenia miesięcznego dochodu rodziny, czyli w roku 2014, tylko z dwóch osób (skarżącej i jej syna). Oczywiste jest przy tym, że dochód rodziny zwiększył się dopiero od daty zawarcia małżeństwa skarżącej z A. C., czyli od [...] września 2015 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że przed tą datą mąż skarżącej nie był członkiem jej rodziny.

W ocenie Sądu nieprawidłowe zatem było przyjęcie przez organ do obliczenia dochodu rodziny skarżącej za 2014 r. dochodu uzyskanego przez osobę będącą aktualnie jej mężem. Sąd dostrzegł, że zmiana składu osobowego rodziny nie została wprost potraktowana przez ustawodawcę, jako zdarzenie powodujące utratę lub uzyskanie dochodu, jednakże wobec identycznych skutków, jakie okoliczność ta rodzi dla ustalenia przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny, należy ją uwzględnić przy rozpatrzeniu wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Co do sposobu ustalenia dochodu w razie zmiany składu osobowego rodziny Sąd wskazał, że zastosowanie będzie miał art. 9 ust. 4a ustawy, który stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W ocenie Sądu jednakże, skoro ustawową podstawą do przyznania świadczenia jest dochód rodziny rozumiany jako miesięczny przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w skali roku kalendarzowego, to zasada ta powinna mieć zastosowanie również w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. Oznacza to, że w sytuacji określonej w art. 9 ust. 4a ustawy, dochód należy liczyć w stosunku rocznym.

W sprawie zatem dochód uzyskany, czyli dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty (październik 2015 r.), winien być doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a całość podzielona przez 12 miesięcy oraz liczbę członków rodziny.

Inne stosowanie tego przepisu, tj. z pominięciem reguł wynikających z ustawy, prowadziłoby do tego, że o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego decydowałyby nie wielkości określone w ustawie, lecz suma przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie – uzyskanego uprzednio w roku kalendarzowym – oraz dochodu uzyskanego przez członka rodziny za pełny przepracowany miesiąc. Sąd wskazał, że taka interpretacja powołanego przepisu została wyrażona w orzecznictwie sądów administracyjnych. W ocenie Sądu, dopiero takie rozumienie przepisu sprawia, że jest ono zgodne z celami ustawy realizującej założenie art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. Nie może bowiem dochodzić do sytuacji, w której uzyskany przez stronę, czy członka rodziny dodatkowy, a późniejszy dochód z jednego miesiąca, będzie w sposób zasadniczy decydował o prawie do świadczenia.

Sąd uznał zatem, że dokonana przez organy wykładnia art. 9 ust. 4a ustawy jest wadliwa. Wykładnia przepisów ustawy, oparta wyłącznie na regułach wykładni językowej prowadzi do rezultatu sprzecznego z zarówno wynikami wykładni systemowej, jak też wykładni funkcjonalnej. Akceptacja tego stanowiska oznaczałaby – wbrew celom ustawy – taką sytuację, że przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego byłoby uzależnione od wysokości dochodu rodziny, który był osiągnięty przez osobę niebędącą członkiem rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Taki wniosek – mając na uwadze treść przepisów ustawy oraz wspomniane przepisy konstytucyjne – byłby całkowicie nieracjonalny i sprzeczny z zasadami logiki.

Sąd dodał, że interpretacji przepisu prawnego, w celu odkodowania zawartej w nim normy prawnej, nie można dokonywać w oderwaniu od całości systemu prawnego, w tym również w oderwaniu od pozostałych przepisów prawnych zawartych w danym akcie normatywnym. Konieczne jest przy tym zidentyfikowanie wartości, których ochronie służy określona przez ustawodawcę instytucja prawna. Sąd zauważył dodatkowo, że odmienna wykładnia tego przepisu zastosowana przez organy administracji, mogłaby wywołać niepożądany społecznie skutek rezygnowania z pozostawania w związku małżeńskim, w celu uzyskania niekwestionowanego prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., reprezentowane przez radcę prawnego Z. J. – Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zarzucając mu naruszenie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", przez:

1. - uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, a tym bardziej w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2. - błędną wykładnię art. 9 ust. 4a ustawy poprzez uznanie, że zwiększenie liczby członków rodziny osoby uprawnionej do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w stosunku do liczby członków rodziny z roku kalendarzowego poprzedzającego okres świadczeniowy należy traktować jako zdarzenie powodujące "uzyskanie dochodu", o którym mowa w art. 2 pkt 18 lit. c ustawy, podczas gdy treść tego przepisu nie daje podstaw do takiej wykładni, zatem nie było przeszkód do pozostawienia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego bez rozpatrzenia na podstawie §5 ust. 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. poz. 836 ze zm.);
3. - błędną wykładnię art. 9 ust. 4a ustawy poprzez uznanie, że "dochód uzyskany", czyli dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty, winien być doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a całość podzielona przez 12 miesięcy oraz liczbę członków rodziny, podczas gdy prawidłowy mechanizm obliczania dochodu uzyskanego w myśl art. 9 ust. 4a ustawy jest taki, że dochód obejmujący kwotę miesięcznego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, doliczany jest do kwoty przeciętnego miesięcznego dochodu członka rodziny osiągniętego w roku poprzedzającym okres świadczeniowy.

Skarżący kasacyjnie organ wniósł, na podstawie art. 188 P.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi A. C., rozpoznanie skargi na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

A. C. w piśmie z [...] stycznia 2017 r. stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną wskazała, że nie zgadza się z argumentacją organu i wniosła o odrzucenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 §1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 §2 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.

Skarga kasacyjna nie została uwzględniona, gdyż zaskarżony wyrok pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zgodnie z art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Na wstępie należy wskazać, że kontrolę wykładni art. 9 ust. 4a ustawy dokonaną przez Sąd pierwszej instancji należy rozpatrywać w kontekście zapadłych w sprawie decyzji o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku skarżącej o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wykładnia tego przepisu prawa materialnego determinuje bowiem zakres postępowania dowodowego w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a co za tym idzie zakres wezwania strony przez organ administracyjny do udokumentowania dochodów osiągniętych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z uwzględnieniem dochodu uzyskanego i utraconego. Inaczej mówiąc – to, jak przepis zostanie zrozumiany bezpośrednio wpływa na zakres dokumentów, których organ może zażądać od strony.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy przyznanie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego uzależnione zostało od spełnienia kryterium dochodowego – jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.

Zaznaczyć należy, że w ustawie zawarte zostały definicje zarówno "dochodu", jak i "rodziny". Zgodnie z analizowaną ustawą określenie dochodu oraz dochodu rodziny obejmuje odpowiednio dochód oraz dochód rodziny w rozumieniu u.ś.r. (art. 2 pkt 4 i 5). Ilekroć jest mowa o dochodzie rodziny – oznacza to sumę dochodów członków rodziny (art. 3 pkt 2 u.ś.r.), a o dochodzie członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3 - 4a (art. 2 pkt 5a ustawy). W art. 2 pkt 12 ustawy zawarta została definicja legalna "rodziny" – określenie to oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: rodziców osoby uprawnionej, małżonka rodzica osoby uprawnionej, osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia oraz dziecko, które ukończyło 25. rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 oraz z 2018 r. poz. 107 i 138) albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017 r. poz. 2092), a także osobę uprawnioną; do rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego i dziecka pozostającego w związku małżeńskim.

W analizowanej ustawie zawarte zostały (analogicznie jak w u.ś.r.) przepisy pozwalające na ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na podstawie dochodu jak najbardziej zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego przez rodzinę w dacie składania wniosku o przyznanie świadczenia. Ustawodawca przewidział zatem ustalenie dochodu na podstawie dochodu uzyskiwanego w roku poprzedzającym rok, na który ustalane jest prawo do przyznania świadczenia. W przypadku świadczeń, przyznawanych od 1 października 2015 r. do 30 września następnego roku kalendarzowego (okres świadczeniowy), jest to dochód osiągnięty w 2014 r. Jednocześnie do ustawy zostało wprowadzone określenie dochodu uzyskanego i dochodu utraconego (art. 2 pkt 17 i 18 ustawy), jak również mechanizm ustalenia dochodu przy uwzględnieniu dochodu utraconego i uzyskanego po zakończeniu roku poprzedzającego rok, na który ustalane jest prawo do świadczeń (art. 9 ust. 3-4a ustawy).

Oznacza to, że intencją ustawodawcy było jak najdokładniejsze ustalenie dochodu rodziny. Organy powinny zatem orzekać na podstawie danych jak najbardziej zbliżonych do daty orzekania (por. stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 243/14).

