Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 517/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę F. J. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie 6 II SA 3340/02 zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt 6 II SA 3340/02 oddalającym skargę S. M. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności operatu ewidencji gruntów. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, iż zgodnie z art. 271 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo też strona potwierdziła dokonane czynności procesowej.
Wskazano, iż okoliczności poprzedzające wydanie wyroku w sprawie 6 II SA/WA 334/02 nie potwierdzają jakoby wnoszący skargę był pozbawiony możności działania. Z akt sprawy wynika, że F. J. wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku zapadłego w sprawie 6 II SA 3340/02. Postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia powyższego wyroku zostało mu doręczone w dniu 28 czerwca 2004 r. W następstwie rozpoznania zażalenia na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie to oddalił podnosząc, iż wniosek F. J. o wydanie wyroku WSA z dnia 24 marca 2004 r. wraz z uzasadnieniem został złożony z przekroczeniem ustawowego terminu a skarżący nie zwrócił się o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż nie jest prawdą jakoby skarżący nie miał możliwości kwestionowania przywołanego wyroku. Nikt nie umożliwiał mu wnoszenia stosownych pism zawierających właściwe wnioski, bądź środki zaskarżenia. Sam skarżący nie wiedzieć z jakich przyczyn nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. To zaniechanie nie ma jednak nic wspólnego z pozbawieniem go możliwości działania w rozumieniu art. 271 § 2 p.p.s.a. Nie ma również podstaw, jak podał Sąd, by wznowić postępowanie na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. Przepis wskazany stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Stwierdzono, iż teza skarżącego jakoby operat szacunkowy, który był przedmiotem postępowania w sprawie 6 II SA 3340/02 został sfałszowany jest bezpodstawna.
Brak bowiem prawomocnego wyroku skazującego kogokolwiek, czy choćby warunkowo umarzającego postępowanie wyklucza możliwość uznania, iż w sprawie pojawiły się takie okoliczności faktyczne bądź środki dowodowe o których mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej na to postanowienie zarzucono Sądowi Wojewódzkiemu błędną wykładnię art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem skarżącego WSA błędnie ustalił, iż strona nie była pozbawiona możliwości działania w sprawie o sygn. akt 6 II SA 3340/02. Podano, iż Sąd I instancji uznał, iż bez znaczenia w tej sprawie była okoliczność, iż skarżący nie został zawiadomiony o terminie rozprawy, na której zapadł wyrok. Pominął także okoliczność, iż skarżący miał możność działania dopiero po uprawomocnieniu się wskazanego wyroku. WSA błędnie przyjął, iż skoro skarżący mógł wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, to nie może podnosić, iż był on pozbawiony możliwości działania w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z wyrokiem SN z 10 maja 2000 r. III CKN 416/98 (OSNC, nr 12, poz.220) strona pozbawiona jest możliwości obrony swych praw, jeżeli wskutek uchybień procesowych nie może brać udziału w istotnej części postępowania i nie ma możliwości usunięcia skutków tych uchybień na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku.
Jak podał skarżący, rozprawę w sprawie 6 II SA 3340/00 przeprowadzono, mimo wystąpienia przesłanek w skazanych w art. 109 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy natomiast pod nieobecność skarżącego na jedynej rozprawie jest jej fundamentalnym prawem. To na rozprawie przecież strona może zgłaszać i zmieniać swoje żądania, składać wnioski, w tym wnioski dowodowe. Dlatego rozpoznanie sprawy pod nieobecność skarżącego na jedynej rozprawie pozbawiło go możliwości obrony swoich prawi tym samym doszło do naruszenia art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz w przypadku uznania argumentów zawartych w skardze kasacyjnej zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 168 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczenia wydane w postępowaniu sądowoadministracyjnym stają się prawomocnymi, jeśli nie przysługuje od nich środek zaskarżenia. Sytuacja taka ma miejsce bądź to w przypadku wydania orzeczenia przez sąd, od którego środków zaskarżenia nie przewidują przepisy wskazanej ustawy, bądź w sytuacji, gdy strona nie skorzystała w zakreślonym terminie z przysługujących jej środków procesowych. Z tą drugą sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej.
Wyrok o sygn. akt 6 II SA 3340/02, wydany w sprawie ze skargi S. M. w dniu 24 marca 2004 r., zakończył postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Zgodnie z art. 173 p.p.s.a. od orzeczeń kończących postępowanie przed sądem I instancji przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Art. 177 tej ustawy, przewiduje, iż skargę kasacyjną wnieść można w terminie 30 dni od dnia doręczenia uzasadnienia orzeczenia. Uzasadnienie takie, w sprawach w których skargę oddalono, sporządza się na wniosek strony, złożony w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia, co wynika z art. 141 § 2 powołanej ustawy. A zatem strona, chcąca wnieść skargę kasacyjną ma siedem dni od dnia ogłoszenia wyroku kończącego postępowanie w sprawie na wystąpienie z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia, którego otrzymanie jest elementem niezbędnym dla prawidłowego wniesienia skargi kasacyjnej.
W przedmiotowej sprawie wniosek F. J. wniesiony został z uchybieniem ustawowego terminu, zaś strona nie wniosła o jego przywrócenie. Zatem, z uwagi na niemożność uwzględnienia wniosku strony, uznać należy, iż uprawomocnienie się wyroku nastąpiło po upływie siedmiu dni od jego ogłoszenia, czyli w dniu 31 marca 2004 r. Skarga o wznowienie postępowania sądowego, z którą wystąpił skarżący, może być wniesiona jedynie w wypadku, gdy strona domaga się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem, jak stanowi to art. 270 cytowanej ustawy. Skarga taka winna być wniesiona w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, lub od dnia, w którym dowiedziała się o orzeczeniu, jeśli podstawą dla wznowienia jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji, na którą to właśnie podstawę powołał się F. J. Zatem termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie rozpoczął bieg w dniu 3 czerwca 2006 r., kiedy to skarżący wystąpił z wnioskiem o uzasadnienie wyroku z dnia 24 marca 2004 r, zaś upływał w dniu 5 września 2004 r. Do tej daty skarżący winien był zwrócić się do Sądu ze skargą o wznowienie postępowania.
Jednakże ze środkiem tym skarżący wystąpił dopiero w dniu 20 lutego 2006 r., a więc znacznie po upływie ustawowego terminu. Art. 280 wskazanej ustawy, stanowi, iż Sąd na posiedzeniu niejawnym bada, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań Sąd wniosek odrzuci. Skoro więc skarga o wznowienie złożona w niniejszej sprawie złożona została z uchybieniem ustawowego terminu za zasadne należy uznać odrzucenie jej przez Sąd I instancji, zaś zaskarżone postanowienie wydane w tym zakresie, mimo błędnego uzasadnienia, w istocie odpowiada prawu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.