Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31.10.2006 r. sygn. akt II SA/Sz 585/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. F. na uchwałę Zarządu Powiatu w [...] z dnia [...] Nr [...], którą skarżąca została odwołana z funkcji dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "O." w [...]. Organ uznał, iż A. F. będąc wspólnikiem spółki jawnej "E." prowadzi działalność gospodarczą i wobec tego nie może pełnić funkcji kierownika państwowej jednostki organizacyjnej. Skarżąca w skardze podała, że jedynym wspólnikiem uprawnionym do reprezentowania Spółki jest A. M. J. i prokurent (co potwierdza odpis KRS), a nadto że podmiotem gospodarczym jest spółka jawna, a nie jej wspólnicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że istotnym w sprawie jest to, czy skarżąca narusza zakaz ustanowiony w art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. Nr 106, poz. 679 ze zm.), z którego nie wynika zakaz bycia wspólnikiem w spółce jawnej i pełnieniu funkcji kierownika jednostki organizacyjnej powiatu, jednakże kwestie te należy przeanalizować powołując się na względy celowościowe i racjonalne. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) przyjąć należy, że dla uznania określonej działalności za gospodarczą, konieczne jest spełnienie trzech przesłanek - musi ona mieć charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły i spółka jawna E. prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu tej ustawy - kontynuował Sąd, stwierdzając, iż w sprawie przepisy tej ustawy należy zestawić z przepisami Kodeksu spółek handlowych, tj. jego art. 3, 22 § 2, art. 39 § 1 i art. 51 § 2, z których wynika prawo wspólnika spółki jawnej do równego udziału w zyskach i stratach, obowiązek prowadzenia spraw spółki, co oznacza, że wspólnik tej spółki ma szerszy wpływ na jej działalność niż wspólnik spółki kapitałowej, zaś powierzenie reprezentacji spółki jednemu ze wspólników ma skutek i znaczenie tylko w stosunku do osób trzecich. Względy celowościowe art. 4 pkt 6 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przemawiają za tym, aby uznać wspólnika spółki jawnej za osobę prowadzącą działalność gospodarczą wspólnie z innymi osobami, a wobec tego zaskarżona uchwała podjęta na podstawie art. 5 ust. 2 tej ustawy nie narusza prawa.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła A. F., reprezentowana przez radcą prawnego, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi i zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnią art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne poprzez uznanie, iż wspólnik spółki jawnej jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą z innymi osobami, a w konsekwencji, iż podlega on ograniczeniom w prowadzeniu działalności gospodarczej przewidzianym w ustawie oraz niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 2 tej ustawy poprzez uznanie, że przepis ten stanowi samodzielną podstawę do odwołania skarżącej z funkcji dyrektora placówki powiatowej, a podjęta na tej podstawie uchwała nie narusza prawa.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż wspólnik spółki jawnej nie jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, gdyż tę prowadzi spółka (art. 3, 8 § 2 i art. 22 § 1 ksh) i w tym świetle rozszerzająca wykładnia art. 4 ustawy o ograniczeniu działalności gospodarczej dokonana przez Wojewódzki Sąd jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 4 pkt 6 tej ustawy, osoby wykonujące funkcje publiczne nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub z innymi osobami, ale nie wynika zakaz bycia wspólnikiem w spółce jawnej, a zakazy o których mowa w art. 4 jako wymienione wyczerpująco, nie mogą być rozszerzane w drodze wykładni - kontynuowano w uzasadnieniu, podkreślając, iż ustawa ta mająca charakter odstępstwa od zasady swobody działalności gospodarczej przewiduje te odstępstwa, ale wprowadzenie innych zakazów niż ustawowe jest nieuprawnione. Wyjaśniono też, że skarżącą, jako nauczyciela mianowanego, można odwołać ze stanowiska dyrektora placówki oświatowej na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora, a nie na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy antykorupcyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, jako niezawierająca usprawiedliwionych podstaw.
Istotne w sprawie jest, czy skarżąca A. M. F. będąc wspólnikiem spółki jawnej i dyrektorem powiatowej jednostki organizacyjnej narusza zakaz, o którym mowa w art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. Nr 106, poz. 679 ze zm.). Stanowi on, że osoby wymienione w art. 1 i 2 tej ustawy, w okresie zajmowania stanowiska lub pełnienia funkcji nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Osobami, których dotyczy zakaz wymieniony w art. 2 pkt 6a ustawy i ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej są członkowie zarządów powiatów, skarbnicy, sekretarze, kierownicy jednostek organizacyjnych powiatu, osoby zarządzające i członkowie organów zarządzających powiatowymi osobami prawnymi oraz inne osoby wydające decyzje w imieniu starosty. Skarżąca jako dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego, jednostki organizacyjnej powiatu w [...], jest osobą o której mowa w art. 2 pkt 6a, bowiem kierownikiem jednostki organizacyjnej powiatu i wobec tego dotyczy jej zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w formach określonych w art. 4 tej ustawy. Jest ona jednocześnie wspólnikiem spółki jawnej "E.", co wypełnia dyspozycję pkt. 6 art. 4, bowiem to wspólnik spółki jawnej prowadzi działalność gospodarczą, mając przyznane przepisami Kodeksu spółek handlowych określone obowiązki i uprawnienia (odpowiedzialność za zobowiązania spółki, udział w zyskach i stratach, obowiązek prowadzenia spraw spółki). Natomiast powierzenie prowadzenia spraw spółki jednemu wspólnikowi w niczym sytuacji innego wspólnika nie zmienia. Jako osoba, o której mowa w art. 2 pkt 6a skarżąca nie może jednocześnie prowadzić działalności, o której mowa w art. 4, a będąc wspólnikiem spółki jawnej prowadzić działalność, o której mowa w pkt 6 tego artykułu. Naruszenie tego zakazu powodować musi konsekwencje, o których mowa w art. 5 ust. 2.
Uznanie zatem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, że zaskarżona przez A. F. uchwała Zarządu Powiatu w [...] o odwołanie z funkcji dyrektora, jest zgodna z prawem, prawa nie narusza i Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).