W rozpoznawanej sprawie doszło do zmiany składu osobowego rodziny już po zakończeniu roku poprzedzającego rok, na który ustalane jest prawo do świadczenia. Trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, że zmiana składu osobowego rodziny nie została wprost potraktowana przez ustawodawcę jako zdarzenie powodujące zmianę dochodu: utratę lub uzyskanie, jednakże wobec identycznych skutków, jakie okoliczność ta rodzi dla ustalenia dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie (art. 9 ust. 2 ustawy), należy ją uwzględnić przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie świadczenia (wyroki: WSA w Bydgoszczy z 27 kwietnia 2016 r., II SA/Bd 228/16, WSA w Kielcach z 17 lutego 2011 r., II SA/Ke 17/11 oraz WSA w Szczecinie z 12 września 2013 r., II SA/Sz 353/13). Cytowane orzeczenia wydane zostały na tle ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednak z uwagi na odesłanie zawarte w art. 2 pkt 4 i 5 ustawy, jak również z uwagi na zbieżność konstrukcji określeń "dochodu", "członka rodziny" i "rodziny" mogą znaleźć pełne zastosowanie w niniejszej sprawie.

Zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że nie można obliczać dochodu rodziny za 2014 r. z uwzględnieniem dochodu męża skarżącej za 2014 r., gdyż nie był wtedy członkiem rodziny; stał się nim od [...] września 2015 r. Z żadnego przepisu ustawy nie wynika bowiem konieczność przyjęcia, że do dochodu rodziny należy doliczyć dochód członka rodziny wchodzącego w skład rodziny dopiero w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia, uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy.

Jednakże, jak wyżej wskazano, wprowadzenie mechanizmu ustalania dochodu uzyskanego i utraconego, po roku poprzedzającym rok, na który ustalane jest prawo do świadczenia oznacza, że konieczne jest uwzględnienie sytuacji finansowej rodziny na dzień ustalenia prawa do świadczenia. Oznacza to, że fakt zwiększenia liczby członków rodziny, jako okoliczność mająca wpływ na wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, musi być wzięty pod uwagę również przy ustalaniu prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Dlatego nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie organu, że w kontekście art. 2 pkt 18 lit. c ustawy wskazującego jakie okoliczności są traktowane jako uzyskanie dochodu, nie jest prawidłowa wykładnia art. 9 ust. 4a ustawy dokonana przez Sąd pierwszej instancji. Jeśli chodzi o sposób wykładania przepisów prawa należy odwołać się do wyroku z 11 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 2787/14, w którym Sąd podał, że w doktrynie wskazuje się, że koncepcja rozumienia bezpośredniego przepisów prawnych (J. Wróblewski, Wykładnia prawa a poglądy na strukturę normy prawnej, PiP 1/60/118), jest nieadekwatna (J. Woleński, Logiczne problemy wykładni prawa, Kraków 1972 s. 72-73).

Z wyróżnieniem rozumienia bezpośredniego i jego braku, łączono paremię clara non sunt interpretanda (J. Wróblewski, Rozumienie prawa i jego wykładnia, Ossolineum 1990 s. 55-59). W orzecznictwie Sądu Najwyższego w okresie 1990-2000 odstąpiono od takiego rozumienia zasady clara non sunt interpretanda, nadając jej znaczenie właściwe dla paremii interpretatio cessat in claris, a Sąd Najwyższy w tym okresie, w przytłaczającej większości przypadków, nawet w sytuacji uzyskania jednoznaczności językowej przepisu, poddawał go również wykładni systemowej i funkcjonalnej - zwykle po to, by sprawdzić, czy jednoznaczność uzyskana nie prowadzi do sprzeczności w systemie prawa (np. z normami hierarchicznie wyższymi albo z zasadami prawa), bądź czy nie burzy powszechnie akceptowanych społecznie wartości (A. Municzewski, Reguły interpretacyjne w działalności orzeczniczej Sądu Najwyższego, Szczecin 2004 s. 103-104, 151-152, 217).

Takie stanowisko odnośnie do interpretacji przepisów prawa administracyjnego prezentują E. Smoktunowicz, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego - k.p.a., Białystok 1994 s. 18-51; J. P. Tarno, Naczelny Sąd Administracyjny a wykładnia prawa administracyjnego, W-wa 1999 s. 52-53). Wskazany sposób rozumienia przepisów prawa Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela.

