Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 maja 2006 roku, sygn. akt I SA/Łd 471/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi nr [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia należności za przechowanie pojazdu na parkingu w części odmawiającej przyznania należności za dozór pojazdu za dodatkowy okres oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Orzeczenie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 2 kwietnia 2003 roku usunięto z drogi samochód osobowy marki Fiat 126p o nr rej. [...], który umieszczono na parkingu strony skarżącej do dyspozycji Policji. Pojazd nie został odebrany przez właściciela w okresie 6 miesięcy od tej daty. W dniu 27 stycznia 2004 roku właściciel oświadczył, iż zrzeka się własności pojazdu.
Decyzją nr [...], z dnia [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] orzekł o przejściu na rzecz Skarbu Państwa własności przedmiotowego pojazdu.
W dniu 30 czerwca 2004 roku pojazd został odebrany przez organ likwidacyjny z parkingu skarżącego.
Zakład [...] Sp. z o. o. w [...] wniósł o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu za 224 doby w wysokości 15 433,60 złotych przyjmując stawkę w kwocie 68,90 złotych.
Postanowieniem nr [...], z dnia 29 października 2004 roku, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] przyznał Zakładowi [...] Spółce z o. o. w [...] wynagrodzenie za dozór pojazdu marki Fiat 126p, nr rej. [...] w kwocie 339,60 złotych. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 102 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 roku, Nr 110, poz. 968 ze zm.) oraz art. 123 § 1 k. p. a.
Postanowienie doręczono Zakładowi [...] Sp. z o. o. w [...] w dniu 8 listopada 2004 roku.
Na przedmiotowe postanowienie Zakład [...] Sp. z o. o. w [...] w dniu 22 listopada 2004 roku wniósł zażalenie za pośrednictwem organu I instancji.
W wyniku wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i postanowił przyznać stronie wynagrodzenie za dozór pojazdu w kwocie 6 000 złotych. Jako podstawę prawną powołano art. 138 § 1 pkt 2 k. p. a., § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) w związku z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w związku z art. 130 a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2003 roku, Nr 58, poz. 515 ze zm.).
Na powyższe postanowienie Zakład [...] Sp. z o. o. w [...] wniósł w dniu 29 kwietnia 2005 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postanowienie zaskarżono w części nieuwzględniającej wynagrodzenia za dozór pojazdu w okresie od dnia 3 października 2003 roku do dnia 2 marca 2004 roku. Orzeczeniu zarzucono rażące naruszenie art. 130 a ust. 1, 2 i 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wynagrodzenia za dozór pojazdu w okresie do dnia 3 października 2002 roku do dnia 2 marca 2004 roku w wysokości 7 600 złotych.
W odpowiedzi na skargę z dnia 31 maja 2005 roku organ wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem nr [...] z dnia 7 lipca 2005 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie w całości oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, w oparciu o art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a. oraz art. 138 § 2 k. p. a. i § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w związku z art. 130 a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego.
W dniu 21 lipca 2005 roku Zakład [...] Sp. z o. o. podtrzymał skargę i zaoponował przeciwko umorzeniu postępowania.
Wyrokiem o sygn. akt I SA/Łd 1004/04 z dnia 29 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił wskazane wyżej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 7 lipca 2005 roku.
Rozpatrując sprawę merytorycznie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyjął, że Skarb Państwa winien ponieść koszty związane z przechowywaniem pojazdu na parkingu, prowadzonym przez stronę począwszy od dnia, w którym stał się właścicielem przedmiotowego pojazdu, tj. z upływem 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu. Uznał, że sprawą organu jest przyjęcie takiego trybu postępowania, by podmioty występujące w sprawie działały bez zbędnej zwłoki, w celu niedopuszczenia do ponoszenia przez Skarb Państwa nieuzasadnionych kosztów przechowywania pojazdu. Do przechowywania pojazdu na parkingu strony winny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności art. 102 tej ustawy. Podstawę prawną zastosowania tej ustawy w niniejszej sprawie stanowi § 3 ust. 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Do wyliczenia stosownej kwoty wydatków za dozór oraz wynagrodzenia uwzględnić należy specyfikę parkingu oraz porównanie kosztów dozoru i wynagrodzenia ze stawkami stosowanymi u innych podmiotów prowadzących podobną działalność. Podstawę rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji stanowił art. 134 § 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 p. p. s. a.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- - art. 145 § 1 pkt 2 p. p. s. a. w związku z art. 134 § 1 i art. 3 § 2 pkt 2 p. p. s. a. i w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez to, że Sąd – nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie dostrzegł rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k. p. a., które polegało na rozpatrzeniu w postępowaniu odwoławczym postanowienia pierwszoinstancyjnego, które było już postanowieniem ostatecznym – i uchylenie w części zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi zamiast stwierdzenia nieważności tego aktu w całości;
- - art. 141 § 4 p. p. s. a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. p. s. a. poprzez nie wzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie dotyczącego doręczenia postanowienia pierwszoinstancyjnego i wniesienia na nie zażalenia po terminie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem prawidłowe przedstawienie stanu sprawy musiałoby doprowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.
W piśmie z dnia 14 maja 2007r. (data wpływu do sądu) Zakład [...] Sp. z o.o. w [...] wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 134 § 1 p. p. s. a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Oznacza to, że będąc związany granicami sprawy nie jest związany granicami skargi. Jednocześnie, w myśl art. 133 § 1 powołanej ustawy, sąd wydaje orzeczenie na podstawie akt sprawy, co obliguje go do zbadania, czy kwestionowane skargą rozstrzygnięcie znajduje oparcie w materiale dokumentacyjnym zgromadzonym w aktach administracyjnych.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchybił obowiązkom wypływającym z cytowanych wyżej przepisów. Przy wykonywaniu kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia umknęło jego uwadze to, iż postanowienie organu I instancji w chwili złożenia na nie zażalenia było już ostateczne.
Jak wynika z akt sprawy, postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 29 października 2004 roku doręczone zostało Zakładowi [...] Sp. z o. o. w [...] w dniu 8 listopada 2004 roku (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 46 akt administracyjnych).
Stosownie do treści art.141 § 2 k.p.a. termin do wniesienia zażalenia wynoszący siedem dni, upływał skarżącej Spółce w dniu 15 listopada 2004 roku. Zażalenie wniesiono natomiast dopiero w dniu 22 listopada 2004 roku (prezentata - k. 47 akt administracyjnych). Pomimo, iż organ I instancji okoliczność tę wychwycił (pismo – k. 48), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi fakt ten pominął i rozpoznał sprawę merytorycznie, podejmując zaskarżone postanowienie z dnia [...].
W tym stanie rzeczy przyjąć należy, iż orzeczenie organu odwoławczego zostało podjęte z rażącym naruszeniem prawa, bowiem dokonano w nim weryfikacji orzeczenia korzystającego z przymiotu ostateczności w rozumieniu w art. 16 § 1 k. p. a. Zasadne są zatem zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1, 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 145 § 1 pkt 2 p. p. s. a. wobec pominięcia przytoczonych wyżej okoliczności i uchylenia zaskarżonego postanowienia mimo zaistnienia przesłanek do stwierdzenia jego nieważności.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 207 § 2 p. p. s. a., odstępując od zasądzenia od Zakładu [...] Sp. z o. o. w [...] na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wobec uznania, że organ w znacznej mierze swoim postępowaniem przyczynił się do powstania zaistniałego w sprawie uchybienia.