Postanowienie NSA z 5 grudnia 2006 r., I OSK 1817/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 5 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 11/04 odrzucające skargę M. G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2003 r., sygn. akt I SA 735/02 oddalającym skargę M. G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej postanawia I. oddalić skargę kasacyjną, II. zasądzić od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) na rzecz adw. M. J., koszty nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 120 złotych + 26 złotych 40 groszy tytułem podatku VAT.

Skład

Sędzia NSA Barbara Adamiak

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2006 r. odrzucił skargę M. G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2003 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarga o wznowienie postępowania nie była oparta na ustawowych podstawach. Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 273 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), nie oznacza automatycznie oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, bowiem z uzasadnienia wynika, że wskazana przez skarżącego podstawa nie zachodzi. M. G. w uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania podniósł uwagi krytyczne w stosunku do uzasadnienia wyroku z dnia 1 grudnia 2003 r. oraz powoływał argumenty świadczące, jego zdaniem, o wadliwości decyzji o wywłaszczeniu i decyzji o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył M. G., reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 280 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na błędnym uznaniu, że zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. W opinii pełnomocnika, ze złożonej przez M. G. skargi o wznowienie postępowania wynika, że została ona oparta na przesłankach wznowienia postępowania o określonych w art. 273 § 2 powołanej ustawy, który stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Chcąc wykazać swoje prawo własności do spornej nieruchomości skarżący wniósł o przesłuchanie świadków. Wcześniej nie mógł był tego uczynić, gdyż nie wiedział, że wskazane osoby mogą mieć wiedzę na ten temat.

Jednocześnie, pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 280 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.

W doktrynie prawa sądowoadministracyjnego zostało przyjęte, że nawet sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 powołanej ustawy nie oznacza automatycznie oparcia skargi na ustawowej podstawie, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, ż podnoszona podstawa nie zachodzi (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2006, str. 559).

W rozpoznawanej sprawie M. G. wniósł skargę o wznowienie postępowania, w której nie podał żadnej podstawy ustawowej. Uzasadnienie skargi koncentrowało się na krytyce orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2003 r. oraz zaskarżonych decyzji organów administracji w przedmiocie wywłaszczenia. W dniu 6 maja 2005 r. reprezentujący M. G. adwokat z urzędu poparł skargę o wznowienie postępowania, wnosząc o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków. W piśmie tym również nie została wskazana ustawowa podstawa wznowienia postępowania. Dopiero w skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że intencją M. G. było oparcie skargi na podstawie określonej w art. 273 § 2 ustawy, tj. późniejszym wykryciu takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wskazanymi nowymi środkami dowodowymi są zeznania świadków, którzy mogą potwierdzić prawo własności M. G. do spornej nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do poglądu Sądu I instancji, że skarżący nie oparł skargi o wznowienie postępowania na ustawowych przesłankach. Ani skarga wniesiona osobiście przez M. G., ani późniejsze pismo jego pełnomocnika, nie wskazywały odpowiednich przepisów określających podstawę wznowienia. Z treści pisma pełnomocnika skarżącego wynikało, że wnosi on o dopuszczenie nowych środków dowodowych tj. zeznań świadków. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują jednak w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z zeznań świadków. Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy, sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające jedynie z dokumentów, i tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nie można więc uznać, że z treści skargi o wznowienie postępowania wynikało, iż jest ona oparta na ustawowych podstawach wznowienia, a mianowicie na art. 273 § 2 ustawy. Skarżący wskazał bowiem na środki dowodowe, które nie mogły i nadal nie mogą zostać dopuszczone w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.).