Stosując zatem sposób rozumienia art. 9 ust. 4a ustawy zgodnie z regułami przedstawionymi powyżej, organ rozpoznając wniosek skarżącej, powinien był uwzględnić fakt, że od [...] września 2015 r., tj. od zawarcia związku małżeńskiego, rodzina skarżącej liczyła trzy a nie dwie osoby. Wobec tego, ustalając dochód rodziny i dochód ten w przeliczeniu na osobę w rodzinie, należało przyjąć, że ustalenie dochodu rodziny następuje zgodnie z art. 9 ust. 4a ustawy. W myśl tego przepisu w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji przyjął, że dochód rodziny należało obliczyć z uwzględnieniem dochodu męża skarżącej z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, tj. z uwzględnieniem dochodu za październik 2015 r. Przy czym stosując konsekwentnie art. 9 ust. 4a ustawy należało obliczyć roczny dochód na członka rodziny w 2014 r. (roczny dochód skarżącej podzielony na dwie osoby) oraz miesięczny dochód na członka rodziny w 2014 r. Kolejno tak uzyskany miesięczny dochód członka rodziny zsumować z dochodem miesięcznym męża skarżącej z października 2015 r. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 9 ust. 4a ustawy dochód członka rodziny ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. W myśl zaś art. 2 pkt 5a ustawy ilekroć jest mowa o dochodzie członka rodziny – oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy.

W rozpoznawanej sprawie będzie to przeciętny miesięczny dochód skarżącej osiągnięty w 2014 r. Kwota tego miesięcznego dochodu powinna być zsumowana z dochodem miesięcznym męża skarżącej z października 2015 r. i podzielona na trzy osoby. W ten sposób uzyskany zostałby dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie – w myśl art. 9 ust. 2 ustawy.

Nie można zgodzić się zatem ze stanowiskiem Sadu pierwszej instancji, że dochód męża za październik 2015 r. należało doliczyć do dochodu za 2014 r. i tę sumę podzielić przez 12 miesięcy i kolejno przez 3 osoby w rodzinie. Rację trzeba przyznać skarżącemu kasacyjnie organowi, że interpretacja przedstawiona przez Sąd Wojewódzki funkcjonowała w orzecznictwie sądów administracyjnych w poprzednio obowiązującym stanie prawnym regulującym inne kryteria obliczania dochodu uzyskanego. Od 1 stycznia 2012 r. przepisy art. 9 ust. 3 i 4 ustawy zostały zmienione i dodany został w art. 9 przepis ust. 4a (ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów; Dz. U. poz. 1212).

Ponadto nie można przyznać racji Sądowi pierwszej instancji, że inna interpretacja art. 9 ust. 4 a ustawy, niż przyjęta przez Sąd, oznaczałaby, że przy ustaleniu dochodu rodziny na osobę w rodzinie decydowałyby nie wielkości określone w ustawie, lecz suma przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie – uzyskanego uprzednio w roku kalendarzowym – oraz dochodu uzyskanego przez członka rodziny za pełny przepracowany miesiąc. W rzeczywistości, w myśl art. 9 ust. 4a ustawy, doliczeniu podlega kwota dochodu miesięcznego do dochodu członka rodziny uzyskanego w roku poprzedzającym okres świadczeniowy również wyliczonego w skali miesiąca, a zatem mechanizm ustalania dochodu odnosi się do dochodu uzyskiwanego w skali jednego miesiąca.

Prawidłowe rozliczenie dochodu uzyskanego przez skarżącą, to jest uznanie, że od [...] września 2015 r. powinien on być rozdzielony między trzy osoby, a dochód rodziny powinien być obliczony z uwzględnieniem dochodu męża skarżącej wyłącznie za październik 2015 r., wymagało prawidłowego wezwania przez organ administracyjny skarżącej do dołączenia do wniosku stosownych dokumentów potwierdzających wysokość dochodu rodziny lub samodzielnego ich uzyskania przez organ zgodnie z art. 15a ustawy.

Nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 9 ust. 4a ustawy, pomimo częściowej racji skarżącego kasacyjnie i częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Mając na uwadze podniesione wyżej względy orzeczono, na podstawie art. 184 P.p.s.a., o oddaleniu skargi kasacyjnej.