Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 714/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. K. i P. F. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Praga – Południe m. st. Warszawy z dnia 2 listopada 2011r., nr 1537/2011 w przedmiocie ogłoszenia przetargu ustnego nieograniczonego na sprzedaż 2 lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, iż wniesienie skargi na ww. uchwałę poprzedzone zostało dwukrotnymi wezwaniami organu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 29 grudnia 2011 r. i z dnia 9 stycznia 2012 r.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie czynność wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością wywołującą skutki prawne, dlatego nie może być przez stronę powtarzana, a jako skuteczną traktować należy pierwszą z dokonanych czynności. Zwrócono przy tym uwagę, iż przyjęcie, że wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa może być przez stronę składane wielokrotnie, stawiałoby wzywającego w bardziej uprzywilejowanej pozycji od innych wnoszących skargi podmiotów. Jednokrotna możliwość złożenia wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa stanowi gwarancję stabilności obrotu prawnego i jasnych zasad postępowania.
Stwierdzono zatem, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przysługuje stronie tylko raz. W niniejszej sprawie, zdaniem WSA w Warszawie, skargę należało wnieść w terminie 60 dni liczonym od dnia wniesienia przez skarżących wezwania do usunięcia prawa, za które można uznać jedynie pierwsze pismo skarżących w tym przedmiocie skierowane do organu. Kolejne pisma w tej samej sprawie nie mogą być, w ocenie Sądu I instancji, traktowane jako wezwania w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.)
W związku z tym, że pismo skarżących wpłynęło do organu w dniu 29 grudnia 2011 r., Sąd przyjął, że termin do złożenia przez nich skargi upłynął z dniem 27 lutego 2012 r. Tymczasem skarżący złożyli skargę do sądu dopiero w dniu 15 marca 2012 r.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wnieśli T. K. i P. F., domagając się uchylenia postanowienia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wnoszący skargę kasacyjną wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono, że zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co spowodowane zostało naruszeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie unormowania zawartego w art. 53 ust. 2 P.p.s.a., polegające na błędnym uznaniu, że skarga powinna być wniesiona przez skarżących w terminie 60 dni od daty doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że każde z dwóch wezwań do usunięcia naruszenia prawa wniesione było przez inną osobę. I tak, w dniu 29 grudnia 2011 r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożyła T. K., natomiast w dniu 9 stycznia 2012 r. wezwanie do usunięcia tego samego naruszenia prawa złożył P. F. Nie zachodzi zatem wspomniane w uzasadnieniu ponowienie przez stronę czynności prawnej polegającej na wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, gdyż każdy ze skarżących wzywając organ do usunięcia naruszenia, działał we własnym imieniu a dopiero skargę do WSA skarżący wnieśli wspólnie.
Ponadto, w ocenie wnoszących skargę kasacyjną, Sąd I instancji pominął tę część zapisu art. 53 ust. 2 P.p.s.a., który stanowi, że w przypadku udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, to termin do wniesienia skargi do WSA wynosi 30 dni i liczony jest od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W przedmiotowej sprawie m. st. Warszawa odpowiedziało na wezwanie obojga skarżących jednym pismem z dnia 8 lutego 2012 r., które zostało doręczone w dniu 17 lutego 2012 r. a zatem skarga wniesiona w dniu 15 marca 2012 r. została wniesiona w terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, stanowiącym lex specialis wobec przepisu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. O bezskuteczności wezwania można mówić zarówno wtedy, gdy organ nie uwzględnił wezwania (odmówił jego uwzględnienia), jak i wówczas, gdy organ nie zajął w kwestii wezwania do usunięcia naruszenia żadnego stanowiska (milczenie organu).
Należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że nie można instytucji wezwania traktować, jak czynności nie wywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń. Przyjęcie takiego poglądu pozbawiałoby to działanie znaczenia prawnego, byłoby zaprzeczeniem jego istoty i powodowałoby destabilizację obrotu prawnego. Stwierdzić zatem należy, że zasadnie Sąd I instancji przyjął, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością przysługującą stronie tylko jeden raz, a kolejne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Jednakże mają rację wnoszący skargę kasacyjną, że wezwania do usunięcia naruszenia prawa wniesione zostały przez różne osoby. Jak wynika z akt sprawy w dniu 7 grudnia 2011 r., działający w imieniu P. F. pełnomocnik, wystąpił do Zarządu Dzielnicy Praga – Południe m. st. Warszawy z żądaniem uchylenia uchwały z dnia 2 listopada 2011 r., pod rygorem zaskarżenia jej do sądu administracyjnego w trybie art. 101 ust. 2a ustawy o samorządzie gminnym. W odpowiedzi na ww. wezwanie Zarząd Dzielnicy Praga – Południe m. st. Warszawy podjął w dniu 9 grudnia 2011 r. uchwałę nr 1720/2011, w której stwierdził, że brak jest podstaw do wstrzymania procedury przetargowej sprzedaży lokalu.
Następnie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wystąpiła w dniu 29 grudnia 2011 r. T. K. oraz (ponownie) w dniu 9 stycznia 2012 r. P. F. Odpowiedź na oba wezwania została udzielona przez organ w uchwale z dnia 1 lutego 2012 r. nr 2015/2012. W tej sytuacji jedynie w odniesieniu do P. F. właściwie Sąd I instancji przyjął, iż strona składała dwukrotnie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w związku z czym wezwanie z dnia 9 stycznia 2012 r. nie wywołało skutku prawnego w postaci uprawnienia do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Kolejne pismo w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie było bowiem wezwaniem w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy uwzględnieniu powyższych rozważań, a także mając na względzie treść art. 53 § 2 P.p.s.a. ponownie zbada czy skarga P. F. i T. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Praga – Południe m. st. Warszawy z dnia 2 listopada 2011 r. została wniesiona w terminie.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Odnosząc się do wniosku skarżących o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie.