Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 21 marca 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 110/18, stwierdził przewlekłość postępowania prowadzonego przez Starostę [...] z wniosku M. C. z [...] lipca 2011 r. o przyznanie wynagrodzenia za przechowywanie motocykla (pkt 1); stwierdził, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); wymierzył Staroście [...] grzywnę w wysokości 2000 zł (pkt 3); przyznał od Starosty [...] na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 8000 zł (pkt 4); odrzucił skargę w części dotyczącej przyznania odszkodowania (pkt 5); zasądził od Starosty [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 6).
W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z 5 lipca 2011 r. M. C. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] o zwrot kosztów przechowywania motocykla marki [...]. Zawiadomieniem z [...] września 2016 r., nr [...], Starosta [...] przekazał według właściwości do Urzędu Miejskiego w [...] dokumenty dotyczące przedmiotowego pojazdu, uznając, że organ ten jest właściwy w sprawie. W dniu [...] listopada 2018 r.. M. C.i wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...], które zostało wszczęte z wniosku z [...] lipca 2011 r.
W ocenie Sądu I instancji czas trwania postępowania (tj. od 5 lipca 2011 r. do 19 września 2016 r., czyli ponad 5 lat) jest wystarczającą przesłanką do przyjęcia, że postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły. Ocenę tę wzmacnia odwlekanie podjęcia przez organ rozstrzygnięcia końcowego. Zdaniem Sądu I instancji, bez znaczenia pozostają przyczyny, dla których nie zostało ono zakończone, a zwłaszcza czy przewlekłe prowadzenie postępowania spowodowane zostało okolicznościami zawinionymi lub niezawinionymi przez organ. Jednocześnie Sąd uznał, że okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie przewlekłości przejawiają cechy naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji.
W skardze kasacyjnej od pkt 1, 2, 3, 4 i 6 omawianego wyroku Starosta [...] zarzucił naruszenie:
- 1) przepisów postępowania, mające istoty wpływ na wynik sprawy, tj.:
- a) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej ppsa;
- b) art. 1 § 1 i § 2, art. 3 § 1 w zw. z art. 149 § 1 zd. 2 i § 2 oraz art. 151 ppsa w zw. z art. 65 § 1 kpa;
- c) art. 134 § 1 w zw. z art. 149 § 1 ppsa;
- d) art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ppsa;
- 2) przepisów prawa materialnego, tj. § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133).
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. C. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Odstępstwo od zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej przewiduje także art. 189 ppsa, zgodnie z którym, jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie.
Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu polega na prowadzeniu postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Zgodnie z art. 53 § 2b ppsa, skargę taką można wnieść do sądu administracyjnego w każdym czasie, po uprzednim wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Określony w tym przepisie termin "w każdym czasie" odnosi się natomiast do trwającego postępowania, które – w ocenie wnoszącego skargę – jest prowadzone przewlekle, co oznacza, że skargę taką można wnieść do sądu jedynie w trakcie trwania przewlekłości organu w rozpatrywaniu sprawy administracyjnej.
Tym samym, ocena przez sąd administracyjny zasadności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania może być dokonana na dzień wniesienia skargi, a zatem stan przewlekłości musi istnieć w tej dacie. Uzasadnione jest to również tym, że zasadniczym celem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest doprowadzenie do usunięcia stanu przewlekłości.
Z tych przyczyn, niedopuszczalne jest merytoryczne rozpoznanie skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa, w sytuacji wniesienia jej już po zakończeniu postępowania przez organ i załatwieniu sprawy. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie jego wniosku o zwrot kosztów przechowywania motocykla marki [...] w dniu [...] listopada 2018 r. Tymczasem postępowanie to zostało zakończone przez Starostę [...] dwa lata wcześniej, tj. w dniu [...] września 2016 r. w chwili wydania zawiadomienia o przekazaniu sprawy według właściwości do innego organu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 189 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, postanowił uchylić zaskarżony wyrok oraz odrzucić skargę M. C.. Na podstawie art. 206 ppsa odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, ponieważ uchylenie zaskarżonego wyroku nastąpiło z urzędu, a nie z uwagi na zasadność podstaw skargi kasacyjnej. O zwrocie skarżącemu do Sądu I instancji wpis od skargi w kwocie 100 złotych orzeczono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.