Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 303/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2013 r., uchylającą decyzję Dziekana Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w dniu 9 sierpnia 2013 r. na wniosek Rektora Uniwersytetu [...] zostało przeprowadzone posiedzenie mediacyjne, w wyniku którego dokonano następujących ustaleń co do sposobu załatwienia sprawy: Rektor Uniwersytetu [...] zobowiązał się w terminie do dnia 16 września 2013 r. wydać decyzję administracyjną, mocą której, uchyli decyzję własną z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie skreślenia A. W. z listy studentów oraz uchyli decyzję Dziekana Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów i umorzy postępowanie organu pierwszej instancji.
Skarżąca zaaprobowała powyższe stanowisko.
W związku z ustaleniami postępowania mediacyjnego, decyzją z dnia [...] września 2013 r. Rektor Uniwersytetu [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] lutego 2013 r. oraz decyzję Dziekana Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
A. W. w drodze skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zaskarżyła również wydaną po przeprowadzeniu postępowania mediacyjnego decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2013 r.
Sąd na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r., na podstawie art. 118 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.", połączył niniejszą sprawę ze sprawą sygn. akt III SA/Gd 939/13 do łącznego rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 939/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku biorąc pod uwagę treść przepisu art. 118 § 2 P.p.s.a. oraz wydanie wyroku oddalającego skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2013 r., postanowieniem z dnia 27 lutego 2014 r. umorzył postępowanie ze skargi A. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2013 r., czyli postępowania w sprawie aktu pierwotnego, gdyż stosownie do dyspozycji art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., stało się ono bezprzedmiotowe. Ponadto na podstawie art. 201 § 2 w zw. z art. 206 P.p.s.a. zasądzono od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącej kwotę 220 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd podniósł, że umorzenie postępowania powinno nastąpić bezpośrednio po wydaniu wyroku oddalającego skargę na akt wydany w rezultacie ustaleń poczynionych w postępowaniu mediacyjnym. Zgodnie zaś z art. 118 § 1 P.p.s.a. Sąd ma obowiązek łącznego rozpoznania obu skarg, a więc skargi wywiedzionej na decyzję pierwotną oraz skargi na decyzję wydaną na podstawie ustaleń mediacyjnych.
W skardze kasacyjnej A. W., zaskarżając postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w całości, zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania – art. 118 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., w tym w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a, w tym postanowienie w zakresie zwrotu kosztów postępowania z uwagi na naruszenie przepisów postępowania art. 118 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 201 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 206 P.p.s.a.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi A. W. podkreśliła, że Sąd naruszył art. 118 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przedwcześnie umarzając postępowanie przed uprawomocnieniem się wyroku o oddaleniu skargi, zamiast wstrzymać się z rozstrzygnięciem do ustalenia upływu terminu do zaskarżenia wyroku skargą kasacyjną lub zamiast zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. do czasu uprawomocnienia się wyroku o oddaleniu skargi.
Skarżącą zwróciła nadto uwagę, iż nie wystąpiła okoliczność warunkująca zasądzenie tylko części kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej jako “P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia żadnej z przesłanek nieważności postępowania, zatem wniesiona skarga kasacyjna została rozpoznana w ramach podniesionych w jej treści zarzutów.
Stosownie do art. 118 § 1 P.p.s.a. na akt wydany na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu mediacyjnym, można wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia aktu albo wykonania lub podjęcia czynności. Skargę sąd rozpoznaje łącznie ze skargą wniesioną w sprawie na akt lub czynność, w której przeprowadzono postępowanie mediacyjne. Jeżeli skarga na akt lub czynność wydane lub podjęte na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu mediacyjnym nie zostanie wniesiona albo skarga ta zostanie oddalona, sąd umarza postępowanie w sprawie, w której przeprowadzono postępowanie mediacyjne (art. 118 § 2). Z analizy powyższych przepisów można wyprowadzić wniosek, iż rozpoznanie skargi wniesionej pierwotnie oraz skargi na rozstrzygnięcie wydane na skutek mediacji winno być połączone w celu ich łączengo rozpoznania (art. 111 P.p.s.a.). W przypadku zaś oddalenia przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na rozstrzygnięcie podjęte na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu mediacyjnym, sąd ten winien umorzyć postępowanie w sprawie pierwotnego zaskarżenia (por. R. Hauser, Sporów o dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne ciąg dalszy, [w:] “Państwo i Prawo" nr 11/2003, s. 27).
Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 118 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącego kasacyjnie, iż Sąd I instancji powinien zawiesić postępowanie sądowe w sprawie skargi wniesionej pierwotnie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w zakresie oddalenia skargi na akt wydany na skutek mediacji. Argumentacja ta nie bierze bowiem pod uwagę postanowień zawartych w art. 118 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którymi obie skargi “sąd rozpoznaje łącznie", a jeśli tak, to nie może orzekać o jednej z nich w niedającej się przewidzieć przyszłości, i to w zależności od tego, jak zostanie rozstrzygnięta przez NSA skarga kasacyjna od wyroku oddalającego skargę na akt wydany na podstawie ustaleń mediacyjnych (T.Woś (red.), H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2008, s. 434). Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, oba zaskarżone w niniejszej sprawie akty z punktu widzenia materialnoprawnego zostały podjęte w tej samej sprawie administracyjnej, której przedmiotem jest skreślenie skarżącej z listy studentów. Łączne rozpoznanie obu skarg oraz ich równoległa kontrola sądowa, pozwala na pełną i prawidłową ocenę wydanych aktów oraz zapewnia stronie należytą ochronę jej interesów. Zatem umorzenie postępowania winno nastąpić postanowieniem wydanym bezpośrednio po wydaniu wyroku oddalającego skargę na akt wydany w rezultacie ustaleń poczynionych w postępowaniu mediacyjnym.
Odnosząc się do kwestii zasądzenia przez Sąd tylko części kosztów postępowania, należy wskazać, że w wyniku postępowania mediacyjnego organ może uchylić lub zmienić zaskarżony akt albo wykonać lub podjąć inną czynność, uwzględniając skargę częściowo, w związku z czym w wypadku umorzenia postępowania z takiego powodu, sąd może zasądzić na rzecz skarżącego zwrot tylko części kosztów, stosując odpowiednio art. 206 P.p.s.a. (S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka - Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2007, s. 212). W niniejszej sprawie Sąd zasadnie uznał, iż pierwotna decyzja przywróciła skarżącej status studenta i uprawniała ją do kontynuacji studiów, a tym samym częściowo uwzględniała jej interesy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o kosztach postępowania kasacyjnego, bowiem przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a takim jest właśnie postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego (por. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008/2/23).